Τρία αποσπάσματα. Ανοχή, θρησκεία και διανοούμενοι

Μία μόνον παρατήρηση: η φράση σε εισαγωγικά στο απόσπασμα του Ρουσσώ “Εκτός της εκκλησίας δεν υπάρχει σωτηρία” (Extra Ecclesia nulla salus όπως και η διατύπωση salus extra ecclesiam non est) ανήκει στον Κυπριανό επίσκοπο Καρθαγένης (μαρτύρησε το 258 μ.Χ.) και σήμαινε ότι η σωτηρία με τη θεολογική σημασία του όρου δεν μπορεί παρά να υπάρχει μόνον εντός της Εκκλησίας.

«Εξ ενστίκτου ο μορφωμένος εχθρεύεται τους κληρικούς του παλαιού τύπου· η τάξη των μορφωμένων και η τάξη του κλήρου αποδύονται κατ’ ανάγκην σε πόλεμους εξοντωτικούς, όταν αποχωριστούν η μία από την άλλη, διότι φιλονικούν για μία και την αυτή θέση». (Novalis, Η χριστιανοσύνη ή άλλως Ευρώπη, μεταφρ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος, εκδ. Εκκρεμές, Αθήνα 2004, σ. 61).

«Τώρα που δεν υπάρχει πλέον κι ούτε μπορεί να υπάρξει αποκλειστική εθνική θρησκεία, οφείλει κανείς ν’ ανεχθεί όλες τις θρησκείες που ανέχονται τις άλλες, όσο τα δόγματά τους δεν περιέχουν τίποτε αντίθετο προς τα καθήκοντα του πολίτη. Μα όποιος τολμήσει να πεί, “Εκτός της εκκλησίας δεν υπάρχει σωτηρία” θα εκδιωχθεί από το Κράτος, εκτός αν το Κράτος είναι η Εκκλησία κι ο ανώτατος άρχοντας ο πάπας του». (J. J. Rousseau, Το Κοινωνικό Συμβόλαιο, μεταφρ. Φώντας Κονδύλης,  εκδ. Δαμιανός, χ.χ., σ. 256)

«Ο φιλελεύθερος δεν είναι φιλελεύθερος από μόνος του, αλλά γίνεται σταδιακά φιλελεύθερος ως αποφασισμένος αντίπαλος του αντιφιλελευθερισμού. Αναγνωρίζεται ως φιλελεύθερος, έχει αποκτήσει κύρος ως φιλελεύθερος, επιδιώκει μεγαλύτερο κύρος –στο δημόσιο αξίωμά του- και έτσι γίνεται όλο και πιο φανατικά φιλελεύθερος. Διακηρύσσει συνεχώς την αντίθεσή του στον αντιφιλελευθερισμό, γίνεται άκρως ευερέθιστος και τελικώς μοιάζει πολύ με τον αντιφιλελεύθερο». (Botho Strauss, απόσπασμα που παρατίθεται στη σ. 381 του βιβλίου του Jan-Werner Muller, Ένας επικίνδυνος νούς. Η επίδραση του Κάρλ Σμίτ στον ευρωπαϊκό μεταπολεμικό στοχασμό, μεταφρ. Ανίτα Συριοπούλου, επιμ. Αλέξανδρος Κιουπκιόλης, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2010).

Advertisements
This entry was posted in J. J. Rousseau, Novalis and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s