Η Δεξιά, κάποτε

Του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

Ξαναδιάβασα το βιβλίο “Φωτιά και τσεκούρι” του Ευάγγελου Αβέρωφ, ένα άλλο κείμενό του για την οικονομία, τυπωμένο το 1985, που προαναγγέλλει από τότε, με αριθμούς, τη σημερινή κατάρρευση (κανείς δεν τον άκουγε) και θυμήθηκα άλλες εκδόσεις στελεχών της ίδιας παράταξης κι άρχισα να μετρώ προσωπικότητες του χώρου που πια δεν υπάρχουν: Ράλλης, Κωνσταντίνος Τσάτσος, Αναστάσης Παπαληγούρας, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Μάνος Χατζιδάκις, Γιώργος Σεφέρης (υπό την ευρεία έννοια), Παναγιώτης Κανελλόπουλος και πολλοί άλλοι.

Αλλά τότε υπήρχαν και σημαντικές εφημερίδες της συντηρητικής πλευράς, όπως η Καθημερινή της Βλάχου, η Βραδυνή, η Μεσημβρινή, η Απογευματινή – συγκροτήματα ολόκληρα που στήριζαν την ιδεολογία και την πρακτική του κόμματος, εκδόσεις, βιβλία, σοβαρό κρατικό ραδιόφωνο, καλλιτεχνική δραστηριότητα και παρέμβαση. Μετά από το 1990 έπαψαν σημαντικές μορφές να εντάσσονται και να υπηρετούν την αστική συντηρητική παράταξη, με τα γνωστά αποτελέσματα.

Κυριάρχησε ένα ιδεολόγημα πρακτικιστικής λαϊκοδεξιάς, που είχε χάσει σχεδόν εξ ολοκλήρου την μάχη των ιδεών από την Κεντροαριστερά – αλλά όλοι ξέρουμε πως εξουσία είναι όποιος ελέγχει το τι θεωρείται αλήθεια και το τι όχι, ποιος έχει τους καλύτερους διαμεσολαβητές για να νομιμοποιήσει το ιδεολόγημά του στον εκάστοτε λαό και στην συγκυρία. Η νεότερη ΝΔ δεν μπόρεσε και δεν θέλησε να το καταλάβει αυτό και απώλεσε ακόμα και την επιδέξια σχέση που είχε κάποτε με την Εκκλησία ως δύναμη έμμεση – ύστερα από το Βατοπέδι.

Μην ξεχνούμε ότι τότε, σε μεγάλο βαθμό, τη συνοχή της παράταξης ήλεγχαν άγρυπνα οι γερές εφημερίδες της, οι διανοούμενοί της που είχαν μεγάλη επιρροή, ακόμα και η Εκκλησία – όταν όλα αυτά χάθηκαν, εξέπεσε και η ρητορική, που κατέληξε να είναι σχεδόν πασοκική, με τον Κώστα Καραμανλή να μιλάει κι αυτός για συνοχή, αλληλεγγύη και λαϊκά συμφέροντα. Είχε απολεσθεί η μάχη στο ιδεολογικό-πνευματικό επίπεδο κι έγινε η κατάσταση ένα είδος κεντρώου τοματοπελτέ.

Δεν υπήρχε πια και δεν υπάρχει Δεξιά με διακριτή ιδεολογία και επιχειρήματα, με ένα ισχυρό, δικό της δημοσιογραφικό συγκρότημα, ένα δικό της κανάλι, έναν δικό της εκδοτικό οίκο, δικούς της διανοούμενους και στρατηγική επιρροής και ιδεολογικής διείσδυσης – παρά ένα μόρφωμα χωρίς ισχυρό λόγο, με παλιά εξουσιαστικά ρεφλέξ, και κράση πεθαμένου λικέρ. Δεν το βλέπουν; Δεν το καταλαβαίνουν;

Ο φιλελευθερισμός δεν υπηρετείται με την απλή δημιουργία κομμάτων – ούτε καμιά άλλη ιδεολογία. Το πιο σημαντικό είναι η πειθώ (αφού όλα παίζονται μέσ’ στο μυαλό των ανθρώπων), είναι η διαμεσολάβηση, είναι η πνευματική επένδυση, είναι ένα σύνολο πολιτικών και ηθικών αξιών που πρέπει να μεταγγιστούν στο κοινωνικό σώμα – άρα: χρειάζονται ειδικά κέντρα και άνθρωποι για να το κάνουνε αυτό ανελλιπώς.

