Αριστερός µεσσιανισµός σε καιρό κρίσης

Του Νίκου Μαραντζίδη

Τι καινούργιο µπορεί να περιµένει κάποιος από πρόσωπα που πέρασαν τη ζωή τους θαυµάζοντας τις επιδόσεις του σοβιετικού ολοκληρωτισµού, αναριγώντας από ενθουσιασµό στο άκουσµα της µαγικής λέξης «κρατικοποίηση»; Πόσες εναλλακτικές προτάσεις για την έξοδο από τη χρεοκοπία µπορούν να παραγάγουν πολιτικοί φορείς που το βασικό τους µέληµα δεν είναι να αυξήσουν οι φτωχοί άνθρωποι τα εισοδήµατά τους, αλλά να εκµηδενιστεί ο ιδιωτικός πλούτος µέσα στις δαιδαλώδεις και διεφθαρµένες δοµές του κράτους της κοµµατικής νοµενκλατούρας, οδηγώντας το κοινωνικό σύνολο στην ανελευθερία και στην εξαθλίωση στο όνοµα µιας υποτιθέµενης ισότητας;

Χαρακτηριστικό παράδειγµα µαρξιστικής – λενινιστικής αντιµετώπισης κρίσης υπερδανεισµού αποτελεί η Ρουµανία του 1980. Ο κοµµουνιστής πρόεδρος Τσαουσέσκου πίστεψε ότι βρήκε τη συνταγή για να µειωθεί το βαρύ χρέος της χώρας. Καθώς δεν έπρεπε να συρρικνωθεί το τερατώδες σοσιαλιστικό κράτος, διαβόητο για το ατελείωτο δίκτυο των υπαλλήλων-χαφιέδων του, έπρεπε να περιοριστούν δραµατικά και οριζόντια οι βασικές ανάγκες των ανθρώπων στο όνοµα του Σοσιαλισµού και της εθνικής κυριαρχίας – στη Ρουµανία δεν είχε µείνει και τίποτε να φορολογήσουν από τους ιδιώτες! Ως συνέπεια, οι πολίτες του Βουκουρεστίου αντιµετώπισαν χειµώνες χωρίς θέρµανση και µε πολλές διακοπές στο ηλεκτρικό, ενώ τα ασθενοφόρα έκαναν επιλεκτικές διακοµιδές για οικονοµία. Όσο για την επάρκεια τροφίµων; Αυτή δεν υπήρχε ούτε στις «κανονικές» εποχές.

Άλλοι καιροί, άλλα ήθη, θα σχολιάσει κάποιος. Αλλά µήπως δεν είναι το ΚΚΕ που προβάλλει µε υπερηφάνεια τα οικονοµικά της εξαθλίωσης του κουβανέζικου Σοσιαλισµού ή ο ΣΥΡΙΖΑ που στοχεύει σε 100 χιλιάδες νέες θέσεις απασχόλησης στο κράτος, στο πλαίσιο να υποθέσω ενός σχεδίου επανακρατικοποίησης της οικονοµίας;

∆εν υπάρχει αµφιβολία ότι η άκρα Αριστερά αντιµετωπίζει τη σηµερινή κατάσταση µε όρους ενός µεταµφιεσµένου εµφυλίου πολέµου· λέξεις κλειδιά: «ανυπακοή» και «εξέγερση». Η Αλ. Παπαρήγα έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη πως δεν αναγνωρίζει το «αντιλαϊκό» Σύνταγµα. Ενώ ο Αλ. Τσίπρας αποσαφήνισε το πώς αντιλαµβάνεται µια κυβέρνηση της Αριστεράς: «Ως ένα µέτωπο αντίστοιχο µε αυτό που προχώρησαν οι δυνάµεις της Αριστεράς από το 1940 ως το 1944» που αν δεν πραγµατοποιηθεί «θα είναι αντίστοιχου µεγέθους ιστορικό λάθος µε τα λάθη που έγιναν µετά το αντάρτικο, όπου παρέδωσαν τα όπλα και χάσαµε την ευκαιρία…». Γνωρίζει προφανώς ότι πριν από την παράδοση των όπλων προηγήθηκε η µάχη της Αθήνας, ο ∆εκέµβρης του 1944, µία από τις αιµατηρότερες συγκρούσεις του ελληνικού Εµφυλίου Πολέµου των ετών 1943-1949. Αποτέλεσµα: χιλιάδες νεκροί, ανθρώπινη δυστυχία και ένας διχασµός που τραυµάτισε βαθιά την κοινωνία.

