Συμβίωση ως αμοιβαία χρήση

Tου Xρήστου Γιανναρα

Ας μου επιτραπεί να εκφέρω γνώμη (όχι αρτιωμένη άποψη) για το «Σύμφωνο Ελεύθερης Συμβίωσης» που η κυβέρνηση ετοιμάζεται να καταθέσει στη Βουλή.

Δυσκολεύομαι να κατανοήσω τις αντιδράσεις ανθρώπων που νομίζουν ότι εκφράζουν την Εκκλησία αρνούμενοι εκ προοιμίου ένα τέτοιου είδους νομοθέτημα της πολιτείας. Μοιάζει να βρίσκονται εκτός τόπου και χρόνου, νομίζοντας ότι η σημερινή ελλαδική κοινωνία, στο σύνολό της, είναι και «πλήρωμα» της Εκκλησίας, επομένως το εκκλησιαστικό Μυστήριο του Γάμου μπορεί να λειτουργεί και ως νομικός θεσμός της πολιτείας για τη ρύθμιση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της ανδρόγυνης συμβίωσης.

Βέβαια, το «Σύμφωνο Ελεύθερης Συμβίωσης, θέλει να είναι κάτι διαφορετικό ακόμα και από τον θεσμό του Πολιτικού Γάμου: να μειώσει στο ελάχιστο δυνατό την ανάληψη ευθύνης που συνεπάγεται οποιουδήποτε είδους διαπροσωπική σχέση, να κατοχυρώσει τη συμβίωση μόνο ως γυμνή σύμβαση. Σε αυτό το επίπεδο θα μπορούσε ο πολίτης, άσχετα με τη μετοχή του ή όχι στην Εκκλησία, να έχει αντιρρήσεις σοβαρές. Βέβαια, δεν μπορεί να αγνοήσει ότι το νομοθέτημα υπακούει στη λογική του καθολικού σήμερα «τρόπου του βίου», δηλαδή του κυρίαρχου μοντέλου «πολιτισμού»: του φυσιοκρατικού ατομοκεντρισμού που διαμορφώνει και την παραμικρή πτυχή της οργανωμένης συλλογικότητας.

Το κυρίως θλιβερό είναι ότι η πολιτεία στην Ελλάδα σήμερα (αν κρίνει κανείς από τα κείμενα των «θεωρητικών» που εκφράζουν την εξουσία, όποιο κόμμα και αν τη διαχειρίζεται) αναλαμβάνει σε κοινωνικά θέματα νομοθετικές πρωτοβουλίες που δεν μοιάζει να απηχούν ρεαλιστικές συλλογικές ανάγκες. Μάλλον πιθηκίζουν ό,τι «μοδέρνο» και «προοδευτικό» λιμπίζεται η επαρχιωτίλα των καφενείων του Κολωνακίου. Διαφορετικά δεν μπορεί να εξηγηθεί η προκλητική αδιαφορία που χαρακτηρίζει τα κείμενα των «θεωρητικών» της «προόδου» για τη γνησιότητα ή την αλλοτρίωση της ανθρώπινης ύπαρξης σε συνθήκες άκριτου μιμητισμού.

Στον φυσικό θεσμό του γάμου, που οι απαρχές του χάνονται στα βάθη της Προϊστορίας, το τελετουργικό τυπικό, οποιοδήποτε, δηλώνει μπροστά στην κοινότητα την ανάληψη από το ζευγάρι μιας αμοιβαίας ευθύνης, η οποία ιδρύει και υπηρετεί τη σχέση: Θέλω να μοιραστώ τη ζωή με τον συγκεκριμένο «άλλον», δέχομαι δημόσια την ευθύνη και τη διακινδύνευση της σχέσης. Διότι, σχέση δεν είναι η παράλληλη και ασύμπτωτη συνύπαρξη δύο θωρακισμένων εγωισμών, δεν είναι η δυαδική μοναξιά. Η σχέση είναι εκούσιο άθλημα ελεύθερης αντίστασης στον ατομοκεντρισμό, στις ενστικτώδεις ορμές της αυτοσυντήρησης, της επιβολής της κυριαρχίας. Μοιράζονται τη θέλησή τους οι άνθρωποι στη σχέση, διαφορετικά αλλοτριώνουν τη σχέση σε εξάρτηση, υποταγή, εκμετάλλευση του ενός από τον άλλον.