Η εκλογή Σαμαρά έδειξε να ανανεώνει το κουρασμένο, σχεδόν πρόωρα γερασμένο σώμα της Νέας Δημοκρατίας. Αλλά, μέχρι τώρα, δεν είδε κανείς μας να γίνεται καμιά προσπάθεια επανα-ιδεολογικοποίησης του κόμματος, αλλαγής του πολιτικού του λόγου. Δεν είδαμε τη δημιουργία κανενός δημοσιογραφικού συγκροτήματος έμμεσης, ή άμεσης επιρροής, κανέναν εκδοτικό οίκο, καμιά προσπάθεια διείσδυσης στον πνευματικο-καλλιτεχνικό χώρο. Τίποτα.

Με παλιούς μηχανισμούς και πελατειακή νοοτροπία, ευκαιριακές κινήσεις και μετα-οθωμανικά ήθη δεν πρόκειται η συντηρητική παράταξη να δει άσπρη μέρα, ούτε, που είναι και το σημαντικότερο, να αναβιβάσει το γενικότερο πολιτικό παιχνίδι στο επίπεδο που είναι ήδη η ιδιωτική κοινωνία, η οποία καταφανώς προηγείται.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ την 02 Δεκεμβρίου 2010. Λήφθηκε από εδώ:

http://www.makthes.gr/news/opinions/66048/

Advertisements
This entry was posted in Γιώργος Σκαμπαρδώνης and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Η Δεξιά, κάποτε

  1. Ο/Η firiki2010 λέει:

    Οι εποχές άλλαξαν ,τα διακυβεύματα επίσης. Καθόλου τυχαίο ότι το άρθρο αναφέρεται στο «Μετά από το 1990…»
    Σοφό το «…εξουσία είναι όποιος ελέγχει το τι θεωρείται αλήθεια και το τι όχι, ποιος έχει τους καλύτερους διαμεσολαβητές για να νομιμοποιήσει το ιδεολόγημά του στον εκάστοτε λαό και στην συγκυρία…» μόνο που λόγω και της φιλελεύθερης ιδεολογίας της η ΝΔ (που συνεπάγεται μεταξύ άλλων μια χαλαρότητα και μια διαρκή αναζήτηση ) δεν μπορεί να δράσει προσανατολισμένη στο να «ελέγχει το τι θεωρείται αλήθεια»
    Η ιδεολογία δεν είναι «διακριτή» γιατί «οι άλλοι» εγκατέλειψαν τις δικές τους παραδοσιακές θέσεις και «πλησίασαν». Τα επιχειρήματα είναι πλέον πιο τεχνικά. Δεν αφορούν τόσο το «τι» όσο το » πως». Δυο μονάδες περισσότερος πληθωρισμός για να σώσουμε 50.000 θέσεις εργασίας ή μήπως το ανάποδο. Μηχανισμός στήριξης με συμμετοχή ιδιωτών ή όχι. Ελεγχόμενη χρεωκοπία ή «κούρεμα » και εαν ναι πότε και με ποια διαδικασία? Ποιος είναι διατεθειμένος να υπερασπιστεί τις απόψεις του γι αυτά τα θέματα με ….την ζωή του?
    Η εκλογή Σαμαρά από μόνη της δεν θεωρώ ότι είναι ένδειξη ανανέωσης. Αμφιβάλλω και αν μπορεί να γίνει αιτία. Η δημιουργία δημοσιογραφικού συγκροτήματος και πολλή περισσότερο η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ διείσδυσης στον πενευματικό-καλλιτεχνικό χώρο δεν μου ηχούν ιδιαίτερα φιλελεύθερα . Αυτά τα πράγματα … προκύπτουν.
    Με τόσες ενστάσεις δεν θα ήταν δίκαιο αν δεν προσυπέγραφα με τα δυο χέρια το «…Το πιο σημαντικό είναι η πειθώ (αφού όλα παίζονται μέσ’ στο μυαλό των ανθρώπων), είναι η διαμεσολάβηση, είναι η πνευματική επένδυση, είναι ένα σύνολο πολιτικών και ηθικών αξιών που πρέπει να μεταγγιστούν στο κοινωνικό σώμα …»

  2. Ο/Η Λεωνίδας λέει:

    Καλησπέρα «Φιρίκι»,

    Χαίρομαι πολύ που σχολίασες το άρθρο του Σκαμπαρδώνη. Συγγνώμη για την καθυστερημένη απάντηση αλλά δεν είχα χρόνο πιο πρίν.

    Νομίζω ότι αντιλαμβάνεσαι τον όρο «έλεγχο» που χρησιμοποιεί ο Σκαμπαρδώνης σύμφωνα με την περιρρέουσα αντίληψη. Δεν νομίζω ότι εννοεί κάτι τέτοιο. Απλώς μιλά με την γλώσσα του αποστασιοποιημένου αναλυτή. Δηλαδή μας λέγει ότι στο παρελθόν η Δεξιά διέθετε διανοούμενους, δημοσιογράφους, τύπο, ραδιόφωνο κ.λ.π. που στήριζαν και προσέδιδαν συνοχή στον πολιτικό της προσανατολισμό απέναντι στον λαό. Τα παραπάνω προσδίδουν και το περιεχόμενο στην έννοια «έλεγχος».