Η άκρα Αριστερά συνεχίζει να παίζει µε τη µνήµη του Εµφυλίου Πολέµου γιατί απλώς δεν τον απαρνήθηκε ποτέ πραγµατικά, είναι µέρος της φυσιογνωµίας της. Κάθε βαθιά κοινωνική κρίση µετασχηµατίζεται στη συνείδησή της σε δυνητική κατάσταση εµφύλιας ρήξης. Στην πραγµατικότητα, η άκρα Αριστερά δεν αντιλαµβάνεται την κρίση του χρέους ως εθνικό πρόβληµα, αλλά ως πολιτική ευκαιρία, ως τη δική της χρυσή ευκαιρία για να ανατρέψει παγιωµένους πολιτικούς συσχετισµούς. Η άκρα Αριστερά δεν θεωρεί ότι η χώρα βιώνει βαθιά κρίση, αλλά µόνον οι πολιτικοί της αντίπαλοι και ο καπιταλισµός. Αρκεί λοιπόν ο λαός να εξεγερθεί και να αποσταθεροποιηθεί το σύστηµα. Μετά τη δουλειά θα την αναλάβουν οι ειδικοί των βίαιων αλλαγών και του κρατισµού. Αναρωτιέµαι µόνο: αν µέχρι χθες το πρότυπο ήταν η ΕΣΣ∆ σήµερα ποιο είναι; Η Βόρεια Κορέα;

Συναγωνιζόµενη την άκρα ∆εξιά σε λαϊκισµό, αντισυστηµική στάση και ψευδοπατριωτισµό, η άκρα Αριστερά υποστηρίζει κάθε ανέφικτη ιδέα, συντεχνιακό αίτηµα και εξωφρενική συµπεριφορά (κίνηµα «∆εν πληρώνω», καταλήψεις µαθητών – φοιτητών, κ.ά.) µε βασικό στόχο να αντλήσει εκλογικό όφελος και ιδεολογική επιρροή. Όσο εντείνεται η (δικαιολογηµένη) οργή των πολιτών εναντίον του πολιτικού συστήµατος τόσο περισσότερες πιθανότητες, πιστεύει, πως έχει να ωφεληθεί εκλογικά (που µεταφράζεται σε άφθονο ζεστό κρατικό χρήµα στα ταµεία του κόµµατος) και να αποσταθεροποιήσει το σύστηµα.

Πέρα όµως από τις όποιες ψηφοθηρικές ή ιδεολογικές στρατηγικές της, η άκρα Αριστερά αντιµετωπίζει την κρίση µε την ψυχολογία της ρεβάνς του 1989. Είκοσι χρόνια µετά την κατάρρευση του Κοµµουνισµού, προσπαθεί ακόµη να ξεπεράσει το σοκ που έζησε τότε και το τραύµα που αυτό της προκάλεσε. Αισθάνεται σήµερα ότι ήρθε η ώρα να απολαύσει την πτώση του καπιταλισµού. Ο κόσµος άλλαξε, αλλά για αυτήν το ρολόι σταµάτησε στην πτώση του τείχους του Βερολίνου.

Η ψυχολογία αυτή µοιάζει µε εκείνη των µαρτύρων του Ιεχωβά. Σε κάθε αναπάντεχη µεγάλη φυσική καταστροφή νιώθουν πως έφτασε επιτέλους η συντέλεια του κόσµου. Η υποτιθέµενη επικείµενη καταστροφή του κόσµου σηµατοδοτεί στα µυαλά τους τον ερχοµό του Μεσσία και την επιβεβαίωση της αλήθειας της πίστης τους. ∆εν αντιλέγω επ’ αυτού: είναι γνωστό εξάλλου ότι οι µεσσιανισµοί ανθούν σε περιόδους κρίσης.

Ο κ. Νίκος Μαραντζίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. 