Ένα νομικό πλαίσιο μπορεί να συμβάλλει στην προστασία από την αλλοτρίωση, αλλά η σύμβαση δεν μπορεί ποτέ να υποκαταστήσει το άθλημα της σχέσης, να αποκλείσει τη στεγασμένη μοναξιά, τη δραματική ακοινωνησία. Ειδικά, πάντως, το «Σύμφωνο Ελεύθερης Συμβίωσης» αλλοτριώνει εξ ορισμού τη διαπροσωπική σχέση σε συμφωνημένη αμοιβαία χρήση του άλλου. Ακριβώς όπως όριζε τον γάμο ο Καντ: «Αμοιβαία χρήση ιδιοτήτων του άλλου φύλου» (wechselseifigen Besitz ihrer Oeschlechtseigenschaften)! Με τα αντικείμενα χρήσης δεν σχετίζεται, απλώς τα χρησιμοποιεί. Είναι ιδιοκτησία σου (Besitz) νομικά κατοχυρωμένη.

Και εξαρτάται μόνο από τους όρους της σύμβασης να επιλέξει κανείς ετερόφυλο ή ομόφυλο αντικείμενο χρήσης. Το «Σύμφωνο Ελεύθερης Συμβίωσης» είναι ένα «επικοινωνιακό» εύρημα για τη νομιμοποίηση και κατοχύρωση δικαιωμάτων σε περιπτώσεις που η σεξουαλική ιδιαιτερότητα αποκλείεται να παραγάγει σχέση γονεϊκής δημιουργίας και ευθύνης. Η σύμβαση υπερισχύει και των σκοπιμοτήτων της φύσης κατοχυρώνοντας το άτομο, με τις ηδονικές επιλογές του, αποκλειστικά.

Θα θεωρούσα αυτονόητο, όσοι μετέχουν στο εκκλησιαστικό γεγονός να είναι ένθερμοι υποστηρικτές του πολιτικού γάμου αλλά και του συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, από το 1896 κιόλας, ζητούσε να καθιερωθεί ο πολιτικός γάμος. Σήμερα, θα υποστήριζε, νομίζω, και το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης. Ακριβώς για να είναι σαφής και θεσμοθετημένη η καισαρική διαφορά που χωρίζει τις συμβάσεις της οργανωμένης συλλογικότητας από τους όρους-όρια ζωής της εκκλησίας.

Όταν η εκκλησία μιλάει για «μυστήριο» αναφέρεται στην ανυπότακτη σε αντικειμενοποιήσεις υπαρκτική δυναμική «εγκεντρισμού» των αναγκαιοτήτων της φύσης στην ελευθερία της σχέσης: η ενστικτώδης, ορμέμφυτη ανάγκη εντάσσεται, ως άθλημα ελευθερία, στη σκόπευση της ζωής ως αγαπητικής κοινωνίας. Το μυστήριο της Ευχαριστίας, για παράδειγμα, θέλει να ελευθερώσει τη ζωτική ανάγκη της τροφής και του ποτού από τη φυσική αναγκαιότητα της ατομικής αυτοσυντήρησης να την αναδείξει σε ελευθερία αγαπητικής κοινωνίας της ζωής και της ύπαρξης. Αντίστοιχα, και το μυστήριο του Γάμου εντάσσει τη σεξουαλική σχέση και τη συμβίωση στη δυναμική του αθλήματος αυθυπέρβασης και αυτοπροσφοράς που εικονίζεται στην ερωτική σχέση του Θεού με τον άνθρωπο («εις Χριστόν και εις την Εκκλησίαν», όπως λέει το τελετουργικό).

