Ιστορικό ρόλο επωμίζεται η Δεξιά

Του Γιώργου Πρεβελάκη

Δεξιά και Αριστερά συνιστούν δύο κατηγορίες οι οποίες, καλώς ή κακώς, έχουν επικρατήσει στην πολιτική σκέψη-και όχι μόνον. Σύμφωνα με τις τρέχουσες δοξασίες, η Δεξιά προστατεύει τις παραδοσιακές αξίες, όπως είναι η θρησκεία και η οικογένεια, αντιστέκεται στην ανατροπή της κοινωνικής ιεραρχίας, εμμένει στα καθήκοντα μάλλον παρά στα δικαιώματα, επενδύει στον πατριωτισμό. Η Αριστερά κηρύσσει την Αλλαγή, αμφισβητεί τις παραδοσιακές αξίες, επιδιώκει την κοινωνική και οικονομική εξίσωση, προβάλλει την διεθνή αλληλεγγύη, καταγγέλλει τους θεσμούς, εμφανίζεται ως απελευθερωτική. Βέβαια, η πολιτική πραγματικότητα αποκλίνει από αυτές τις αναπαραστάσεις. Όμως, οι επιστημονικές αναλύσεις έχουν περιορισμένη σημασία για τις πληθυσμιακές μάζες τις οποίες κινούν πολύ περισσότερο τα στερεότυπα. Επομένως, η διάκριση Δεξιά-Αριστερά νοηματοδοτεί την πολιτική πράξη, ανεξαρτήτως μεθοδολογικών αντιρρήσεων.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η «δεξιά» ιδεολογία κυριάρχησε στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Από τα τέλη της δεκαετίας 1960, όμως,  άρχισαν να διαφαίνονται νέες τάσεις, με αποκορύφωμα την φοιτητική εξέγερση στο Παρίσι τον Μάιο του 1968. Μια δεκαετία αργότερα, η εκλογή του François Mitterrand, ο οποίος είχε συνυπογράψει  «Κοινό Πρόγραμμα» με το γαλλικό κομμουνιστικό κόμμα, επιβεβαίωσε την μετακίνηση του ιδεολογικού εκκρεμούς. Παρά την μεταγενέστερη κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων, οι αριστερές ιδέες κυριάρχησαν στην Δυτική Ευρώπη. Το αντιδεξιό σύνδρομο καθόρισε τις συμπεριφορές ολόκληρου του πολιτικού φάσματος. Ουδείς επιθυμούσε να χαρακτηρίζεται «δεξιός».

Η αριστερή στροφή παρέμεινε σε μετριοπαθή πλαίσια. Το κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα εκπροσωπήθηκε και κυριαρχήθηκε από δυνάμεις οι οποίες δεν αμφισβήτησαν ούτε τους θεμελιακούς θεσμούς ούτε τις κύριες γεωπολιτικές επιλογές. Η δυναμική Κεντροαριστερά, περιθωριοποίησε τις ανατρεπτικές δυνάμεις της Αριστεράς. Η Ευρώπη κατόρθωσε να αποφύγει τα δραματικά λάθη του Μεσοπολέμου, όταν στον χώρο της Αριστεράς είχαν κυριαρχήσει τα κομμουνιστικά κόμματα και στον χώρο της Δεξιάς τα φασιστικά.

Σήμερα, οι αριστερές ιδέες, απαξιωμένες στον τέως κομμουνιστικό κόσμο, χάνουν την δυναμική τους και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η Αριστερά δίνει μάχες οπισθοφυλακών, εξαντλώντας και τα τελευταία ιδεολογικά της εφόδια : επί παραδείγματι, η «πράσινη ανάπτυξη» στην Ελλάδα ή ο «γάμος για όλους» στην Γαλλία. Οι κίνδυνοι για τον πολιτισμένο βίο των κοινωνιών μας προέρχονται πλέον από την ακραία Δεξιά. Η άνοδος της Χρυσής Αυγής είναι ανησυχητική, επειδή εγγράφεται σε ένα ευρύτερο ιστορικό ρεύμα το οποίο ξεπερνάει τα όρια της Ελλάδας. Δεν πρόκειται, επομένως, να ανασταλεί η ακροδεξιά ροπή, απλώς και μόνον με την βελτίωση των οικονομικών συνθηκών και του αισθήματος ασφαλείας των πολιτών. Επίσης, στην σημερινή ιδεολογική συγκυρία, η αντιμετώπιση των ακροδεξιών συνθημάτων και πρακτικών με αριστερό λόγο τα νομιμοποιεί και τα ενισχύει. Η ελληνική ιστορική εμπειρία το αποδεικνύει: ο αντικομμουνισμός των Συνταγματαρχών ενδυνάμωσε την ελληνική κομμουνιστική Αριστερά. Και τότε, όπως και τώρα, η Ελλάδα εν αγνοία της βρισκόταν σε ιστορική καμπή. Η Δεξιά ήταν τόσο εξαντλημένη, όσο σήμερα η Αριστερά. Η δικτατορία των Συνταγματαρχών ήταν ιστορικά καταδικασμένη, αν και ικανή ακόμη να προκαλέσει καταστροφές.