Δημοσιεύθηκε στο ΒΗΜΑ την 2 Οκτωβρίου 2011

Advertisements
This entry was posted in Νίκος Μαραντζίδης and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

23 Responses to Αριστερός µεσσιανισµός σε καιρό κρίσης

  1. Ο/Η Δον Αντουάν λέει:

    Εύγε στον κ. Μαραντζίδη.
    Αυτά κι άλλα τόσα κι άλλα τόσα για την ‘ασθένεια’ αυτή: Την αριστερά.
    Αλλά το σπουδαίο δεν είναι οτι ο κύριος αυτός μας λέει ό,τι θα έπρεπε να είχε δει και να καταλάβει κάθε νοήμων άνθρωπος αλλά, ουαί, το οτι υπάρχουν ακόμη αριστεροί και μάλιστα κάποιοι τους θέλουν να ανεβάζουν και τα ποσοστά τους.

    Αλλά, φίλε Λεωνίδα, ας αφήσουμε τα εξωφρενικά ιδεολογήματα με τις εξωφρενικές συμπεριφορές των οπαδών τους…
    Πες μου, λοιπόν, που βρίσκεται η νησίδα που έχεις στο κάδρο;;
    (από την πρώτη μέρα τη χαζεύω..)
    Έκανες καμιά βουτιά σε καμιά γωνιά της;

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Ναί νομίζω κι εγώ πως είναι στοιχειώδη και καίρια τα όσα λέγει ο Μαραντζίδης.

      Την φωτογραφία την έβγαλα στο νησί του Παπαδιαμάντη, στη Σκιάθο. Είναι βγαλμένη από ένα ύψωμα στην πόλη της Σκιάθου. Η αλήθεια είναι πως δε με λές και δεινό κολυμβητή :-)…είμαι ορεσίβιος, Αρκάδας, σπανίως μπαίνω στη θάλασσα και σπανιότερα κάνω βουτιές :-)…αλλά μ’αρέσει πολύ να τη χαζεύω

  2. Ο/Η Δον Αντουάν λέει:

    Α, Αρκάδας. Χμ.. θα ξέρεις από γουρουνοπούλες στη λαδόκολλα…
    Ένα νησί για ορεσίβιους είναι η Σαμοθράκη. Κατσικάκι, πρώτης ποιότητος 😉 … είμαι σίγουρος πως θα σου θυμίσει τα μέρη σου. Και φυσικά βουτιές στις βάθρες (λιμνούλες που δημιουργούνται στα ποταμάκια που κατεβαίνουν από το «Φεγγάρι» της) γιαυτούς που δε συμπαθούν τις βουτιές στη θάλασσα.
    Το κάτι άλλο… θα μαγευτείς..
    cU
    :–)

  3. Ο/Η Herr K. λέει:

    Εκ Βήματος κρα. Καλά, αντιαριστερό ναναι κι ό,τι ναναι. Γουρούνι στο σακί ή μάλλον στη λαδόκολλα 🙂 Λιγο ποιότητα βρε αδελφέ!
    Ακρα Αριστερα το ΚΚΕ και ο Σύριζα! Τότε Αριστερά ποιος είναι; το ΠΑΣΟΚ;

    (Θα έγραφα πιο σοβαρό σχόλιο αλλά είδα τον Αντώνη και επηρεάστηκα)
    Αντε καλές γιορτές να χουμε!

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Μπορεί να είναι ο Κουβέλης κι ορισμένοι του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ. :-). Το ΠΑΣΟΚ είναι «το πράγμα»
      (the thing), κατά την προσφυή ρήση του Χάρυ Κλύνν – αν θυμάμαι καλά.

      Έχω εικόνα της άποψή σου, αλλά θα ήθελα και περαιτέρω σχόλια σου, αν δεν σου κάνει κόπο. Εγώ όπως θα κατάλαβες συμφωνώ με το κείμενο και δεν το θεωρώ κάν «αντιαριστερό».

      Καλές γιορτές HerrK.

  4. Ο/Η Herr K. λέει:

    Ευχαριστώ Λεωνίδα!
    Κατανοώ (νομίζω) τα σημεία στα οποία συμφωνείς.