Οι Χριστιανοί που μετέχουν στο μυστήριο του ευχαριστιακού δείπνου δεν ζητάνε να ακυρωθεί κάθε άλλο δείπνο, κάθε άλλη λήψη τροφής. Και όσοι χριστιανοί μετέχουν στο μυστήριο του Γάμου δεν απαιτούν να θεωρείται μόνο ο δικός τους γάμος νόμιμος και κάθε άλλος γάμος «παλλακεία και πορνεία». Δυστυχώς, υπάρχουν και τραγικά αθεολόγητοι επίσκοποι, όπως και μικρονοϊκού ηθικισμού ζηλωτές, που θεωρούν τον εκκλησιαστικό γάμο σαν θρησκευτική νομιμοποίηση της «αμαρτωλής» καθεαυτήν σεξουαλικότητας. Γι’ αυτό και μάχονται να καταστήσουν υποχρεωτικό για όλους το ευτελισμένο θρησκευτικό φολκλόρ της φιέστας με το νυφικό και τα κουφέτα, το ρύζι και τον χαβαλέ.

Δεν θα ήταν αυθαίρετο να ισχυριστεί κανείς ότι η χρεοκοπία του θεσμού του γάμου σήμερα και η σαρωτική αύξηση των διαζυγίων οφείλονται, σε σημαντικό ποσοστό, στην αλλοτρίωση του εκκλησιαστικού Μυστηρίου του Γάμου: Ο ασκητικός χαρακτήρας του έρωτα, το άθλημα της αυθυπέρβασης και αυτοπροσφοράς, δεν λειτουργεί σαν μέτρο και κριτήριο ποιοτικής αποτίμησης της σχέσης.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Καθημερινή την 16 Μαρτίου 2008

 

Advertisements
This entry was posted in Χρήστος Γιανναράς and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

9 Responses to Συμβίωση ως αμοιβαία χρήση

  1. Ο/Η Γιώργος Δασκαλίδης λέει:

    Κ. Λεωνίδα, για εμάς τους Ορθόδοξους χριστιανούς κάθε άλλος γάμος εκτός του Ορδόδοξου χριστιανικού θεωρείται «παλλακεία και πορνεία».
    Εκ των βασικών και πρώτων ‘μαθημάτων’ εκ στόματος ΟΧΙ μόνο Αγίων αλλά και του ίδιου του Κυρίου.
    Τώρα ο κ. Γιανναράς τι θέλει να πει;; Αν κατάλαβες πες μου κι εμένα!
    Κρίμα.

    Τα άλλα περί του συμφώνου και άλλες τέτοιες αρρωστημένες καταστάσεις δεν αξίζουν ούτε σχόλιο. Ολόκληρο άρθρο για τέτοιες ιστορίες;;;

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      κ. Γιώργο, καλησπέρα σας!
      Από τη δική μου την πλευρά δεν μπορώ παρά να πώ πως διαβάζω το εν λόγω άρθρο. Έχω την εντύπωση ότι ο Γιανναράς δεν αναιρεί την παράδοση της Εκκλησίας. Απλώς γράφει ένα κείμενο έχοντας κάποιες συγκεκριμένες στοχεύσεις και με μία γλώσσα που την έχει αναπτύξει στα συστηματικά του έργα.

      «Παραξενεύεται» με την στάση ανθρώπων που «νομίζουν ότι εκφράζουν την Εκκλησία», κατά τα λόγια του. Η τελευταία έκφραση επισημαίνει την Εκκλησία όχι σαν ιστορικό θεσμό αλλά με την δογματική έννοια του όρου, την Εκκλησία ως Σώμα Χριστού. Όμως δεν είναι ότι ο Χ.Γ. αναιρεί την συνείδησή τους ως προς το μυστήριο του Γάμου αλλά την εκ μέρους τους έλλειψη κατανόησης της συγκεκριμένης ιστορικής κατάστασης. Γράφει: «Μοιάζει να βρίσκονται εκτός τόπου και χρόνου, νομίζοντας ότι η σημερινή ελλαδική κοινωνία, στο σύνολό της, είναι και «πλήρωμα» της Εκκλησίας». Η στάση τους αυτή τους κάνει να πιστεύουν ότι η Πολιτεία μπορεί να κινείται με γνώμονα τις εκκλησιολογικές αλήθειες.

