Θεατρικά δρώμενα

Του Kώστα Iορδανίδη

Έχει η Βουλή στοιχεία έντονα θεατρικότητος, όπως και η πολιτική εξάλλου. Η αίθουσα όπου συνεδριάζουν οι αντιπρόσωποι του έθνους δεν είναι πάντοτε εργαστήριο αναπτύξεως ιδεών, αλλά κατά κανόνα χώρος οξείας αντιπαραθέσεως πολιτικών σχηματισμών, με στόχο των εντυπωσιασμό των τηλεθεατών ή των αναγνωστών εφημερίδων.

Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της Τρίτης, ο αντιπρόεδρος της κυβερνήσεως κ. Θ. Πάγκαλος πρωταγωνίστησε σε δρώμενο θεατρικό, εκτός ημερησίας διατάξεως, ισχυριζόμενος ότι η Δημοκρατία εισήχθη στην Ελλάδα με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981. Εξεμάνη –ορθώς– ο επί κεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδος της Νέας Δημοκρατίας κ. Κώστας Τασούλας και οι βουλευτές της αποχωρούσαν από την αίθουσα καθώς ο πρωθυπουργός κ. Γιώργος Παπανδρέου επιχειρούσε να ανασκευάσει τα λεχθέντα από τον κ. Πάγκαλο. Η Ν.Δ. επανήλθε υπό τον πρόεδρό της κ. Αντώνη Σαμαρά και το όλο θέμα έκλεισε με καταγγελτική παρέμβασή του.

Ουδεμία αντίρρηση καθ’ όσον αφορά στη θεατρικότητα του θέματος και εάν κάποιοι υποστηρίξουν ότι η παράσταση ήταν στο επίπεδο καλοκαιρινής επιθεωρήσεως, απλώς υπενθυμίζεται ότι η Ελλάς δεν διαθέτει θεατρική σχολή του επιπέδου της αγγλικής Old Vic, αλλά έχει επιδόσεις καλές στις φαρσοκωμωδίες.

Το πρόβλημα εντοπίζεται, ωστόσο, στο γεγονός ότι όλη η παράσταση ήταν στην κυριολεξία εκτός θέματος. Η Δημοκρατία δεν ορίζεται ασφαλώς με την κατάκτηση της εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ το 1981, αλλά ούτε καν από το 1974. Δημοκρατικό ήταν το πολίτευμα πριν από το στρατιωτικό κίνημα του Απριλίου 1967 και δημοκρατικές κυβερνήσεις συνασπισμού διεξήγαγαν τον αγώνα εναντίον των κομμουνιστών στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου.

Στη σημερινή συγκυρία, το πρόβλημα είναι ότι το σύστημα της μεταπολιτεύσεως φαίνεται να έχει κλείσει οριστικά τον κύκλο του· ότι οι πολιτικοί αμφισβητούνται ευθέως και διαπομπεύονται από το πλήθος· ότι ο πρωθυπουργός κ. Παπανδρέου επινοεί διαφόρους τρόπους για να επιβεβαιώσει τη νομιμότητα της κυβερνήσεως του – είτε ερμηνεύοντας διασταλτικά το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών είτε εκλαμβάνοντας την ψήφο εμπιστοσύνης των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ προς την κυβέρνηση ως νομιμοποιητική έκφραση της κοινωνίας.

Νομοθετεί η κυβέρνηση του κ. Παπανδρέου, εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο, ρυθμίσεις της τρόικας και πρόκειται έως το τέλος του μηνός να υπερψηφίσει και δεύτερο Μνημόνιο, με το οποίο εισάγονται σαρωτικές αλλαγές και αποδομείται το οικονομικό σύστημα που δημιούργησε πρωτίστως το ΠΑΣΟΚ από το 1981.

Αλλά μετάλλαξη του οικονομικού οικοδομήματος δεν είναι εφικτή από πολιτικούς που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συνέβαλαν στη δημιουργία του οικονομικού τερατουργήματος. Σάρωση στον τομέα της οικονομίας προϋποθέτει σάρωση και του πολιτικού συστήματος, που σκιαμαχεί γύρω από την ημερομηνία εμφανίσεως της πρώτης δημοκρατικής κυβερνήσεως στην Ελλάδα. Το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η χώρα είναι τόσο μεγάλο ώστε δεν είναι δυνατόν να υπερκερασθεί με θεατρικούς αυτοσχεδιασμούς.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Καθημερινή την 23 Ιουνίου 2011. 

Advertisements
This entry was posted in Κώστας Ιορδανίδης and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

28 Responses to Θεατρικά δρώμενα

  1. Ο/Η Αντώνης λέει:

    «Αλλά μετάλλαξη του οικονομικού οικοδομήματος δεν είναι εφικτή από πολιτικούς που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συνέβαλαν στη δημιουργία του οικονομικού τερατουργήματος»

    Οι πολιτικοί που συνέβαλαν στη δημιουργία του οικονομικού τερατουργήματος και φυσικά μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο!
    (Αλήθεια τι να εννοεί μαυτήν την έκφραση: του οικονομικού τερατουργήματος; Μιλά γενικά για το καπιταλιστικό σύστημα ή όποιο τοπικό σύστημα έχει στο νου του ή μόνο για την κακοδιαχείριση των πολιτικών του τόπου μας;)
    Αν είναι δυνατόν να είναι τόσο απαισιόδοξος ο Κώστας Ιορδανίδης.
    Είτε με το καλό είτε με το άγριο όλοι οι πολιτικοί μας αργά ή γρήγορα θα αλλάξουν γιατί μπορούν να αλλάξουν. Όλοι μας μπορούμε να αλλάξουμε.
    Το θέμα είναι να σταματήσουν κάποιοι (ίσως κι ο Ιορδανίδης) να ‘μοιρολογούν’ και να μη βλέπουν έξοδο διαφυγής.
    Και για να το πούμε όπως ο ΓΑΠ:
    ‘Θέληση υπάρχει’.
    Ας αφήσουμε τα μοιρολόγια κι ας αρχίσουμε τις αλλαγές…

    ***Είπα να δω πώς βλέπει την οικονομική κρίση ο φίλος Λεωνίδας…

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Καλησπέρα Αντώνη.
      Δεν νομίζω (για να μην πώ ότι είμαι σίγουρος) ότι ο Ιορδανίδης θεωρεί τερατούργημα τον καπιταλισμό. Μάλλον το ελλαδικό οικονομικό σύστημα θεωρεί.

      Διαφωνείς μαζί του ως προς την δυνατότητα αλλαγής, αλλά σε παρακαλώ μην αναφέρεις φράσεις του Παπανδρέου ως οιωνεί τσιτάτα, δεν το αντέχω 🙂

      Νομίζω ότι το κρίσιμο στην λογική του Ιορδανίδη είναι η εξής φράση, η οποία και προϋποθέτει τη στενή διασύνδεση μεταξύ οικονομικού και πολιτικού συστήματος που έχει σαν αποτέλεσμα η συντριβή του ενός να συμπαρασύρει και το άλλο: «Σάρωση στον τομέα της οικονομίας προϋποθέτει σάρωση και του πολιτικού συστήματος…».

      Δεν πιστεύω ότι όσοι «μοιρολογούν», κατά πώς λές, παρεμποδίζουν την ανάταξη. Πιθανόν αν κανείς διαβλέπει ορθά (δεν εννοώ ότι υπάρχει μία ορθότητα) τα προβλήματα μπορεί να προτείνει και ορθές λύσεις.

      Ζητάς τη γνώμη μου για την κρίση Αντώνη. Θα προσπαθήσω να τα πώ σχηματικά και όχι εξαντλητικά.

      Η κρίση του καπιταλισμού έχει σαν συνέπεια να μην δανείζουν οι αγορές την Ελλάδα με τους ρυθμούς που αυτό συνέβαινε. Προφανώς θεωρούν ότι υπάρχουν άλλοι περισσότερο αξιόπιστοι που δύνανται να τους δώσουν πίσω τα χρήματά τους.

      Εκτιμώ ότι οι βασικοί παράγοντες της ελλαδικής κρίσης είναι
      1. Η κομματοκρατία που συνοδεύει την πατρίδα από τη συγκρότηση του νεου ελλαδικού κράτους και που προσέλαβε ασύλληπτες διαστάσεις, συμπεριλαμβάνοντας κάθε πτυχή του βίου αλλά και τεράστιες μερίδες πολιτών από το 81 και δώθε.
      2. Η παραγωγική καθίζηση της Χώρας σταδιακά και με επίταση από την ίδια δεκαετία.
      3. Η καταχρέωση της Χώρας που, ας μήν ξεχνούμε πέρα από τα δάνεια κατασπαταλήθηκαν και οι ευρωπαϊκοί πόροι, απογειώθηκε την ίδια δεκαετία.
      4. Η καταχρέωση των νοικοκυριών στις τράπεζες μετά το 1997 περίπου αν το τοποθετώ σωστά.
      5. Η συνακόλουθη της παντοδυναμίας της πολιτικής τάξης εξαχρείωση του (πολιτικού) ήθους.

      Τέλος, θα είμαι αφοριστικός εδώ: δεν πιστεύω ότι η σημερινή κυβέρνηση κινείται σωστά και εκτιμώ ότι ούτε την βούληση διαθέτει.