    «Μπορεί να είναι ο Κουβέλης»
    Το σκέφτηκα κι εγώ αλλά είπα να μείνω στα όρια της ευπρέπειας 🙂

    Το πρώτο που χτυπάει στο μάτι είναι ότι αποδίδει στην ηγεσία της Αριστεράς ρεβανσισμό για τον εμφύλιο. Εγώ θα λεγα ότι καταστάσεις εμφυλίου η ηγεσία της Αριστεράς τις τρέμει πιο πολύ από τους άλλους – η δικιά της θέση στο μεταπολιτέυτικό καθεστώς αμφισβητείται έτσι.

    Ε, μετά το να χτυπάς το μεσσιανισμό των διακηρύξεων του ΚΚΕ είναι σαν να κλέβεις εκκλησία.

    Επίσης τον Τσαουσέσκου όφειλε να τον χρεώσει στο ΚΚΕεσ και στη Δύση μάλλον 😉

    «Πολιτικοί φορείς που το βασικό τους µέληµα δεν είναι να αυξήσουν οι φτωχοί άνθρωποι τα εισοδήµατά τους» Ας επαναλάβω το αρχικό «κρα»!

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Σχώρα με HerrK., αλλά εγώ, αν και δεν είμαι αριστερός, ή ίσως ακριβώς γι’αυτόν τον λόγο, θεωρώ ευπρεπή τον Κουβέλη 🙂

      Αναφέρεσαι στα περί ρεβανσισμού. Κάνω μια διάκριση, τουλάχιστον για αρχή: άλλο πράγμα η θεωρία κι άλλο η πράξη. Ποιος μπορεί να αρνηθεί ότι το ΚΚΕ αφ’ ενός αναφέρεται ρητά σε επανάσταση και ανατροπή, άρνηση του αστικού συντάγματος κ.λ.π, κ.λ.π. Αφήνω εδώ ότι αρδεύονται από το φαντασιακό του, το συμβολικό του σύμπαν, «χαμένες ευκαιρίες», επαναστάσεις, ανατροπές κ.λ.π, κ.λ.π. Το ίδιο όπως και μια μεγάλη μερίδα του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ. ο οποίος στον πυρήνα της αντίθεσή του προς το ΚΚΕ, όπως και μερίδων της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, είναι το σχήμα «αυθόρμητο» εναντίον «οργάνωσης».

      Η πρακτική αδυναμία της Αριστεράς και κυρίως η έλλειψη ενός μεγάλου κομμουνιστικού κράτους (βλ. ΕΣΔΔ) την οδηγεί στο να «τρέμει καταστάσεις εμφυλίου», όπως λές – και ίσως δεν είναι τυχαίο ότι αναφέρεσαι στην ηγεσία της (ίσως επειδή διατηρείς το σχήμα περί «αυθορμητισμού» του λαού).

      Ο μεσσιανισμός της Αριστεράς είναι απότοκος του φαντασιακού της και δεν είναι ανάγκη να τον χτυπάει κανείς. Αρκεί να τον επισημαίνει. Το κρίσιμο είναι αν είναι χιμαιρικός ή όχι. Χιμαιρικός σε πολλαπλά επίπεδα (δεν εννοώ μονάχα την πρακτική, μέχρι σήμερα, ανημπόρια αλλά και της πάσης φύσεως «χειραφετήσεις»).

      Ακροαριστερά: η αντικοινοβουλευτική αριστερά που θεωρεί ότι δεν αλλάζει το «σύστημα» αν δεν το ανατρέψεις με τη βία. (θα έμπαινα και σε ζητήματα πολιτικού προσανατολισμού, αλλά θα μακρηγορήσω).

      Τσαουσέσκου: ούτε ΚΚΕ εσωτ., ούτε, πολύ περισσότερο, Δύση. ΚΚ Ρουμανίας -αν θυμάμαι καλά. 🙂

      Πάντως αφού αναφέρθηκες στο ΚΚΕ εσωτ., πιθανόν τότε να είχαμε μία Αριστερά κι όχι μια ακροαριστερά. Μήπως η ΔΗΜ.ΑΡ. είναι επιγονικό του μόρφωμα; Δεν ξέρω πιστεύω ότι εσύ μπορείς να απαντήσεις ευστοχότερα από εμένα σε αυτό το ερώτημα.