      Στα επόμενα αναλύει επι τη βάσει των εννοιών της «διαπροσωπικής σχέσης» το νόημα του εκκλησιαστικού γάμου ή ορίζει τον «φυσιοκρατικό ατομοκεντρισμό» ως την κοσμοθεωρία που διαμορφώνει και την παραμικρή πτυχή της οργανωμένης συλλογικότητας.

      Δεν λείπουν οι αιχμές για τους επινοητές και όλους όσοι νομιμοποιούν το νομοσχέδιο («πιθηκίζουν ό,τι «μοδέρνο» και «προοδευτικό» λιμπίζεται η επαρχιωτίλα των καφενείων του Κολωνακίου»).

      Εν τέλει αν διαφοροποιείται η στάση του σε σχέση με τις αντιδράσεις εκκλησιαστικών κύκλων στα μάτια τα δικά μου τουλάχιστον είναι ότι ο στόχος του δεν είναι να απομακρυνθεί από το παραδεδομένο εκκλησιολογικό νόημα του Γάμου αλλά, όπως γράφει ο ίδιος:

      «για να είναι σαφής και θεσμοθετημένη η καισαρική διαφορά που χωρίζει τις συμβάσεις της οργανωμένης συλλογικότητας από τους όρους-όρια ζωής της εκκλησίας». Αρνείται την προσπάθεια κάποιων χριστιανών να αξιώσουν από την Πολιτεία να θεωρεί αυτή ως νόμιμο γάμο αυτόν που τελείται από την Εκκλησία και κάθε άλλο γάμο «παλλακεία και πορνεία». Όχι τα εκκλησιολογικά κριτήρια που οδηγούν σε αυτές τις κρίσεις.

      Τουλάχιστον εγώ έτσι καταλαβαίνω το κείμενο.

  2. Ο/Η Γιώργος Δασκαλίδης λέει:

    Αγαπητέ κ. Λεωνίδα, ας μείνουμε στις 2-3 σειρές στις οποίες αναφέρθηκα! Δεν είναι συνηθισμένο να βρίσκεις σωρό λαθών σε άρθρα επιφανών και μάλιστα του κ. Χ.Γ.. Μας αρκεί ένα κάτι το οποίο όμως να δηλώνει ότι ο κ. Γιανναράς δε τα λέει όπως θα έπρεπε. Κι αφού δε τα λέει όπως θα έπρεπε γιατί να τον προσέχουμε;

    «Οι Χριστιανοί που μετέχουν στο μυστήριο του ευχαριστιακού δείπνου δεν ζητάνε να ακυρωθεί κάθε άλλο δείπνο, κάθε άλλη λήψη τροφής.»
    Τι να θέλει να μας πει εδώ;;
    Μπερδεύει το ευχαριστιακό δείπνο με όποιο άλλο ανθρώπινο δείπνο ; Ένας ο Άρτος της Ζωής, ένα το Δείπνο!
    Όπως και να το δεις το πράγμα απλώς καταλαβαίνεις ότι είναι άστοχο! Αστοχότατο!

    «Και όσοι χριστιανοί μετέχουν στο μυστήριο του Γάμου δεν απαιτούν να θεωρείται μόνο ο δικός τους γάμος νόμιμος και κάθε άλλος γάμος «παλλακεία και πορνεία».»
    Και φυσικά για όσους θεωρούν εαυτούς χριστιανούς, έστω κατ’όνομα, θα έπρεπε να θεωρούν κάθε άλλο γάμο ως «παλλακεία και πορνεία». Αλλιώς ποιος ο λόγος να αυτοπροσδιορίζονται ως ορθόδοξοι χριστιανοί;! Δε μπορεί η Εκκλησία της Ελλάδος να βάλει το μαχαίρι στο λαιμό των τέκνων της και να απαιτήσει απ’αυτούς να ‘διαγραφούν’, να αποκοπούν από την Εκκλησία. Αυτή λέει το σωστό και ο λογικός άνθρωπος το τηρεί ή καταλαβαίνει οτι δεν ανήκει στο Σώμα της Εκκλησίας και οικειοθελώς φεύγει, ‘διαγράφεται’.

    Ή τα λέει ορθώς, λοιπόν, ο κ. Γιανναράς ή όχι!
    Κι αν δε τα λέει σωστά καλύτερα να μη τα λέει!