  2. Ο/Η Αντώνης λέει:

    «….δεύτερο Μνημόνιο, με το οποίο εισάγονται σαρωτικές αλλαγές και αποδομείται το οικονομικό σύστημα που δημιούργησε πρωτίστως το ΠΑΣΟΚ από το 1981…»

    Πώς αποδομείται το οικονομικό τερατούργημα χωρίς να αφήνει εξόδους διαφυγής και ελπίδες ανάκαμψης;
    Ή λάθος εκφράσεις χρησιμοποιεί ο Ιορδανίδης (η αποδόμηση ενός τέρατος φυσιολογικά οδηγεί σε καλύτερες καταστάσεις)
    Ή μπερδεύεται
    Ή έχει ‘άχτι’ για αυτούς που έθρεψαν το τέρας.

    Είμαι σίγουρος πως το ‘άχτι’ που έχουν πολλοί για τους ‘σοσιαλιστές’ του ΠΑΣΟΚ, τους εμποδίζει να δουν ένα κάποιο θετικό στοιχείο στη προσπάθεια που κάνουν πάλι οι ‘σοσιαλιστές’ του ΠΑΣΟΚ. Βεβαίως κάθε αδυναμία έχει και τις παρενέργειές της. Όπως εδώ: Ναι μεν δέχονται, όπως κι ο Ιορδανίδης, πως το τέρας αποδομείται αλλά πεισματικά δε θέλουν ούτε καν να δουν τους δημιουργούς του τέρατος παρόλο που δείχνουν μια κάποια μεταστροφή. Αντί να πιέσουν για σαρωτικές αλλαγές στο σύστημα θέλουν πρώτα να ‘ξεδοντιάσουν’ όλους τους ΠΑΣΟΚους.
    Νομίζω πως οι προτάσεις λύσεων προέχουν.
    Μετά τις λύσεις μπορούμε να προβούμε και σε ‘ξεδοντιάσματα’.

    Από τα 5 σημεία που τονίζεις, το 1) και το 5) νομίζω πως έχουν τονιστεί ιδιαίτερα από τον ΓΑΠ και την παρέα του. Γιατί κι εμείς να μην επικεντρώσουμε τις όποιες προσπάθειές μας σαυτά; Μόνο να μοιρολογούμε για όσα τραβήξαμε απαυτά;

    Τα 3) και 4) δεν υπάρχει αμφιβολία ότι δρομολογήθηκαν.

    Καλημέρα.

  3. Ο/Η Λεωνίδας λέει:

    Καλησπέρα Αντώνη.

    Σημειώνεις: «η αποδόμηση ενός τέρατος φυσιολογικά οδηγεί σε καλύτερες καταστάσεις»
    Θα συμφωνήσω περισσότερο με τις πρώτες σου διατυπώσεις, ότι δηλαδή η αποδόμηση δημιουργεί ελπίδα. Σε καμία περίπτωση δεν οδηγεί κατ’ανάγκην σε μία βελτίωση (πάντα υπάρχει και το πιο κάτω ή το τέλμα).

    Το θέμα είναι αν είναι βάσιμες οι ελπίδες. Κι εδώ πέρα από μιαν ορισμένη ρητορική η οποία υιοθετήθηκε από το ΠαΣοΚ λίγο πρίν τις εκλογές του 2009 ή περίπου από τα τέλη του 2008 (αναφέρεις σχετικά τα σημεία 1 και 5 που ανέφερα) δεν γίνεται κάτι πέρα από περικοπές οριζόντιες (μήπως για να μην γίνουν στοχευμένες; ) και φορολογία με διόγκωση της έμμεσης. Ακόμη και έναν καλύτερο υπαλληλικό κώδικα που συνείσφερε το ΠαΣοΚ δεν τον έχει εφαρμόσει (παράδειγμα δεν έχουν γίνει υπαλληλικές κρίσεις με το νέο κώδικα).

    Αφήνω το άλλο. Ποιες είναι οι θεσμικές παρεμβάσεις στην κατεύθυνση αποδόμησης του περίφημου «εκδημοκρατισμού» της Αλλαγής που τόσο βασάνισε τον τόπο και θεμελίωσε την κομματοκρατία παντού;

    Τι εννοείς ότι «Τα 3) και 4) δεν υπάρχει αμφιβολία ότι δρομολογήθηκαν»;
    Σε αυτά αναφέρθηκα σε αιτίες κι όχι σε λύσεις.

    Όσο για το «άχτι»…έχεις δίκιο, αλλά δεν είναι κακό. Δεν γεννήθηκα χθές Αντώνη κι έχω ισχυρή μνήμη. Άλλωστε δεν κάνουν και κάτι στα σοβαρά που θα με εξανάγκαζε να βάλω το άχτι μου στην πάντα.

    Τέλος στην οικονομική πολιτική, ακόμη κι αν έχεις να κάνεις με ένα τερατούργημα δεν αντιμετωπίζεται σωστά από την κυβέρνηση. Είναι σα να έχεις ένα ποτάμι που πάει σε λάθος κοίτη και σύ να το φράζεις δίχως νά χεις σκάψει παραδίπλα για να πάει αλλού το νερό. Αν το φράξεις, όπως κάνει τώρα η Κυβέρνηση, θα σε πνίξουν τα νερά…

  4. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Από μόνη της η έκφραση ‘Αποδόμηση μιας κρατούσας κατάστασης’ θέλει τη νέα κατάσταση βελτιωμένη κι ελπιδοφόρα. Έτσι νομίζω κι έτσι θα χρησιμοποιούσα αυτή την έκφραση. Υπάρχουν τόσες άλλες εκφράσεις που δηλώνουν χειροτέρευση και πλήρη απαξίωση.
    Π.χ. οι ΠΑΣΟΚοι τώρα ευαγγελίζονται εξαφάνιση των πελατειακών σχέσεων, πιο σωστή διαχείριση των οικονομικών του δημοσίου κτλ κτλ Αυτά σηματοδοτούν αποδόμηση του τέρατος και χωρίς αμφιβολία δίνουν ελπίδες.

    Το να φανώ υποστηρικτής της πολιτικής ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο που δε θέλω για ένα σωρό λόγους, εκτός από αυτά που ανέφερες.
    Παρόλαυτά θέλω να τονίσω, με τη στάση μου, το επιπόλαιο της άλλης πλευράς! Θαρρείς και κοιμόντουσαν όλοι τους αριστεροί-δεξιοί-κλπ και μένουν μόνο στο ‘ξεδόντιασμα’. Επιπολαιότητες και τπτ άλλο.
    Επιβεβλημένη ανάγκη είναι να πιέσουν ΟΛΟΙ προς συγκεκριμένη κατεύθυνση ώστε να μπουν δικλείδες ασφαλείας και να μη φουντώσει πάλι η κομματοκρατία κι η φαυλότητα! Δυο τρία ανάλογα αιτήματα και αν δεν ανταποκριθεί άμεσα η κυβέρνηση, ΝΤΟΥ στη Βουλή. Όχι κάθε μέρα πανηγυράκια έξω από τη Βουλή με μπύρες και μούντζες και στην ουσία τίποτα παρά μόνο φωνές για τις περικοπές 10% ή 20%… ! Τα ‘ξεδοντιάσματα’, τα μοιρολόγια και οι θεωρίες δεν είναι της ώρας. Στη βράση κολλάει το σίδερο.

    Τα 3)-4) δρομολογήθηκαν με την έννοια πως από εδώ και στο εξής κι η κουτσή Μαρία θα ακούει για δάνεια και θα λέει : Ευχαριστώ, δε θα πάρω.

    Το ‘άχτι’ όταν μπαίνει στο τιμόνι είναι ό,τι χειρότερο. Μη το συζητάς καθόλου!

    Καλημέρα.

  5. Ο/Η Λεωνίδας λέει:

    Καλησπέρα Αντώνη,
    Νομίζω ότι η «αποδόμηση» εκφράζει πολύ περισσότερο μία διαπιστωτική, περιγραφική κρίση και τίποτε περισσότερο. Μπορεί να συνδυαστεί με θετικές ή αρνητικές προβλέψεις.

    Δεν σε θεωρώ υποστηρικτή του ΠΑΣΟΚ. Πιστεύω απλώς ότι μιαν ορισμένη ρητορική σου ασκεί επίδραση. Καθόλα νόμιμο. Μόνον που δεν θεωρώ ότι εφαρμόζουν κάτι από όλα αυτά. Σίγουρα δεν μπορούν να κάνουν διορισμούς έτσι κι αλλιώς. Μην ξεχνάς ότι το πελατειακό είναι πολύμορφο εν Ελλάδι πρέπει να έχει κανείς τα μάτια του ανοιχτά. Σίγουρα για τους πολλούς το πελατειακό μοιάζει να κόβεται και τούτο είναι μία καλή εξέλιξη ασχέτως αν έγινε ενώπιον μιας χρεωκοπίας. Θα δούμε αν αποκτήσει θεσμική υπόσταση. Κι ο ΑΣΕΠ υποτίθεται θα χτυπούσε το ρουσφέτι κι έχουν διοριστεί από το 1994 γύρω στους 4500 ανθρώπους με αυτή τη διαδικασία!

    όσο για τους «αγανακτισμένους» αν σε αυτούς αναφέρεσαι η σημασία τους δεν έγκειται τόσο στα αιτήματά τους όσο σε αυτή την ίδια την παρουσία τους. Υπό την έννοια ότι χιλιάδες ανθρώπων δηλώνουν αγανακτισμένοι και είναι εκεί. Μόνον μία στιβαρή πολιτική, οικονομική ευρύτερα κοινωνική ελίτ θα μπορούσε να δώσει σοβαρή μορφή στο αίτημα υπέρβασης της κρίσης.