Μόνον μία μεγάλη μετριοπαθής παράταξη με σαφή «δεξιά» ιδεολογικά χαρακτηριστικά μπορεί να αντιμετωπίσει τις νέες απειλές. Η φθαρμένη συντηρητική ιδεολογία πρέπει να ανανεωθεί, ώστε να καταστεί πειστική εναλλακτική στο σώμα της κοινωνίας. Προς αυτήν την κατεύθυνση πρέπει να στραφούν οι προσπάθειες των δημιουργικών πολιτικών δυνάμεων. Η πολιτική ηγεσία πρέπει να απομακρυνθεί από τις ξεπερασμένες παρελθοντογενείς εμπειρίες και να στραφεί προς το μέλλον. Οι μετα-ψυχροπολεμικοί Ευρωπαίοι ηγέτες εξασθένισαν και απέτρεψαν τον κομμουνισμό, υιοθετώντας πλήρως τις «αριστερές» ιδέες. Σήμερα η αντιμετώπιση της ακροδεξιάς συνεπάγεται την υιοθέτηση της «δεξιάς» θεματικής, χωρίς αντιδεξιά συμπλέγματα Στις καμπές της Ιστορίας, όπως η βιούμενη, αυτή είναι η ακολουθητέα στρατηγική.

Το διακύβευμα για τις προσεχείς δεκαετίες είναι αν η μοίρα των ευρωπαϊκών λαών θα καθοριστεί από μετριοπαθείς δεξιές δυνάμεις ή αν θα κυριαρχήσουν οι ακροδεξιές τάσεις. Για την Ελλάδα η επιλογή είναι ανάμεσα στην συνέχιση της ευρωπαϊκή πορείας ή στην επιστροφή στην «βαλκανοποίηση»· με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Εστία την 05/02/2013

Advertisements
This entry was posted in Γιώργος Πρεβελάκης and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

29 Responses to Ιστορικό ρόλο επωμίζεται η Δεξιά

  1. Ο/Η Herr K. λέει:

    Χάλασε κι η Εστία 😉

  2. Ο/Η Herr K. λέει:

    ;-). Ωραία τα λέει. Νομίζω ότι αυτόν το χώρο που περιγράφει μπορεί να τον εκφράσει ο Σύριζα. (Θα χρειαστεί κάποια προσπάθεια βέβαια)· ή ο Καραμπελιάς· ή μία μετεξέλιξη του Καμμένου. Αλλον δεν μπορώ να σκεφτώ, όσο και να σπάω το κεφάλι μου.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      ήδη είναι πολύ σημαντικό να τα λέει κανείς ωραία HerrK :-).
      Εσύ βέβαια το πήγες κατευθείαν στο ποιον φορέα στηρίζει. Κι εννοείς τη Ν.Δ.
      Χμ, ο ΣΥΡΙΖΑ…Φαντάσου τον μόνο να εμμένει στα καθήκοντα κι όχι στα δικαιώματα, καθώς τα λέει ωραία ο συγγραφέας μας. Καλά δεν συζητώ να μιλήσουν στο όνομα της μετριοπάθειας….Δίχως φυσικά να εννοώ ότι είναι ακραίοι. Δεν είναι καν αυτό.

      Ο Καραμπελιάς είναι Δεξιός. Του μένει να αφήσει πίσω του τις υπαρξιακές προσδέσεις των νεανικών του χρόνων.
      Ο Καμμένος; Θα χρησιμοποιήσω απρεπείς εκφράσεις και δεν θέλω…Άσχετο αλλά για το Τσίρκο Μεντράνο έχεις θετική άποψη;

      Υπάρχει ο ιστορικός κληρονόμος της Δεξιάς και αυτός είναι η Ν.Δ. Στις τάξεις της (δηλαδή σε ευρείες μερίδες της κομμαατικής βάσης ή ψηφοφόρων του κόμματος) διασώζονται ορισμένα πολιτικά ανακλαστικά καθώς και σε λίγους, πολύ λίγους, της κομματικής ελίτ (αυτοί να επιβιώσουν πολιτικά θέλουν. Δεν πιστεύουν σε τίποτα. Συμμορφώνονται με ο,τιδήποτε). Υπάρχουν κι ορισμένοι που ανδρώθηκαν με αντιδεξιά σύνδρομα, μολονότι Δεξιοί οι ίδιοι. Κάποιοι από αυτούς έχουν εμβαθύνει σε δεξιές αντιλήψεις εν αγνοία τους. Καθώς μάλιστα περνούσαν τα χρόνια και είδαν την κυριαρχία των προοδευτικών και των αριστερών το έπραξαν με μεγαλύτερη οξύτητα. Ευπρόσδεκτες και οι ιδέες τους και τα κείμενά τους.