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      κ. Γιώργο το προηγούμενο σχόλιό μου είχε σαν στόχο να αναδείξει το πλαίσιο εντός τους οποίου νοηματοδοτούνται οι επιμέρους κρίσεις του. Εσείς εμμένετε σε μιαν ορισμένη κατανόηση του κειμένου με την οποία διαφωνώ.

      Παραθέτετε συγκεκριμένα αποσπάσματα, τα οποία, για σας, υποδηλώνουν, καλύτερα:λένε ξεκάθαρα, ότι η Εκκλησία δεν εκφράζει τον αληθινό τρόπο ζωής που οδηγεί στην αγιότητα. Σε αυτά τα αποσπάσματα υπάρχουν ρήματα όπως «ζητάνε» και «απαιτούν». Υποκείμενο των ρημάτων είναι οι χριστιανοί. Από ποιούς ζητάνε ή απαιτούν οι χριστιανοί, κατά τον Γιανναρά κι όπως το καταλαβαίνετε εσείς πάντα;

      Στα δικά μου τα μάτια μου δίνεται η απάντηση από τις πρώτες γραμμές του κειμένου. Γράφει:»Δυσκολεύομαι να κατανοήσω τις αντιδράσεις ανθρώπων που νομίζουν ότι εκφράζουν την Εκκλησία αρνούμενοι εκ προοιμίου ένα τέτοιου είδους νομοθέτημα της πολιτείας.» Ζητάνε και απαιτούν από την πολιτεία. Νομίζω ότι αυτό είναι το κλειδί της κατανόησης του κειμένου

  3. Ο/Η Γιώργος Δασκαλίδης λέει:

    Εύχομαι να είμαι εγώ αυτός που μπερδεύτηκε.
    Δε παραθέτω αποσπάσματα τα οποία λένε ξεκάθαρα ότι η Εκκλησία δεν εκφράζει τον αληθινό τρόπο ζωής που οδηγεί στην αγιότητα
    ΑΛΛΑ ΟΤΙ Ο κ. Γιανναράς δεν εκφράζει, μ’αυτά που λέει, τον αληθινό τρόπο ζωής που οδηγεί στην αγιότητα

    Να τα ξαναδούμε γρήγορα γρήγορα;
    «Οι Χριστιανοί που μετέχουν στο μυστήριο του ευχαριστιακού δείπνου δεν ζητάνε να ακυρωθεί κάθε άλλο δείπνο, κάθε άλλη λήψη τροφής.»
    Ο Γιανναράς το λέει αυτό και φυσικά είναι λάθος!
    ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ οι Ορθόδοξοι χριστιανοί ζητούν να ακυρωθεί κάθε άλλο Δείπνο. Ό,τι άλλο είναι
    Ή κοινωνία δαιμονίων
    Ή μία άστοχη ‘εξίσωση’ του ευχαριστιακού Δείπνου με κάτι ανθρώπινο!
    (Φυσικά δε μιλάμε για ανθρώπινο δείπνο).
    Που έχετε αντίρρηση;

    «Και όσοι χριστιανοί μετέχουν στο μυστήριο του Γάμου δεν απαιτούν να θεωρείται μόνο ο δικός τους γάμος νόμιμος και κάθε άλλος γάμος «παλλακεία και πορνεία».»
    ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ οι χριστιανοί ΑΠΑΙΤΟΥΝ να θεωρείται μόνο ο δικός τους γάμος νόμιμος! Νόμιμος εκκλησιολογικά! Ποιος νοιάζεται για τα νομικίστικα!
    Μιλάμε πάντα για το σύνολο των, έστω κατ’όνομα, χριστιανών ορθοδόξων!
    Κάθε άλλος γάμος μεταξύ ορθοδόξων χριστιανών τι μπορεί να είναι;