    Είσαι σίγουρος ότι υπάρχει;

    όσο για την οργή μου έναντι του ΠαΣοΚ δεν σημαίνει ότι καθοδηγεί τις επι μέρους κρίσεις μου. Αυτές ας κριθούν έτσι κι αλλοιώς ξέχωρα από ο,τιδήποτε άλλο. Η ψυχοστασία ενός εκάστου είναι άλλο ζήτημα.

  6. Ο/Η Commentatore λέει:

    Χμ, αυτό το «άχτι», φίλτατοι, μου φαίνεται λέξη-κλειδί για τη σημερινή μας κατάσταση.

    Υπάρχουν κι εξαιρέσεις βέβαια, αλλά κατά τη γνώμη μου, οι συγκεντρώσεις των αγανακτισμένων είναι μια ιστριονική εκτόνωση περισσότερο, μια ψυχολογική υπεκφυγή. Η ελληνική κοινωνία κατά βάθος δεν θέλει την αλλαγή, την κάθαρση. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε τον επιμερισμό των ευθυνών για τα όσα έγιναν στο παρελθόν, και των βαρών για τα όσα είναι να γίνουν στο παρόν και το μέλλον. Και επειδή, οι πολλοί δεν έχουν καμιά διάθεση να αναλάβουν τις ευθύνες ή τα βάρη που τους αναλογούν, καταφεύγουν στη ρητορική υπεραπλούστευση: για όλα φταίνε οι 300. Αρκεί η αποδιοπομπή του μαγαρισμένου τράγου από την πόλη και όλα θα πάνε καλά…

    Στην πραγματικότητα, όπως δείχνει και ο μύθος του αποδιοπομπαίου τράγου, η οργή των συμπολιτών μας είναι βαθιά υποκριτική και οπισθόβουλη.

    Υποκριτική, διότι σκοπός της είναι να κρύψει την έκταση της συλλογικής ευθύνης, που βεβαίως δεν πέφτει μόνο στους ώμους των πολιτικών μας… μακάρι να ήταν έτσι! Ο Κονδύλης μίλησε για «επαίσχυντο κοινωνικό συμβόλαιο», για τη «συντριπτική πλειοψηφία», θυμίζω.

    Και οπισθόβουλη, διότι αποβλέπει τελικά στην ακύρωση των όποιων αλλαγών. Προσέξτε την υποκείμενη λογική του επιχειρήματος: αφού η πολιτική τάξη έτσι κι αλλιώς δεν πρόκειται ή δεν βούλεται ν’ αλλάξει, γιατί να το κάνω εγώ ο απλός πολίτης/εργαζόμενος. Αφού αυτοί είναι (και θα είναι αιωνίως!) σκάρτοι, γιατί να χαλάσω εγώ τη ζαχαρένια μου;

    Εν ολίγοις, και δεδομένου ότι νέα πολιτική τάξη και σοβαρή εναλλακτική πρόταση δεν φαίνεται στον ορίζοντα, κι ούτε κανείς τολμάει να την προτείνει, μόνη λύση είναι να μείνουν όλα όπως έχουν. Ή έστω, να γίνουν όσο γίνεται πιο λίγες αλλαγές, και αυτές να τις χρεωθούν οι ελάχιστοι (οι εκάστοτε «άλλοι»), για να μη λεκιάσουμε εμείς οι υπόλοιποι με τύψεις την καθαρή μας συνείδηση.

    Και ανάποδα: Για να μην χρειαστεί εγώ να ξεβολευτώ ηθικά, μου χρειάζεται κάποιος για να του φορτώσω τις αμαρτίες μου. Και επειδή μου χρειάζεται, γι’ αυτό και τον διατηρώ εντέλει στο πόστο του, και δεν αναλαμβάνω ουσιαστική πρωτοβουλία (όπως θα περίμενε κανείς!) να τον αλλάξω…

    Το να διαμαρτύρεσαι και να μεμψιμοιρείς είναι πράγμα φυσικό, ανθρώπινο. Το να φωνασκείς όμως και να μην αντιπροτείνεις όταν όλα γύρω σου οδεύουν προς κατάρρευση, είναι απλώς ανεύθυνο.

    Μακάρι να έχω άδικο, αλλά νομίζω ότι οι αγανακτισμένοι του Συντάγματος και των ανά την επικράτεια καφενέδων εκφράζουν ό,τι αντιδραστικότερο, ό,τι οπισθοδρομικότερο διαθέτει ο τόπος. Ο μεταπολιτευτικός λαϊκισμός που μάς εμποτίζει τριάντα χρόνια τώρα, μας εμποδίζει να δούμε το προφανές: ότι και οι λαοί ως σύνολο ξεπέφτουν και διαφθείρονται κάποτε.

    Κι όμως, ο Αριστοτέλης είχε εξηγήσει πώς ο δήμος μεταπίπτει σε όχλο. Και ο Παλαμάς, εκατό χρόνια πριν, είχε δει καθαρά την διπρόσωπη κεφαλή του Ιανού:

    Και για μούντζα ο λαός και για λιβάνι.
    Ο λαός είναι τίποτε και είν’ όλα,
    είναι του εκδικητή το γιαταγάνι

    κι είν’ η μαϊμού η ξεδιάντροπη, η μαργιόλα,
    και η ρίζα και η κορφή, ο στερνός κι ο πρώτος,
    κι εγώ κι εσύ, κι ο ανθός κι η καρμανιόλα…

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Commentatore,
      καλώς όρισες στο ιστολόγιο «Μέσα Ελλάδα».

      Επειδή έθεσες μία σειρά από άκρως ενδιαφέροντα ζητήματα θα μου δώσεις λίγο χρόνο ώστε να επανέλθω με νεότερο σχόλιο.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Αγαπητέ Commentatore,

      με επίκεντρο του σχολίου σου τους αγανακτισμένους πήρες μία σειρά από θέσεις οι οποίες με τη σειρά τους παραπέμπουν σε μία σειρά από ζητήματα. Θα φθάσω στον σχολιασμό των πρακτικών των αγανακτισμένων αφού πρώτα προσπαθήσω να ανασυγκροτήσω την βαθύτερη λογική του κειμένου σου.

      Εντοπίζεις δύο συλλογικά υποκείμενα. Από τη μία την πολιτική τάξη κι από την άλλη τον λαό. Όμως τα δύο αυτά δεν είναι αδιαφοροποίητα. Και η «πολιτική τάξη» αλλά και ο «λαός» διέπονται από εσωτερικούς διαφορισμούς (αφήνω εδώ την εύλογη διαπίστωση ότι και η «πολιτική τάξη» είναι μέρος του «λαού»).

      Ανεξάρτητα από τις ποικίλες συνομαδώσεις ίσως θα μπορούσαμε να ανεύρουμε ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της πολιτικής τάξης που τη ξεχωρίζει από τον λαό. Πρώτον, λαμβάνει αποφάσεις και, δεύτερον, η ιδιότητα του πολιτικού ως τέτοιου υποδηλώνει μία σχέση – αυτήν του συνομαδωμένου. Με άλλα λόγια, ο πολιτικός, ως εκ της ιδιότητός του και μόνον, εργάζεται από κοινού με άλλους πολιτικούς, και όχι μόνον, με σκοπό την επίτευξη ορισμένων στόχων. Και όχι μόνον. Στο βαθμό που μιλούμε για πολιτική τάξη αναφερόμαστε και σε υψηλόβαθμα πολιτικά και κομματικά στελέχη με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Αντιθέτως, ο λαός, υπό μία έποψη τουλάχιστον, αποτελείται από πολίτες εξατομικευμένους. Όταν οι εξατομικευμένοι πολίτες συνομαδώνονται μπορούν να σχηματίζουν ομάδες πίεσης για την λήψη αποφάσεων αλλά και τούτο δεν είναι αναγκαίο και δεν ισχύει σίγουρα για όλους.

      Η εγκαθίδρυση κανόνων τυπικών ή και άτυπων γίνεται από πολιτικούς που σίγουρα λαμβάνουν υπόψη τους πολίτες, οργανωμένους ή μή, και πάει λέγοντας.

      Πρόκειται για κύκλο λοιπόν; Πιστεύω ότι η καταφατική απάντηση θα ήταν άστοχη. Και τούτο γιατί θα αφήναμε απ’ έξω τη δυνατότητα της πολιτικής και κοινωνικής αλλαγής.

      Αναφέρθηκες στο «επαίσχυντο κοινωνικό συμβόλαιο» του Παναγιώτη Κονδύλη. Ο Κονδύλης σε αυτή του την κρίση δεν αναφέρεται, μόνον, σε ευθύνες. Προβαίνει σε μία κρίση η οποία αποτυπώνει μία αντικειμενική κατάσταση στο σύνολό της. Η αναπαραγωγή της δεν θα μπορούσε να αλλάξει από μεμονωμένες στάσεις ούτε καν αν αυτές έπαιρναν την μορφή μίας ευρύτερης μεταμόρφωσης των ηθών και της νοοτροπίας και τούτο γιατί ο πελατειασμός ήταν όρος (έστω άτυπος· δεν έχει σημασία) του αγώνα για πολιτική ισχύ.

