Οι ελίτ δεν σκέπτονται μόνον αγγλοσαξονικά. Σχόλιο σε άρθρο του Νίκου Γ. Ξυδάκη

Το σημείωμα που ακολουθεί είναι σχόλιο του διαχειριστή της εδώ ιστοσελίδας που έγινε σε άρθρο του Νίκου Γ. Ξυδάκη με τίτλο «ο πατέρας ακούει το γιό του». Το σχόλιο έγινε στην προσωπική ιστοσελίδα του συγγραφέα. Επειδή μοιάζει σαν να διαθέτει μιαν ορισμένη νοηματική αρτιότητα αποφάσισα να το αναρτήσω και στο δικό μου ιστολόγιο. Για να γίνει βέβαια κατανοητό θα πρέπει να διαβάσει κανείς το άρθρο του Ξυδάκη, το οποίο βρίσκεται εδώ:

http://vlemma.wordpress.com/2010/11/14/pateras-gios/

Φυσικά οι απόψεις του Ξυδάκη είναι αρκετά διαδεδομένες, σε ορισμένες μερίδες του κοινωνικού σώματος, και από αυτή τη σκοπιά είναι ιδιαίτερα γόνιμο να συνομιλεί κανείς με αυτές. Πέρα βέβαια από την αξία της ίδιας της λεπταίσθητης ματιάς του συγγραφέα.

Ακολουθεί το σχόλιο:

Οι παρατηρήσεις εντοπισμένες. Τα ζητήματα ευθύβολα και καίρια. Προς τι η ενστικτώδης αντίδραση ενός συχνού αναγνώστη σας; Επειδή, μάλλον, όπως είχε πεί κι ένας φίλος για τον Ξυδάκη: «δεν μπορεί να κάνει το άλμα». Ισχύει η παρατήρηση του φίλου. Προσπαθώ να την εκλογικεύσω μέσα από το δική μου οπτική.

Ο Νίκος Ξυδάκης ανακινεί ζητήματα για το έθνος και την πατρίδα, μιλάει με οξύτητα για τις υλικές προϋποθέσεις της συγκρότησης της συλλογικότητάς μας, περιβάλλει με στοργή την Ορθοδοξία ακόμη κι όταν αυτή καταντά περίγελος στο στόμα χαιρέκακων προοδευτικών. Είναι όμως ο ίδιος άνθρωπος που μένει καθηλωμένος στις δεκαετίες του 1970 και 1980. Καθηλωμένος όχι γενικά. Εμμένει να ανακαλεί τις μνήμες μιας ορισμένης μερίδας αριθμητικώς μειοψηφικής μα κοινωνικώς δυναμικής που επέβαλλε στη δημόσια σφαίρα τη δική της μνήμη σαν μνήμη της σύνολης κοινωνίας. Είναι προφανές πως και ο κ. Ξυδάκης είναι μέλος αυτής της κοινωνικής ομάδας. Για τούτο και εστιάζει σε αυτήν. Όχι, ευτυχώς, με την θεωρητική πρόθεση να την νομιμοποιήσει αλλά με την γλυκερή νοσταλγική διάθεση να την εξωραΐσει. Αυτής της γενιάς τον προσανατολισμό και τις ιδεολογικές παρακαταθήκες της οποίας συνοψίζει ως εξής: «Οι σημερινοί πατεράδες των μετέφηβων είκοσι-κάτι υπήρξαν ανάλογοι σε εποχές πολύ πιο εύκολες, σε εποχές αισιοδοξίας και ανοιχτού ορίζοντα: δεκαετία ’70, δεκαετία ’80, μεταπολίτευση, αλλαγή, μεταχρονισμένα Γούντστοκ και Μάηδες, πανκ, μετα-αριστερά, τέτοια. Και προ πάντων ευμάρεια: το σύνδρομο της Κατοχής ξεχάστηκε ακριβώς απ’ αυτή τη γενιά, των baby boomers της μεταπολίτευσης».

Απλώς εντοπίζει, κριτική καμία. Μάλιστα, στα επόμενα, ο λαϊκισμός της αποκαλείται «ιστορικά εξηγήσιμος». Φυσικά από το «εξηγώ» στο «δικαιολογώ» υπάρχει απόσταση. Όμως με τον τρόπο που τίθενται τα πράγματα οδηγούν στο «νομιμοποιώ». Βέβαια λείπει η διασύνδεση μεταξύ του λαϊκισμού κι όλης αυτής της γενιάς των baby boomers. Ίσως γιατί στο σημείο αυτό θα έβλεπε πόσο μακρυά υπήρξαν όλοι αυτοί και από τους Μάηδες και από τα «μεταχρονισμένα Γούνστοκ». Ήταν απλώς οι θιασώτες του λαϊκισμού και της κατανάλωσης.

Η ίδια τάση εξωραϊσμού και για τους γόνους τους. Δηλαδή για τη «νεολαία των καταλήψεων, των διαδηλώσεων, της αυτοδιαχείρισης, του νεορομαντισμού, ενίοτε και του μηδενισμού». Η ελλειπτική διατύπωση επιτρέπει τη διάθεση της εξιδανίκευσης να συμπληρώσει: «Πολύ αδρά: σαν αντικοινωνικό στοιχείο. Μυθολογημένος “προοδευτικός” στη μακρά μεταπολίτευση· κουκουλοφόρος σήμερα, στον βίαιο θάνατο της μεταπολίτευσης».

Όμως ο Ξυδάκης, και δίχως να μπορεί να κάνει τα άλματα εκείνα που θα ολοκλήρωναν τη σκέψη του, έχει, πάντα, επίγνωση. Μας λέγει: «έμαθαν να ζουν σαν τους γονείς τους: υπεράνω των δυνατοτήτων τους, με δανεικά από το μέλλον, χωρίς γείωση στο παρόν. Ιδού το ηθικό και πνευματικό κλίμα που τους παρέχουμε για να ωριμάσουν». Σιωπή. Στο τέλος υπονοεί ότι τον χτίζουν ήδη τον δρόμο τους τα παιδιά. Πάντως για μια «ριζικά άλλη» ζωή χρειάζεται και ένα άλλο ηθικό και πνευματικό κλίμα, όπως λέτε σεις ο ίδιος. Είστε σε θέση να μιλήσετε, έστω να το υπαινιχθείτε, απερίφραστα και δίχως τη νοσταλγία των μετα-αριστερών του rock;

Ας συνεχίσω σε ευθύ λόγο. Ακόμη και σ’ αυτόν τον Βακαλόπουλο είδατε τη Κυψέλη και τα καφέ των Εξαρχείων. Όχι τη διάθεσή του να αρθεί υπεράνω της πομφόλυγας – στα καθ’ ημάς πομφόλυγας, όχι για τις κοινωνίες όπου γεννήθηκε – που λέγεται πολιτισμική επανάσταση της δεκαετίας του 1960.

Μέριμνα σας, πολλές φορές, είναι να φωτίσετε τα προβλήματα κι όχι να δώσετε «λύσεις». Τούτο είναι όχι μόνον νόμιμο αλλά και γόνιμο. Πολύ περισσότερο από τους ηθικολόγους που προτιμούν τις εύκολες λύσεις και ρητορείες. Από την άλλη πλευρά, δεν ξεχνώ ότι πρίν από όχι πολύ καιρό γράψατε για τις ελίτ που σκέφτονται αγγλοσαξωνικά. Γι’ αυτές που σκέπτονται γαλλικά θα γράψετε τίποτε;

Advertisements
This entry was posted in Εκ της διαχειρίσεως and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s