    Αγαπητέ κ. Λεωνίδα, για κάποιους και τολμώ να πω οι οποίοι δεν αγαπούμε όσο θα έπρεπε τους άλλους, είναι απλό το ζήτημα και λύνεται εύκολα! Όποιος θέλει κάνει ό,τι θέλει! Η Μητέρα Εκκλησία όμως μας βλέπει αλλιώς και νομίζω ότι προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποτρέψει τις όποιες κινήσεις μας οι οποίες μας απομακρύνουν από κοντά της. Αυτό νομίζω κάνει η Εκκλησία, από αγάπη.
    Τώρα αν έρθει η ώρα πολλά μέλη της Εκκλησίας να αρχίσουν να ασκούν πίεση ώστε να λάβει τέλος αυτή η ‘σχέση’ Εκκλησίας-Κράτους ε, φυσικά τότε αλλάζουν τα πράγματα. Αν έλθουν λοιπόν σε πλήρη χωρισμό με την Εκκλησία κάποια μέλη της, δεν υπάρχει περίπτωση η Εκκλησία να ασκεί πιέσεις για το πώς θα τελούν τους γάμους τους ή τις κηδείες τους.
    Δε μπορεί η Εκκλησία, εν ολίγοις, να νομιμοποιεί κάτι που δεν είναι εκκλησιολογικά νόμιμο. Αν κάνει κάτι τέτοιο είναι σα να σπρώχνει τα μέλη της στην «παλλακεία και την πορνεία».
    Ελπίζω να έγινα κατανοητός!

  4. Ο/Η Λεωνίδας λέει:

    Αρχής εξ αρχής γίνατε κατανοητός. Απλώς ιεραρχήσαμε, ως προς την κουβέντα μας, με διαφορετικό τρόπο τα λεγόμενα του Γιανναρά.

    Γράφετε: » Νόμιμος εκκλησιολογικά! Ποιος νοιάζεται για τα νομικίστικα!». Ο Γιανναράς και τούτο επειδή το πρόβλημα υπήρξε αρχής εξ αρχής η πίεση προς το κράτος. Καλύτερα: η κριτική προς το κράτος. Όχι φυσικά, κι εδώ συμφωνώ μαζί σας, ότι θα έπρεπε να πάψει η Εκκλησία να ασκεί κριτική στα ήθη, προβάλλοντας τον δικό τρόπο ζωής που είναι συνάμα και οδός θεογνωσίας με απόλυτους όρους. Απλώς εκτιμώ ότι ο Γιανναράς αναφέρθηκε ακριβώς σε αυτήν την πτυχή – της αξίωσης από το κράτος να λειτουργεί με γνώμονες εκκλησιολογικούς.

    Ως προς το σκέλος των παρατηρήσεών σας σχετικά με τις σχέσεις Εκκλησίας-Πολιτείας: από που προκύπτει ότι ένας ενδεχόμενος χωρισμός θα έκανε την Εκκλησία να ασκεί λιγότερες πιέσεις προς το κράτος; Δεν ξέρω για τον Γιανναρά, ο οποίος εδώ δεν θίγει το θέμα αυτό, αλλά εγώ δεν θα επιθυμούσα χωρισμό, εκτός κι αν η Εκκλησία κρίνει κάτι τέτοιο ως καλύτερο γι’ αυτήν. Πιστεύω ότι και ενωμένοι (κράτος και Εκκλησία) μπορούν να είναι και να μην επιλέγει η Εκκλησία την πίεση, σχηματικά μιλώντας, για τέτοια ζητήματα. Όχι ότι τα πράγματα είναι τόσο απλά. Σαν βασικό προσανατολισμό τα λέω.

  5. Ο/Η Γιώργος Δασκαλίδης λέει:

    «Νόμιμος εκκλησιολογικά! Ποιος νοιάζεται για τα νομικίστικα!»
    Με το νομικίστικα εννοώ τους θεσμούς που ενδεχομένως θεσπίσει το Κράτος! Αν πει το κράτος οτι είναι νόμιμο το σύμφωνο συμβίωσης ποσώς με ενδιαφέρει εμένα που είμαι μέλος της Εκκλησίας και θεωρώ το θεσμό αυτό ανόητο!

    λέτε:
    «κι εδώ συμφωνώ μαζί σας, ότι θα έπρεπε να πάψει η Εκκλησία να ασκεί κριτική στα ήθη»
    σας έφυγε το «δεν»… θα έπρεπε να πάψει…., έτσι δεν είναι;
    Αλλιώς μπερδεύομαι.