      Μολονότι ο Κονδύλης πουθενά δεν προβαίνει σε μία ιεράρχηση ή επιμερισμό των ευθυνών σε συλλογικά υποκείμενα –αντιθέτως παρέθετε αναλυτικά πλάι πλάι τον λαό και τους πολιτικούς – στο περίφημο εκείνο «επίμετρο» σημείωνε:

      «Τώρα όπου το μαχαίρι έφτασε στο κόκαλο [σημ. δική μου: γράφεται λίγο μετά ή κατά τη διάρκεια του 1997] επιβλήθηκαν…ορισμένες οικονομίες, όμως ο πελατειακός χαρακτήρας του πολιτικού συστήματος διόλου δεν άλλαξε ουσιαστικά, παρά την αλλαγή της κυβερνητικής ρητορικής: γιατί οι οικονομίες επιβλήθηκαν ακριβώς με πελατειακά κριτήρια (σε όσους δεν διαθέτουν ισχυρά μέσα εκβιασμού) και παρέμειναν ανεπαρκείς επίσης από τον φόβο εξέγερσης των ισχυρών ομάδων πελατείας» (σ. 403). Σε άλλο σημείο αν θυμάμαι καλά, μιλούσε για την ανάγκη ηγέτη που θα προσπαθούσε να υπερβεί την κατάσταση του παρασιτικού καταναλωτισμού, του πελατειασμού κ.λ.π. [η αλήθεια είναι ότι έψαξα πολύ για να το βρώ και δεν το βρήκα. Για τούτο καθυστέρησε και το σχόλιό μου].

      Το κρίσιμο είναι λοιπόν η ανάγκη μίας κοινωνικοπολιτικής αλλαγής και ποιοι είναι οι όροι και οι διαδικασίες αυτής. Αν δεν αλλάξουν οι μάζες μέσα από νέες πρακτικές που θα αναδυθούν και θα αποκρυσταλλώσουν νέες συνειδήσεις, λαμβάνοντας εν τέλει νέες πολιτικές εκφράσεις τότε είναι μερίδα των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών ελίτ που θα έπρεπε να πάρει την απόφαση για πολιτικό αγώνα ακριβώς στη βάση των κριτηρίων που έθετε ο Κονδύλης.

      Κάτι τέτοιο δεν συνέβη ουσιαστικά. Και μαζί με ορισμένες πολιτικές μερίδες που κυριάρχησαν επί μακρόν και διαχειρίστηκαν πακτωλούς δανείων και ευρωπαϊκών προγραμμάτων συμμαχούσαν ΜΜΕ, δημοσιογράφοι, καθηγητές οικονομικών επιστημών, κ.α.

      Συνεπώς, η κριτική προς τις ελίτ, και ιδίως τις πολιτικές, δεν παρακάμπτεί τις διαπιστώσεις του «επαίσχυντου κοινωνικού συμβολαίου» μεταθέτει όμως το ζήτημα στο ποιος μπορούσε να ωθήσει σε μία αλλαγή.

      Ως προς τους «αγανακτισμένους» σημειώνεις:
      «οι αγανακτισμένοι του Συντάγματος και των ανά την επικράτεια καφενέδων εκφράζουν ό,τι αντιδραστικότερο, ό,τι οπισθοδρομικότερο διαθέτει ο τόπος. Ο μεταπολιτευτικός λαϊκισμός που μάς εμποτίζει τριάντα χρόνια τώρα, μας εμποδίζει να δούμε το προφανές: ότι και οι λαοί ως σύνολο ξεπέφτουν και διαφθείρονται κάποτε».

      Επίτρεψέ μου να συμπληρώσω ή να αναδιατυπώσω. Οι «αγανακτισμένοι» δεν είναι παρά ο τελευταίος σπασμός ενός συλλογικού υποκειμένου που εκφράζει έναν θνήσκοντα τρόπο οργάνωσης του κοινωνικοπολιτικού. Τούτο δεν σημαίνει ότι οι μαζώξεις στο Σύνταγμα αδυνατούν να επιτελέσουν ακόμη και αθέλητες θετικές λειτουργίες.

      Τέλος, σημειώνεις πολύ ορθά την ανάγκη για έναν «επιμερισμό των ευθυνών για τα όσα έγιναν στο παρελθόν, και των βαρών για τα όσα είναι να γίνουν στο παρόν και το μέλλον». Εσύ πώς, έστω και χονδρικά, θα τις επιμέριζες;

  7. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Λεωνίδα,
    πάλι καλά πάντως που δεν ασκεί επίδραση πάνω μου η ρητορική των αντιμνημονιακών και να μ’έχεις στο μπλογκ σου να κλαψουρίζω για την μείωση του μισθού μου 10 ή 20 ή 30% , να φωνασκώ τάχα μου ότι τα νέα δάνεια φουσκώνουν το χρέος, ότι τάχα τα δάνεια πάνε για αναχρηματοδότηση των παλαιών(έγκλημα μεγάλο!!!), ότι θα δώσουν το 17% της ΔΕΗ με ταυτόχρονο ψαλίδισμα των προνομίων των υπαλλήλων της και εν ολίγοις να το κάνουμε πρωινάδικο.

    Ιστριονική εκτόνωση!!! Χα!.
    Τα συναισθήματα χαμηλής αυτοεκτίμησης που ήδη προϋπάρχουν γίνονται αβάσταχτα μετά το πικάρισμα των Ισπανών και για να επέλθει ισορροπία, υπερασπίζοντας ταυτόχρονα τον εαυτό τους, γίνονται το επίκεντρο της προσοχής…
    Μπράβο σχολιαστή!
    Νομίζω πως δεν έχεις άδικο σε τπτ απόσα έγραψες.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Αντώνη, η εναντίωση στο μνημόνιο μπορεί να βασίζεται σε τελείως διαφορετικούς λόγους.

      Θέλω να ελπίζω ότι δεν με συγκαταλέγεις σε αυτούς που δείχνεις με τα λεγόμενά σου.

  8. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Μα γιαυτό ήρθα. Για να δω πώς βλέπει ο φίλος Λεωνίδας το μνημόνιο. Τους τελείως διαφορετικούς του λόγους … ελπίζω.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Αντώνη θέλω να πιστεύω ότι ο σχολιασμός του κειμένου του Commentatore υποδηλώνει έναν προσανατολισμό. Μην περιμένεις να γίνω πιο συγκεκριμένος θα ήταν και άστοχο αλλά και ανεδαφικό εκ μέρους μου.

  9. Ο/Η Commentatore λέει:

    «Οι «αγανακτισμένοι» δεν είναι παρά ο τελευταίος σπασμός ενός συλλογικού υποκειμένου που εκφράζει έναν θνήσκοντα τρόπο οργάνωσης του κοινωνικοπολιτικού. Τούτο δεν σημαίνει ότι οι μαζώξεις στο Σύνταγμα αδυνατούν να επιτελέσουν ακόμη και αθέλητες θετικές λειτουργίες.»

    Πιθανόν. Πιθανότερο όμως είναι να οδηγήσουν σε ανεπανόρθωτη καταστροφή. Ας δούμε την αντικειμενική ώς τώρα επιρροή τους στα πολιτικά δρώμενα. Σε τι οδήγησε; Στην αποθάρρυνση του ήδη περίτρομου πολιτικού μας προσωπικού να προχωρήσει σε μια όποια κατεύθυνση, στην αναρρίπιση γελοιωδώς ανεδαφικών προσδοκιών, στην επιδότηση του ανεύθυνου αντιπολιτευτικού λόγου. Σε κάθε περίπτωση, στην απώλεια κρίσιμου χρόνου.

    Το κρίσιμο σημείο, αγαπητοί φίλοι, εμπεριέχεται στο τελευταίο ερώτημα του οικοδεσπότη μας. Πρέπει να μας προβληματίσει ότι σε ώρα έσχατου κινδύνου, αίφνης όλοι κόπτονται για την απονομή της δικαιοσύνης. Νομίζω ότι πρόκειται για άλλοθι, για καθαρή, ανεπίγνωστη έστω υποκρισία. Οι εννιά στους δέκα ζητούν τα σπασμένα να τα πληρώσουν οι άλλοι. Οι ίδιοι βγάζουν την ουρά τους απ’ έξω. Οι δημοσιοϋπάλληλοι κατηγορούνται για αργομισθία, οι ελεύθεροι επαγγελματίες για φοροδιαφυγή, οι επιχειρηματίες για κρατικοδίαιτο παρασιτισμό, οι συνδικαλιστές για διαφθορά και συντεχνιασμό και οι πολιτικοί για όλα τα αμαρτήματα από γενέσεως κόσμου.