    Λές ότι η δημιουργία δημοσιογραφικού συγκροτήματος και η προσπάθεια διείσδυσης στον πνευματικό-καλλιτεχνικό χώρο δεν σου ηχούν ιδιαίτερα φιλελεύθερα, αλλά γιατί; Πιστεύω ότι οι ενστάσεις σου προκύπτουν από το γεγονός ότι προσδίδεις σοσιαλιστικές ή κομμουνιστικές αποχρώσεις στα παραπάνω. Δεν σημαίνει ότι όλα τούτα θα πρέπει να γίνουν με όρους «στράτευσης» ή ενταγμένα στην κομματική γραμμή. Στην προοπτική αυτή θα αρκούσαν οι λεγόμενες παραταξιακές εφημερίδες. Πιστεύω ότι ο Σκαμπαρδώνης δεν εννοεί κάτι τέτοιο. Ακριβέστερα: εγώ δεν καταλαβαίνω κάτι τέτοιο. Από την άλλη πλευρά, ο αυθορμητισμός («αυτά τα πράγματα προκύπτουν») δεν σημαίνει ότι τα πράγματα γίνονται χωρίς σχέδιο από τους επιμέρους δρώντες.

    Έπειτα αυτό που αναφέρεις, για να το πώ με δικά μου λόγια, ως συμπλησίασμα των άλλων πολιτικών δυνάμεων προς τη Ν.Δ. είναι μεν αληθές αλλά και αυτό ακόμη δείχνει ότι, πρώτον, δεν ήταν σε θέση η Ν.Δ. να εμφανιστεί ως το κατεξοχήν πολιτικό υποκείμενο που θα εφάρμοζε τις κοινές πλέον αρχές και δεύτερον, να δείξει με ποιον τρόπο διαφοροποιείται ως προς τη νοηματοδότηση αυτών των αρχών. Για παράδειγμα ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε «συναίνεση» και «συνεννόηση»; Ανάμεσα στον «εκσυγχρονισμό» και τη «μεταρρύθμιση»; Για να αναφέρω δύο έννοιες διακριτές που παραπέμπουν ή θα μπορούσαν να παραπέμπουν και σε διακριτές νοηματοδοτήσεις. Το ΠαΣοΚ επινόησε τον «εκσυγχρονισμό με ανθρώπινο πρόσωπο» για να διαφοροποιηθεί από τον «τεχνοκρατικό εκσυγχρονισμό της Δεξιάς». Με άλλα λόγια προσπάθησε να νοηματοδοτήσει ή να προσδώσει διαφορετικές αποχρώσεις σε κοινώς παραδεκτά πολιτικά προτάγματα. Την προσπάθεια της εκλογίκευσης και της διάδοσης ανέλαβε να το κάνει η, ας το πούμε γενικά, «οργανωμένη κοινωνία», δηλαδή τα συνδικάτα, ο τύπος, το ραδιόφωνο, επιμέρους διανοούμενοι κ.λ.π., κ.λ.π.

    Αυτών ακριβώς των πραγμάτων στερείται η Νέα Δημοκρατία. Ακόμη και σε μία εποχή εκτεχνίκευσης του πολιτικού (όπως αναφέρεις στα παραδείγματά σου περί «κουρέματος» κ.λ.π.) δεν χάνεται το πολιτικό αφού είναι αυτό που υποβαστάζει το πολιτικό ή, αν προτιμάς, μπορεί να μεταγραφεί σε αυτό. Δηλαδή τα οικονομικά συνυφαίνονται με πολιτικοκοινωνικά ζητήματα, όσο κι αν αυτά δεν θεματοποιούνται από τον περιρρέοντα λόγο.

    Επιπλέον η εκλογή Σαμαρά αυτό ακριβώς συμπύκνωσε κατεξοχήν. Τη δίψα της βάσης για πολιτικό και ιδεολογικό προσανατολισμό. Ο Σαμαράς ήταν αυτός που πολιτικοποίησε τα ζητήματα και αναφέρθηκε στην συλλογική ταυτότητα της παράταξης.

    Όπως καταλαβαίνεις συμφωνώ σχεδόν εξ ολοκλήρου με τον Σκαμπαρδώνη. Με μόνη ένσταση την χρήση του όρου «φιλελευθερισμός». Θεωρώ ότι χρειάζεται έναν προσδιορισμό όπως «συντηρητικός φιλελευθερισμός» ή ακόμη και το «κοινωνικός» δεν είναι κακό. Πάντα εξαρτάται από το περιεχόμενο που προσδίδουμε στους όρους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s