    Κοιτάξτε, χωρισμός Εκκλησίας-Κράτους δε μπορεί να γίνει αν δεν φανεί με κάποιο τρόπο, με λόγια και με πράξεις, οτι ένα κάποιο ‘σοβαρό’ ποσοστό των πολιτών δεν επιθυμούν να τηρούν τους κανόνες της Εκκλησίας. Αν κάτι τέτοιο γίνει φανερό τότε η Εκκλησία δε μπορεί να πιέζει το κράτος να θεσμοθετεί σύμφωνα με τους κανόνες της. Δε θα έχει λόγο για το αξιόλογο ποσοστό αυτών των ανθρώπων! Άρα λογικό θα είναι το κράτος να θεσμοθετεί όπως κρίνει αυτό και τα μέλη της Εκκλησίας να έχουν τη δυνατότητα επιλογής ώστε να μένουν εν τη Εκκλησία!
    Γιατί επαναλαμβάνω: Δε μένει εν τη Εκκλησία αυτός που τελεί άλλους γάμους, μετέχει σε άλλα δείπνα και γενικώς δε είναι ‘νόμιμος εκκλησιολογικά’.
    Όσο ήταν μικρή η ομάδα αυτή των ανθρώπων ήταν ισχυρότερη η ‘πίεση’ της Εκκλησίας.. η ομάδα αυτή εξ όσων καταλαβαίνω βαίνει αυξανόμενη οπότε αναλόγως θα αδυνατεί κι η πίεση της Εκκλησίας… έως ότου καταστεί και για τα πιο απλά μια φωνή βοώντος εν τη ερήμω.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Συγγνώμη για την καθυστερημένη απάντηση κ. Γιώργο.

      Να σχολιάσω το τελευταίο σημείωμά σας αριθμώντας, για το ευσύνοπτο του πράγματος, τα σημεία που θέσατε:
      1. Το γεγονός ότι εσάς ποσώς σας ενδιαφέρουν οι νομικές ρυθμίσεις του κράτους δεν σημαίνει ότι όλα τα μέλη της Εκκλησίας στάθηκαν με τον ίδιο τρόπο. Ακριβώς αυτούς αφορούσε το άρθρο του Γιανναρά. Και όχι μόνον. Έδωσε εν σπέρματι πτυχές της εκκλησιολογικής νοηματοδότησης του γάμου όπως επίσης τα φιλοσοφικά προαπαιτούμενα του συμφώνου συμβίωσης.

      2. Έχετε δίκιο έλειπε ένα «δεν». Φυσικά και πιστεύω ότι η Εκκλησία καλείται να ασκεί κριτική στα σύγχρονα ήθη. Είναι οργανικό κομμάτι της αυτοκατανόησης και της αποστολής της.

      3. Το κράτος μπορεί να θεσπίζει κανόνες ακόμη και για μειοψηφίες. Δεν είναι αναγκαίο να υπάρξει χωρισμός Εκκλησίας και κράτους για να γίνει κάτι τέτοιο. Η Εκκλησία έχει ένα ρόλο που έχει αναγνωριστεί καταστατικά από το ελλαδικό κράτος εν τη γενέσει του. Τώρα, αν σήμερα τεθεί τέτοιο ζήτημα και με ποιους όρους εδώ, ελπίζω, να είμαστε να τα πούμε συγκεκριμένα.

  6. Ο/Η Γιώργος Δασκαλίδης λέει:

    Κύριε Λεωνίδα, εγώ επιμένω πως ο κύριος Γ. δε τα λέει καθόλου καλά.

    Υπάρχουν και φιλοσοφικά προαπαιτούμενα σχετικά με το σύμφωνο συμβίωσης; Σοφιστείες ίσως; Μη ξεφτιλίζουμε τη φιλοσοφία.

    Kύριε Λ., αυτό το ‘αυτόκατανόηση’ που γράψατε νομίζω πως θέλει λίγη κουβέντα παραπάνω. Ίσως μια άλλη φορά, όταν οι διαφωνίες μας θα είναι πιο ευδιάκριτες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s