    Σωστά είναι όλα αυτά, αλλά αληθεύουν συγχρόνως! Οι αναμάρτητοι τον λίθον βαλέτωσαν…

    Στην παρούσα κατάσταση, η ηθικολογία, η ρητορική απόδοση ευθυνών δεν βγάζει πουθενά. Σημασία έχει η έμπρακτη απόδοσή τους. Π.χ., θα εφαρμόζονται στο εξής οι πειθαρχικές διατάξεις του δημοσιοϋπαλληλικού κώδικα; Αν ναι, θα δούμε μια πραγματική επανάσταση στο εσωτερικό της διοίκησης. Αν όχι, άδικα κουραζόμαστε… Το πρωτεύον όμως είναι αυτή τη στιγμή να σταθούμε στα πόδια μας. Της δικαιοσύνης και της ηθικής προέχει η σωτηρία. Μακάρι η σωτηρία να είναι και δίκαιη. Όμως ακόμη και μια άδικη λύση είναι προτιμότερη από το ναυάγιο. Και δικαιότερη, έτσι κι αλλιώς! Η κατάρρευση αυτή τη στιγμή θα σήμαινε περισσότερα βάρη για τους ολιγότερο υπαιτίους…

    Για τη σωτηρία, χρειαζόμαστε αποτελεσματικό πολιτικό προσωπικό, προφανώς! Αυτό όμως δεν θα έρθει όπως νομίζουν μερικοί να πέσει από τον ουρανό, άσπιλο και αμόλυντο από τα άγη του παρελθόντος, όπως δεν πρόκειται ξαφνικά από τη φαιδρή μάζα του Συντάγματος να αναδυθεί ο υπεύθυνος πολίτης. Θα υπάρξουν ασφαλώς και νέα πρόσωπα που θα αναδειχθούν, θα είναι όμως και παλαιότεροι που θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, μεταξύ τους και ορισμένοι που με βάση τα πεπραγμένα τους δεν θα το περιμέναμε ή δεν θα το θέλαμε να είναι.

    Και να μην ξαφνιαστούμε, αν είναι αυτοί τελικά που θα δώσουν τη λύση. Η ιστορία είναι ειρωνική και δεν λογαριάζει τους ηθικολογικούς ενδοιασμούς μας. Μας το έχει αποδείξει τόσες και τόσες φορές…

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Φίλε Commentatore,

      Δεν ξέρω γιατί μολονότι συμφωνώ στις περισσότερες επιμέρους παρατηρήσεις σου διαφωνώ ως προς τον γενικό προσανατολισμό. Θα προσπαθήσω να το διασαφήσω το πράγμα.

      Ήδη το γεγονός ότι το περίτρομο πολιτικό προσωπικό βρίσκεται σε κατάσταση πανικού από τις συγκεντρώσεις ενός ετερόκλητου, δίχως καμία συνοχή – πέρα από την αγανάκτησή του –, πλήθους φανερώνει και τον βαθύτερο τυχοδιωκτικό και καιροσκοπικό του χαρακτήρα. Τούτη είναι μία περιγραφική κρίση κι όχι ηθική. Ένα πολιτικό προσωπικό συγκροτημένο και με σχέδιο δεν θα αντιμετώπιζε τέτοια φαινόμενα με τρόπο σαν και αυτό που τα αντιμετωπίζει.

      Οι «αγανακτισμένοι» ασκούν μία συγκυριακή πίεση προς την αναίρεση της κυβερνητικής πολιτικής. Ένα από τα κρίσιμα σημεία στη συζήτησή μας είναι αν υφίστανται εναλλακτικές επιλογές κι εδώ σπεύδω να αποκλείσω τα «δεν πληρώνω», «δεν χρωστάω» κλ.π.

      Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, δίχως όμως και να εξυπνακίσω με τρόπο καφενειακό (το καφενείον είναι έννοια κι ουχί πράγμα όπως έγραφε κι ο αείμνηστος Λεμπέσης) η Κυβέρνηση δεν έχει κάνει παρά ελάχιστα στο ζήτημα του κράτους κι εδώ εννοώ το νοικοκύρεμά του. Μόνον αν είχε προβεί σε κάτι τέτοιο θα είχε και τη νομιμοποίηση (κι εδώ αναλυτικός ο όρος κι όχι ηθικός) να προβεί σε επιπλέον επιβαρύνσεις. Παράδειγμα: η συγχώνευση οργανισμών σε ποιο στάδιο βρίσκεται σχεδόν δύο χρόνια μετά το ξέσπασμα πρωτοφανούς κρίσης; Δεν είναι μάλιστα τυχαίο ότι γνώρισε κρίση ακριβώς στο σημείο που χρεοκόπησαν οι αρχικές της δεσμεύσεις που αφορούσαν στην εφαρμογή του Μνημονίου προβαίνοντας σε λήψη επιπλέον μέτρων (Μεσοπρόθεσμο) και καλούμενη συγχρόνως από τα ίδια τα πράγματα να στραφεί στην περιστολή δαπανών του Κράτους. Αυτή η συνθήκη είναι που την καθιστά περιδεή κι όχι οι κινητοποιήσεις.

      Έπειτα, το ερώτημά μου προέκυπτε ακριβώς από την δική σου κρίση. Παραθέτω ολόκληρο το απόσπασμα του σχολίου σου: «Η ελληνική κοινωνία κατά βάθος δεν θέλει την αλλαγή, την κάθαρση. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε τον επιμερισμό των ευθυνών για τα όσα έγιναν στο παρελθόν, και των βαρών για τα όσα είναι να γίνουν στο παρόν και το μέλλον».

      Η εκτόξευση αλληλοκατηγοριών υπήρξε μία μεθόδευση των ΜΜΕ. Εν μία νυκτί μάθαμε ότι οι φορτηγατζήδες είναι οι «εφοπλιστές της ασφάλτου», γνωρίζαμε πάντα ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι αργόμισθοι, ότι οι αυτοαπασχολούμενοι φοροδιαφεύγουν και πάει λέγοντας. Έγινε μεθοδευμένη προσπάθεια να αποδοθούν ευθύνες σε όλους αδιαφόριστα ώστε να καταστούν όλοι ενοχικοί και συνεπώς ήσυχοι. Η προσπάθεια αυτή πήρε τη μορφή του «όλοι μαζί τα φάγαμε». Συνεπώς από δώ και πέρα τι γίνεται…

      Η απόδοση ευθυνών όμως έχει κι ένα άλλο νόημα· την διατύπωση πρόταση και λύσεων. Και θεμελιώδες πρόβλημα για το ελλαδικό κράτος είναι η υπαγωγή των πάντων στην πολιτική και ιδιαίτερα της διοίκησης. Η κατεξάρτηση της δεύτερης από την πρώτη οδηγεί σε μία παραμόνιμη αστάθεια και ανομία. Εύστοχα η διοίκηση έχει περιγραφεί σαν ένας «γίγαντας με πήλινα πόδια». Κι εδώ εκτιμώ ότι η Κυβέρνηση δεν κινείται ορθά. Αντί να αυτοπεριορισθεί η ίδια και να δημιουργήσει τους όρους ώστε να αποκτήσει η διοίκηση μία στιβαρή φυσική ηγεσία που θα είναι σταθερή ανεξάρτητα από τις κυβερνητικές αλλαγές την υπονομεύει προς όφελος μιας κομματικής νομενκλατούρας η οποία, κι αυτό θα δώσει αρκετά καλά τουλάχιστον, θα είναι αυτονομημένη από τις μάζες.

      Προσυπογράφω την εκδοχή σου για την αλλαγή του πολιτικού προσωπικού. Είναι και η πλέον εύλογη εξέλιξη. Και δεν την θεωρώ κακή. Άλλωστε όταν εγώ λέω οι «πολιτικοί» ή η «πολιτική τάξη» δεν εννοώ μεμονωμένα πρόσωπα αλλά δρώντες στο πλαίσιο θεσμών. Με δεδομένη τη βαρύνουσα λειτουργία του κράτους και της πολιτικής εν Ελλάδι από συγκροτήσεως νεοελληνικού κράτους μόνον αυτοί θα μπορούσαν να ηγηθούν μιας αλλαγής. Το γεγονός ότι δεν το έπραξαν τους καθιστά τους κατεξοχήν υπαίτιους.

      «Της δικαιοσύνης και της ηθικής προέχει η σωτηρία». Συμφωνώ απόλυτα επί της αρχής. Ποια είναι αυτή;

  10. Ο/Η Commentatore λέει:

    Αν η εκτίμησή μου είναι σωστή, Λεωνίδα, και η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων δεν θέλει την αλλαγή, τότε το συμπέρασμα βγαίνει αβίαστα: καμμιά κυβέρνηση δεν μπορεί -και δεν πρέπει!- να περιμένει λαϊκή νομιμοποίηση στην προσπάθειά της να βγάλει τη χώρα από την κρίση. Ό,τι και να κάνει, όσο και να αυτομαστιγώνεται, όσο και να σέρνεται προσκυνητής στην Κανόσσα, συναίνεση επί της ουσίας δεν πρόκειται να εξασφαλίσει.

    Το ξαναλέω με άλλα λόγια: η σωτηρία (κατά σειρά: η αποφυγή της χρεωκοπίας, η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και η έξοδος από τον ολέθριο παρασιτισμό), θα γίνει όχι κατά αλλά παρά τη βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας των Ελλήνων.

    Πώς θα γίνει αυτό; Μα με τον τρόπο που επέρχονται όλες οι αληθινά επαναστατικές μεταβολές στην ιστορία: με την εκμετάλλευση της συγκυρίας, την άσκηση σύντονης και ευφυούς πίεσης και την αποφασιστικότητα μιας ορκισμένης μειοψηφίας, που θα είναι σε θέση να αντιληφθεί το πρόβλημα.