  5. Ο/Η Δον Αντουάν λέει:

    χα, χα, καλώς τον Κάππα τον μαοϊκό. Εσένα δε σε βλέπω σαν απλό αριστερό γιαυτό σε συμπαθώ, είσαι το κάτι άλλο…
    χρόνια πολλά, γιόρταζες αυτές τις μέρες αν δε κάνω λάθος. Άντε, έλα σε περιμένω ‘απέναντι’ για μεζέ στη λαδόκολλα… μη σε μπερδέψει μόνο ο Κουβέλης και πας αλλού…

    ακόμη ενοχλείσαι όταν ακούς για τη νόσο;
    κακώς, κακώς, να διορθωθείς!

  6. Ο/Η Herr K. λέει:

    Λεωνίδα, νομίζω πρέπει να διοργανώσουμε μια ημερίδα 🙂 Καθε φράση από το σχόλιό σου σηκώνει ενδιαφέρουσα συζήτηση και δεν μπορεί να ξεπεταχτεί με ένα σχόλιο.

    Αντουάν, ποια νόσο, τον κομμουνισμό; Τι κάνεις βρε; Χρόνια πολλά και σε σένανε

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Έχεις δίκιο HerrK, είναι χρονοβόρο αν ανοίγει κανείς τις συζητήσεις στα ιστολόγια.

      Καφε-ημερίδα θα εννοείς 🙂

      • Ο/Η Herr K. λέει:

        Οχι ότι σε συγχωρώ, αλλά δεν είπα ότι ο Κουβέλης δεν είναι ευπρεπής. Ισα ισα κύριος. Σαν τον Παπαδημο, Είπα απλώς ότι εγώ θα ξέφευγα από το πλαίσιο της ευπρέπειας,

        Εννοώ μάλλον εσπερίδα. Θα λεγα μάλιστα κατά το Φλεβάρη – να συζητήσουμε όσα δεν προλάβαμε στο Γκαίτε στις 21.11

        Τσαουσέσκου – η Δύση τον υποστήριζε κατά της ΕΣΣΔ. Κι επειδή ήταν ΚΚ Ρουμανίας τι σημαίνει; Οτι δικαιούται ο Κουβέλης να είναι η οικιακή βοηθός του ΓΑΠ;

      • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

        Θα φανεί ότι υπερασπίζομαι τον Κουβέλη, μολονότι μου είναι πλήρως αδιάφορο :-), αλλά δεν μου φαίνεται «οικιακή βοηθός του ΓΑΠ». Αν έχω καταλάβει καλά θα μπορούσε εδώ και χρόνια να είναι στο ΠΑΣΟΚ.

        Εσπερίδα…μάλλον αναφέρεσαι σε κάτι οργανωμένο.

      • Ο/Η Herr K. λέει:

        Θα φανεί, θα φανεί γι΄αυτό μην τον υπερασπίζεσαι 🙂

        Κάτι σαν ιδιωτική εκδήλωση έχω στο νου μου. Το συζητάμε άμα θες

      • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

        Φυσικά το συζητάμε, ενδιαφέρον θα έχει 🙂

    • Ο/Η Δον Αντουάν λέει:

      Εγώ αναρρώνω (εκτός από το οτι ενοχλώ με την παρουσία μου τον Λεωνίδα).
      Εσύ πως είσαι; Πάλι στα ίδια;
      Τη διάγνωση την έχεις να βρεις την κατάληλη θεραπεία…

  7. Ο/Η Δον Αντουάν λέει:

    Herrk_(μ-λ), έχεις δίκιο.
    Μόνο που πολλοί ούτε τα βλέπουν και φυσικά ούτε τα διορθώνουν ;–)

    Όλο εσπερίδες είσαι. Αν αποφασίσετε και για κανέναν Εσπερινό φωνάξτε κι εμένα…

  8. Ο/Η Herr K. λέει:

    Για άρρωστος, μια χαρά κρατιέσαι 🙂

  9. Ο/Η Δον Αντουάν λέει:

    κομαντάντε, σε φόρμα σε βλέπω…
    Γενικά, αναρρώνω από παλιές νόσους.

    Ειδικά, σήμερα λειτουργείς ως απρόσμενο ….αντιστάθμισμα.
    Και τι δεν είδα σήμερα… μαύρισε η ψυχή μου.

  10. Ο/Η Herr K. λέει:

    Ας τον στον πόνο του 😉

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s