    Η συγκυρία, η επαπειλούμενη χρεοκοπία, είναι ευνοϊκή, οι πιέσεις ιδίως από το εξωτερικό δεδομένες, το μόνο που λείπει είναι η συγκρότηση αυτής της ορκισμένης μειοψηφίας. Ποιος θα τη συγκροτήσει; Νομίζω, το μοναδικό συλλογικό υποκείμενο που μπορεί αυτή τη στιγμή να έχει πλήρη επίγνωση της κατάστασης: η πολιτική τάξη. Πρόσθεσε σ’ αυτήν και τους λίγους θύλακες σωφροσύνης που περισώζονται στον επιχειρηματικό, τεχνοκρατικό και πνευματικό μας κόσμο, και ο κύκλος έκλεισε.

    Το ότι η πολιτική τάξη φέρει εξ αντικειμένου το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη σημερινή μας κατάντια (χωρίς αυτό επ΄ουδενί να σημαίνει ότι καρπώθηκε η ίδια και το μεγαλύτερο όφελος…), δεν έχει καμμία σημασία. Είπαμε, η ιστορία είναι ειρωνική, ισχύει και εδώ το σοφό ρητό: ο τρώσας και ιάσεται.

    Στη γιγάντια αυτή προσπάθεια, η επίκληση γενικών κατευθυντήριων αρχών, οσοδήποτε ορθών στην αφηρημένη τους γενικότητα, δεν έχει νόημα. Η κατάσταση τους επόμενους μήνες και χρόνια θα είναι δυνάμει χαώδης, τα ωραία λόγια δεν ωφελούν. Παράδειγμα: ποιος διαφωνεί ότι η διοίκηση ενός σύγχρονου κράτους πρέπει να είναι ανεξάρτητη από την κεντρική πολιτική; Κανείς στη θεωρία. Στην πράξη όμως, η παραχώρηση αυτή τη στιγμή στην ελληνική Διοίκηση, όπως έχει, μεγαλύτερης αυτονομίας, θα σήμαινε τορπιλισμό κάθε μεταρρυθμιστικής προσπάθειας, δηλαδή αυτοχειρία για την πολιτική.

    Η διαφωνία μας είναι ότι εσύ πιστεύεις πως η διοίκηση εξαρτάται μονομερώς από την πολιτική. Ότι είναι τρόπον τινά θύμα της κομματοκρατίας. Ισχύει το ανάποδο. Ή, έστω, η εξάρτηση είναι τουλάχιστον αμοιβαία. Η πολιτική μας αυτή τη στιγμή είναι δέσμια και υποχείριο της διοίκησης, όπως είναι και υποχείριο των φατριών, των μικροτοπικισμών, των συνδικάτων, των μικρών και μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, των πάσης φύσεως ομάδων πίεσης κ.λπ. Ο Έλληνας πολιτικός, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν απόκτησε ποτέ εκείνη την ζωτική αυτονομία που έχει ο συνάδελφός του στη Δύση. Ήταν εξαρχής εξαρτημένος εκπρόσωπος προαστικών, προκαπιταλιστικών συνομαδώσεων.

    Όχι λιγότερη, αλλά περισσότερη πολιτική, είναι το ζητούμενο επομένως. Μόνο όταν οι πολιτικοί θα έχουν ανακτήσει το ηγετικό τους κύρος, μόνο δηλαδή όταν η κρατική κυριαρχία θα έχει αποκατασταθεί, θα μπορέσουμε να ανασυγκροτήσουμε τη διοίκηση πάνω σε αξιοκρατική βάση. Ώς τότε, και σε όλη τη διάρκεια της μεταβατικής φάσης, η αυτονομία της διοίκησης θα πρέπει να συρρικνωθεί στο ελάχιστο, το καλύτερο είναι να παρακαμφθεί εντελώς. Προσωπικά, κλίνω στην -προσωρινή- λύση της άρσης της μονιμότητας και της πλήρωσης των διευθυντικών θέσεων από στελέχη του ιδιωτικού τομέα με σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου. Εννοείται βέβαια, ότι αυτές οι τελευταίες θα πρέπει να περιοριστούν δραματικά ώστε να καταστούν πράγματι θέσεις ευθύνης.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Commentatore,
      δεν είναι βέβαιο ότι μία αληθινά επαναστατική μεταβολή, για να δανειστώ μία διατύπωσή σου, θα συμβεί στη Χώρα. Μπορεί να αποφευχθεί η πτώχευση και η αναπαραγωγή της κακοδαιμονίας να αναπαραχθεί με άλλους όρους. Τώρα, σε πολλά, κτίζονται και οι κανόνες που θα αποτελέσουν το πλαίσιο της επόμενης μέρας και μόνον η λεπταίσθητη ανάλυσή τους θα μας έδινε μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για τους προσανατολισμούς που δίνονται.

      Πολιτική τάξη θα είναι εξ ορισμού στο βαθμό που η όποια πολιτική μερίδα θα επιτελέσει, πολύ απλά, πολιτικές λειτουργίες. Και αυτές επιτελούνται εξ ανάγκης δεν μπορούν να υπερβαθούν. Αλλά κι εγώ πουθενά δεν αναφέρθηκα στην υπέρβασή τους. Η πολιτική τάξη όμως θα πρέπει να δράσει με άλλους κανόνες από αυτούς που δρούσε ίσαμε σήμερα και πιθανόν μέχρι το τέλος αυτής της μετάβασης μεγάλο μέρος από τα (αναγνωρίσιμα) πρόσωπα που τη συγκροτούν να έχει εξοβελισθεί από το πολιτικό προσκήνιο. Επιπλέον, ασχέτως αν η εκάστοτε πολιτική ηγεσία έχει ανάγκη την πολιτική νομιμοποίηση ή όχι, το βέβαιο είναι ότι αυτή υπάρχει και προσλαμβάνει απτές μορφές κάθε τέσσερα χρόνια.

      Με τα τελευταίο σου σχόλιο καθίσταται πιο εναργής η θέση σου, εκτιμώ. Σε ένα πρώτο επίπεδο το δίλημμα είναι σωτηρία ή χρεοκοπία –οπού η σωτηρία ταυτίζεται με την εφαρμοζόμενη πολιτική. Αυτή η διαπίστωση οδηγεί σε μιαν άλλη: είμαστε κατ’ ουσίαν σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης (δεν χρησιμοποιείς αυτή τη διατύπωση, αλλά μόνον αυτή μπορεί να φωτίσει τα επόμενα). Για τούτο και δεν έχει σημασία η όποια συζήτηση περί απόδοσης ευθυνών. Επόμενο βήμα είναι η συγκέντρωση ισχύος και ευελιξίας στην Πολιτική. Για τούτο και η ενδυνάμωση της πολιτικής ηγεσίας σε συγκυρία που η απόφαση αποκτά βαρύνουσα αξία –πολύ μεγαλύτερη από τις εποχές που τον πρώτο λόγο τον έχει η ρουτίνα της εφαρμογής δεδομένων κανόνων. Έτσι φωτίζεται ακόμη καλύτερα μία από τις φράσεις του δεύτερου σχολίου σου: «Της δικαιοσύνης και της ηθικής προέχει η σωτηρία. Μακάρι η σωτηρία να είναι και δίκαιη. Όμως ακόμη και μια άδικη λύση είναι προτιμότερη από το ναυάγιο. Και δικαιότερη, έτσι κι αλλιώς».

      Όλες οι παραπάνω κρίσεις τονίζουν το Πολιτικό σε συνθήκες όπου το Τεχνικό έχει ολοκληρωτικά το πάνω χέρι. Εξηγούμαι: αφού η σωτηρία γίνεται με έναν τρόπο, τότε η πολιτική εκτεχνικεύεται σε τέτοιο βαθμό που αποκτά το μονοσήμαντο κι αναντίρρητο κύρος της τεχνοκρατίας. Για να το πώ χυδαία (μολονότι είναι σε μία γλώσσα που δεν συμπαθώ ολωσδιόλου) οι μέχρι σήμερα ληφθείσες πολιτικές αποφάσεις υπήρξαν, και παραμένουν, μονόδρομος.

      Το πρώτο ζήτημα είναι αν όντως είναι. Και εδώ δεν θέτω εν αμφιβόλω την ανάγκη αποπληρωμής αλλά αυτή καθεαυτή τη διαδικασία και τις στοχευμένες παρεμβάσεις. Άλλωστε σε μία τέτοια κατάσταση τούτο κάνει και τη διαφορά. Η συγκεκριμένη εφαρμογή κι όχι οι διακηρύξεις στη γενικότατή τους διατύπωση.

      Παρεκβατικά και μόνον: η διοίκηση μοιάζει να εμποδίζει, και ίσως το πράττει, εσκεμμένα ως ένα βαθμό και σε ορισμένες περιπτώσεις, τις αλλαγές. Το κυριότερο όμως έγκειται στο ότι η διοίκηση αδυνατεί να είναι ένα εργαλείο αξιόπιστο στα χέρια της πολιτικής ηγεσίας ακριβώς επειδή στη μακρά διάρκεια ήταν αυτό που ήταν· όργανο αναπαραγωγής της κυριαρχίας των πολιτικών και των μερίδων που σφιχταγκαλιάζονταν μαζί τους. Δεν αλλάζει αυτό με διαγγέλματα ούτε με εκκλήσεις γιατί έχει δομηθεί μέσα από τυπικούς και άτυπους κανόνες που εφαρμόζονταν για δεκαετίες. Εδώ, όπως σε πολλά, ισχύει η θυμόσοφη ρήση: όπως στρώνει κανείς έτσι και κοιμάται.

      • Ο/Η Commentatore λέει:

        Τρία ζητήματα θίγεις, Λεωνίδα. Το τελευταίο στη σειρά, το θέμα της αναποτελεσματικής εφαρμογής των ληφθέντων μέτρων με βρίσκει απολύτως σύμφωνο. Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι τα μέτρα είναι φύσει απρόσφορα ή ότι διανοίγεται εμπρός μας άλλη προοπτική από το να τα εφαρμόσουμε. Όποιος το πιστεύει, φέρει το βάρος της αποδείξεως. Φτάνει να μην υπεκφύγει, κι αρχίσει πάλι να μιλάει για «άλλο» φορολογικό σύστημα, «ανάπτυξη», διοικητική μεταρρύθμιση και τα σχετικά. Τα ερωτήματα είναι πολύ απλά, ωμά στην ουσία τους, Χρειαζόμαστε έξι-τόσα δισ. το επόμενο εξάμηνο. Πού θα τα βρούμε;

        Αν δεν τα βρούμε, αν δεν ψηφίσουμε και δεν εφαρμόσουμε, κουτσά στραβά έστω, το Μεσοπρόθεσμο, η χώρα χρεοκοπεί. Όπως λ.χ. έγινε στην Αργεντινή: το ΑΕΠ από 270 δισ. δολλάρια μειώθηκε σε έναν χρόνο στα 100, οι μισθοί έως και υποπενταπλασιάστηκαν, η μεσαία τάξη πήρε θέση στις ουρές των συσσιτίων. Με τη διαφορά ότι εμείς δεν είμαστε καν αυτάρκεις σε τρόφιμα…

        Όμως ακόμη και αν τα μέτρα είναι όντως απρόσφορα για να βγάλουν τη χώρα οριστικά από την κρίση, και πάλι πρέπει να τα υιοθετήσουμε. Έστω και έτσι, μας εξασφαλίζουν το βασικό, την αποφυγή της χρεοκοπίας. Τουτέστιν, μας κρατούν ακόμη ζωντανούς, μας επιτρέπουν να ελπίζουμε. Όσοι κρίνουν το Μνημόνιο με γνώμονα τα άμεσα αποτελέσματά του και μόνο, δεν κατανοούν την πραγματική λειτουργία του. Άλλο οι προβαλλόμενοι και δεδηλωμένοι στόχοι μιας πολιτικής επιλογής, και άλλο οι αληθινοί, βαθύτεροι ή και άδηλοι στόχοι της. Το Μνημόνιο είχε έναν κρίσιμο στόχο, να αποτρέψει την κατάρρευση της Ελλάδας και ακολούθως του ευρώ και του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ο στόχος αυτός επετεύχθη. Άρα το Μνημόνιο υπήρξε από πολιτικής πλευράς επιτυχία, έστω και βραχυπρόθεσμη.

        Τα άλλα δύο σημεία που θίγεις είναι θεωρητικώς πιο ενδιαφέροντα. Στο πρώτο, απαντώ δι’ ερωτήματος. Γιατί κάνεις διάκριση πολιτικής και τεχνοκρατίας; Σε κοινωνίες πλήρως εκτεχνικευμένες και εξοικονομικευμένες όπως αυτές του όψιμου μεταβιομηχανικού καπιταλισμού, η τεχνοκρατία δεν είναι παρά η συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα. Στην ουσία της, η τεχνοκρατία είναι η σημερινή μορφή της πολιτικής. Αυτό όμως δεν την κάνει λιγότερο πολιτική, κάθε άλλο. Τον Μεσαίωνα, η πολιτική εκφραζόταν με θεολογικούς όρους, οι εθνικοσοσιαλιστές ρητόρευαν με όρους της ευγονικής και των φυλετικών διακρίσεων. Όλοι όμως έκαναν πολιτική. Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά.

        Ως προς το ζήτημα της ελευθερίας της πολιτικής απόφασης, που επίσης εμμέσως μνημονεύεις, εκτεχνικευμένη πολιτική δεν σημαίνει κατά κανόνα πολιτική της μίας λύσης ή του μονοδρόμου. Κάθε άλλο. Παρουσιάζεται απλώς ως τέτοια από αυτούς που την ασκούν, με την έννοια που οι πολιτικοί μιας άλλης εποχής παρουσίαζαν τις επιλογές τους ως συμμόρφωση προς τη θεία βούληση ή ως πράξη αναγκαία για την αυτοσυντήρηση της αρείας φυλής.

        Ωστόσο, και αυτό ισχύει μόνον κατά κανόνα. Η Ελλάδα βρίσκεται όντως σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Δεν είναι κυρία της μοίρας της. Και στον συλλογικό βίο συμβαίνει κάποτε αυτό που συμβαίνει στην ιδιωτική μας ζωή: υπάρχει πράγματι μόνο μία επιλογή.

        Δύσκολο να το παραδεχθούμε, το καταλαβαίνω. Πολλοί γύρω μας μιλούν συνεχώς για τι ΘΑ μπορούσαμε να κάνουμε. Με φλόγα. Με πίστη. Με οργή για την αθλιότητα των δανειστών μας, για την ποταπότητα των καταχθόνιων σχεδίων τους, σχεδόν με απορία για την ηθική κατάντια τους.

        Μακάρι να κάνω εγώ λάθος, αλλά ολοι αυτοί μου θυμίζουν τους Μηλίους στον Θουκυδίδη. Τα ίδια πίστευαν: ανατρίχιαζαν με την αθηναϊκή χυδαιότητα, ήταν βέβαιοι για την αρωγή των Λακεδαιμονίων, ένιωθαν πάνω από το νησί τους το αγαθό και δίκαιο χέρι των θεών…

        Κλείνω την φλυαρία μου εδώ, με τις ευχαριστίες μου σε σένα και τον Αντώνη για την ωραία κουβέντα. Να την επαναλάβουμε κάποτε!

      • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

        Με το τελευταίο σχόλιό μου, Commentatore, προσπάθησα να χαρτογραφήσω τους όρους των σκέψεων που εξέφρασες με στόχο την ευκρίνεια του διαλόγου.

        Αυτό που ήθελα να καταδείξω ήταν αυτό που σημείωσες στο αμέσως επόμενο σχόλιό σου: «Η Ελλάδα βρίσκεται όντως σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης…υπάρχει πράγματι μόνο μία επιλογή».

        Αν όμως η σύναψη μίας συμφωνίας («μνημόνιο») και η συνακόλουθη διαμόρφωση ενός μηχανισμού στήριξης ήταν αναγκαία, οι στόχοι ήταν υπό διαπραγμάτευση. Ακόμη περισσότερο τα μέσα επίτευξης των στόχων αφήνουν περιθώρια ευχέρειας. Στο σημείο αυτό θα επανέλθω αφού πρώτα προχωρήσω σε ορισμένες διασαφήσεις στα θεωρητικώς πιο ενδιαφέροντα, όπως τα χαρακτήρισες.

        Η διάκρισή μου ανάμεσα σε Πολιτικό και Τεχνικό δεν σήμαινε παραγνώριση της πραγματικότητας ότι το Τεχνικό είναι σε θέση να συγκεφαλαιώνει το Πολιτικό. Τις διαπιστώσεις σου στο σημείο αυτό τις προσυπογράφω με θέρμη.

        Τόνισα εμφατικά την επιστημονική υφή του Τεχνικού και ό,τι αυτό σηματοδοτεί για το φαντασιακό των σύγχρονων κοινωνιών. Για τούτο και χρησιμοποίησα τους επιθετικούς προσδιορισμούς «μονοσήμαντο κι αναντίρρητο» προκειμένου περί της τεχνοκρατίας. Κι ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η σύγχρονη τεχνοκρατία επιτελεί τις λειτουργίες μιας εξαντικειμενικευμένης απόφασης, όπως συνέβαινε και στο παρελθόν με άλλες θεωρητικές δραστηριότητες, το κρίσιμο παραμένει. Είναι όντως μονόδρομος το συγκεκριμένο μνημόνιο και η συγκεκριμένη εφαρμογή του;

        Δεν γίνεται εδώ, αλλά κι ούτε δύναμαι, να αναφερθώ εξαντλητικά σε ένα «άλλο μνημόνιο». Μπορώ απλώς με παραδείγματα θέσω, έστω κι ελλειπτικά, ως ζητήματα θέματα όπως:
        Στεγάζονται όλες οι δημόσιες υπηρεσίες σε κτίρια του δημοσίου ή μήπως παραμένουν σε κτίρια εισοδηματιών; Έγινε καμία προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση; Καταργήθηκαν δημόσιοι οργανισμοί με τα διοικητικά τους συμβούλια; Περικοπή μισθών· σύμφωνοι. Αλλά σε μία αγορά ολιγοπωλιακή με τον ΦΠΑ και τις τιμές να ανεβαίνουν. Ο φιλελευθερισμός έχει μέσα (π.χ. κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης). Αξιοποιήθηκαν; Γιατί η απεργία των φορτηγατζήδων πατάχθηκε και κηρύχθηκε επιστράτευση μέσα σε δύο μέρες (θα ήταν πολύ πιο έντιμο – και θα το αποδεχόμουν – να έλεγε ο κ. Πρωθυπουργός ότι βρισκόμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κι οπότε απαγορεύονται οι απεργίες ), ενώ σε άλλες κατηγορίες έγιναν ελάχιστα αν όχι τίποτε;

        Με αυτά δεν θέλω να εκχυδαΐσω την κουβέντα. Νύξεις προσανατολισμών κάνω που δεν αντιβαίνουν την λογική του μνημονίου.

        Τα ζητήματα που τίθενται είναι και άλλα βέβαια. Θέλουμε μία τάξη αυτοαπασχολούμενων σχετικά εύρωστης και ανταγωνιστικής ή την μετατροπή απάντων σε μισθωτούς; Αν θέλουμε το πρώτο, είναι εφικτό;

        Το θέμα είναι με ποιους πάς και ποιους μάχεσαι και αυτό είναι πολιτικό ακόμη κι όταν διατυπώνεται με τη γλώσσα της λεγόμενης «ψυχρής» τεχνικής.

        Χάρηκα πολύ με τα σημειώματά σου Commentatore και προσδοκώ κι άλλες παρεμβάσεις σου στα κείμενα που αναρτώνται.

        Φίλε Αντώνη έθιξα ορισμένα, πιο συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν στο μνημόνιο. Θα μου πείς τώρα τη δική σου γνώμη;

  11. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Λεωνίδα,
    ο σχολιαστής βλέπει στη συμπεριφορά των ‘αγανακτισμένων’ χαρακτηριστικά ιστριονικής εκτόνωσης. Υστερικά παραληρήματα εν ολίγοις. Ποιος, όσο καλά προετοιμασμένος και να είναι δε θα πανικοβληθεί αν καταλάβει ότι είναι στόχος ενός τέτοιου πλήθους; Κι εσύ ‘βλέπεις’ τυχοδιωκτικά και καιροσκοπικά χαρακτηριστικά, κακή συγκρότηση και απουσία σχεδίου στο πολιτικό μας προσωπικό λόγω αυτού του πανικού;. Αλήθεια, δε μπορώ να σε καταλάβω.

    Στο νοικοκύρεμα του κράτους εντάσσονται και οι επιπλέον επιβαρύνσεις. Νομίζω πως αν μας έπαιρναν και κάτι παραπάνω, εφάπαξ ή για 2-3 χρόνια, δε θα ήταν και εγκληματικό! Εγώ πάντα λέω ότι το πρέπον είναι να φτάσουμε εκεί όπου θα έπρεπε να είμαστε σύμφωνα με τα θεμελιώδη της χώρας. Να μια καλή αρχή. Τα επόμενα βήματα τα δίνει πολύ ωραία ο σχολιαστής στο τελευταίο του σχόλιο.

    Γενικώς νομίζω πως οι διαφορές σας με το σχολιαστή είναι σημαντικές.
    Συμφωνείτε μόνο στο ότι πρέπει να λύσουμε το πρόβλημα 🙂

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Αντώνη, αντιθέτως πιστεύω ότι είμαστε πολύ πιο κοντά με τον Σχολιαστή από όσο φαίνεται εκ πρώτης ανάγνωσης.

      Και τούτο δεν το λέω για λόγους αβροφροσύνης ούτε και ορμώμενος από εκείνη τη πρόθεση που θέλει να αμβλύνει τις γωνίες.

      Πάντως με την τελευταία φράση σου γέλασα πολύ η αλήθεια 🙂

  12. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Commentatore

    Νομίζω πως η πλειοψηφία των Ελλήνων θέλει την αλλαγή.
    (Σε πολλές περιπτώσεις βεβαίως νομίζω πως ισχύει το: Αρκεί να ψοφήσει ΚΑΙ η κατσίκα του γείτονα κι όχι μόνο η δική μας)
    Γιαυτό και δεν είχαμε καμιά‘σοβαρή’ αντίδραση για μεγάλο χρονικό διάστημα, αν και υπήρχαν περικοπές, μέχρι το πικάρισμα των Ισπανών το οποίο προκάλεσε αυτή την εκτόνωση η οποία εκτός των άλλων εμπεριέχει και ψήγματα ‘πιθηκισμού’…
    Ας μη δίνουμε στους ‘αγανακτισμένους’ τέτοια ποσοστά. Δεν είναι η ‘συντριπτική πλειοψηφία’ των Ελλήνων.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Δεν νομίζω ότι η αγανάκτηση να οφείλεται σε ένα «πικάρισμα» ούτε σε «πιθηκισμό». Παρουσιάστηκε σε πολύ συγκεκριμένη περίοδο. Και αυτό δεν πρέπει να αφήνεται ανερμήνευτο.

  13. Ο/Η Commentatore λέει:

    Ιστριονικός στο σχόλιό μου, αγαπητέ Αντώνη, σημαίνει απλώς θεατρινίστικος, μελοδραματικός (από το λατινικό histrio, ηθοποιός, υποκριτής). Άλλο το εγγλέζικο histrionic, που παραπέμπει όντως στην ψυχοπαθολογία.

    Πουθενά δεν ισχυρίστηκα ότι οι αγανακτισμένοι είναι η συντριπτική πλειοψηφία. Μίλησα για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων γενικά, και τη συνέδεσα με την (αν)ετοιμότητά τους να δεχτούν τις αλλαγές όταν αυτές θίγουν τους ίδιους. Αυτό είναι και το κριτήριο εδώ. Ότι όλοι είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε τις θυσίες… των άλλων, προφανώς ουδείς το αμφισβητεί.

    Ότι οι Έλληνες δεν αντιδρούσαν μέχρι πρότινος ιδιαίτερα στα μέτρα, ισχύει μόνο εκ πρώτης όψεως, στο επίπεδο των δημόσιων αντιδράσεων (διαδηλώσεων, απεργιών κ.λπ.). Πίσω από την κουρτίνα της δημοσιότητας, στους διαδρόμους των υπουργείων και των εποπτευόμενων φορέων κυρίως, η αντίδραση στις αλλαγές είναι και παραμένει λυσσαλέα και συστηματική. Ξεκινάει δε από τη λευκή απεργία και κλιμακώνεται ώς την ωμή δολιοφθορά.

  14. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Commentatore

    Χμ…Καλά, δεν τους έστειλα και στο ψυχιατρείο. Αλλά, να, ήρθε κι ‘έδεσε’ ή ‘διάγνωση’.
    Εξάλλου και στην ψυχοπαθολογία το ίδιο εννοούν: Υπερβολική έκφραση του συναισθήματος.
    Θεατρινισμοί δλδ και μελόδραμα.

    Επιφυλάσσομαι για το αν η πλειοψηφία των Ελλήνων δε θέλει την καθολική αλλαγή.

    Ίσως μπερδεύτηκα με το ότι θεωρείς ότι οι ‘ πολλοί δεν έχουν καμιά διάθεση να αναλάβουν τις ευθύνες ή τα βάρη που τους αναλογούν, καταφεύγουν στη ρητορική υπεραπλούστευση: για όλα φταίνε οι 300’. Ό,τι βλέπω δλδ στους ‘αγανακτισμένους’.

  15. Ο/Η Αντώνης λέει:

    A, Λεωνίδα μου, έπρεπε να καταλάβεις ότι έχω εισέλθει ήδη σε φάση μειονεξίας βαλκανικού τύπου. Δε μου έφτανες εσύ, ήρθε κι ο καλός σχολιαστής. Το τελειωτικό ‘χτύπημα’ ήταν το ‘φαντασιακό των σύγχρονων κοινωνιών’ και φυσικά η ‘εξαντικειμενικευμένη απόφαση’. Αλήθεια, αυτό το ‘εξαντικειμενικευμένη’ διαβάζεται ή μόνο γράφεται;
    😉 😉
    (εκτός αυτού, που έπρεπε να καταλάβεις, το κακό είναι οτι ‘τρέχω’, για χάρη προσφιλούς προσώπου, για μια απόφραξη που προκαλεί ουρητηρική διάταση με ταυτόχρονη, ελπίζω και εύχομαι διαφορετικής αιτίας από την πρώτη, υδροκαλύκωση. Πού να μείνει μυαλό για τα μνημόνια τώρα. Καμιά κουβέντα για υδρονέφρωση, ίσως;).

    Τι να σου πω κι εγώ ο καημένος; Βλέπω τον καλό σχολιαστή να τα λέει όπως θα ήθελα να τα λέω, εκτός από κάτι ολίγα. Αν και δε τα είπα μαζί του, παρά μόνο όταν τον άγχωσα λίγο μιλώντας για ‘υστερικό παραλήρημα’, θα ήθελα κι εγώ κάποτε να τα ξαναπούμε.
    Αλλά, Λεωνίδα μου, ανέβασε κανένα άλλο ποστ, έτσι ‘πιασάρικο’ και παρακαλώ να μην έχει δημοσιευτεί στο ‘Βήμα’ και φυσικά να μη είναι γραμμένο από ορκισμένο ‘αντιμμουτζαχεντίν’.

    Χαίρετε, αμφότεροι.

  16. Ο/Η Λεωνίδας λέει:

    Αντώνη χρησιμοποίησα τις συγκεκριμένες λέξεις για να οικονομήσω τον λόγο μου…περί της υδρονέφρωσης δεν μπορώ καν να σχηματίσω εικόνα πόσο μάλλον να μιλήσω γι’αυτήν 🙂 🙂

    Από το τελευταίο σου σχόλιο να εικάσω ότι δυσφόρησες με το κείμενο του Βαγενά 🙂

    Νά ‘σαι καλά Αντώνη!

  17. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Έτσι είναι, η οικονομία προκαλεί και μειονεξία!
    Βαγενάς, ποιος Βαγενάς; 😉 😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s