      Αλλά HerrK, κάθε φορά εσύ πετάς ένα έξυπνο υπονοούμενο κι εγώ μένω να φλυαρώ.

      • Ο/Η Αντώνης λέει:

        Σε πήρε χαμπάρι Κάππα κι ο Λεωνίδας! Άργησε λίγο αλλά σου την είπε!
        Χαχα, σου παραχώρησα την θέση μου, Λεωνίδα, και γλίτωσα από τον Κομαντάντε με τα …έξυπνα υπονοούμενα!
        Αλλά μην τον κακολογούμε μπορεί του χρόνου τον Αύγουστο να μας έχει έτοιμο κανένα κατεβατό προς απάντηση όλων των θεμάτων τα οποία θέσαμε εμπρός του!
        Ελάτε κομαντάντε, σεβαστείτε επιτέλους τον κόπο μας! Δεν θέλουμε να νοιώθετε περήφανος για εμάς αλλά σεβαστείτε μας! Χωρίς να σπάσετε το κεφάλι σας όμως γιατί οι φίλοι σας θα μας ορμήξουν…

        *Κάππα, εκεί στον οίκο σου κάποιοι ώρες ώρες θέλουν καναδυό χαστούκια. Δεν έχεις κανα υπόγειο έτσι να τους περιποιείται κανείς καταλλήλως. Άντε, παιδί μου, μην στον γεμίσει τον οίκο σου κανείς με αίματα!

      • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

        Αντώνη δεν την είπα στον HerrK. Απλώς διαπίστωσα μία πρακτική του. Τούτη μπορεί να οφείλεται στον χρόνο που διαθέτει ή στην εμπειρία του στο ιστολογείν, ώστε να μην μακρυλογεί, όπως εγώ. Ένα αστείο ήταν :-)… εσύ όμως…σαν τον περιμένεις στην γωνία 🙂

  3. Ο/Η firiki2010 λέει:

    Αφορμή για σκέψη το άρθρο Λεωνίδα, αλλά πολλά ερωτήματα Πολλά.

    Αφού το Αριστερά – Δεξιά με το περιεχόμενο που περιγράφεται αποτελούν στερεότυπα γιατί πρεπει να συζητάμε με βάση αυτό το αντιλειτουργικό πια σχήμα; Σε τι συνίσταται η φθορά της συντηρητικής ιδεολογίας; Ποια είναι τα σαφή «δεξιά » χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η καινούργια μεγάλη μετριοπαθής παράταξη; Μήπως είναι υπερβολή το ότι η ακραία Δεξιά αποτελεί κίνδυνο για τον πολιτισμένο βίο των κοινωνιών μας ; Τι θέλουν στην πραγματικότητα αυτοί που στηρίζουν σήμερα εκλογικά την ακραία Δεξιά; Πόσο ρεαλιστικό είναι ότι τις επόμενες δεκαετίες το δίλημμα θα είναι μεταξύ μετριοπαθούς δεξιάς και ακραίας δεξιάς;

    Και βέβαια το μεγάλο ζήτημα : Μήπως αυτό που ο κ Πρεβελάκης ονομάζει «κυριαρχία των αριστερών ιδεών στην Ευρώπη» δεν ήταν τίποτα άλλο παρα συγκυριακή επικράτηση αυτοαποκαλούμενων αριστερών και εν ονόματι της Αριστεράς; Και η άρνηση της ετικέτας του «δεξιού» μήπως έχει σχέση και με την συνειδητοπίηση εκ μέρους των «δεξιών» ότι ο διαχωρισμός Αριστερά -Δεξιά δεν εκφράζει πλέον σύγχρονες πραγματικότητες;

    Δεν ξέρω…. αλλά αν σε ένα άρθρο (μικρό σχετικά) ο αρθρογράφος στριμώχνει ένα (μάλλον περισσότερα είναι, αλλά τέλος πάντων) τεράστιο θέμα αναγκαστικά καταφεύγει σε γενικεύσεις, αφήνει ασάφειες και ενδεχομένως οδηγεί σε παρεξηγήσεις.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Φιρίκι με βάζεις να γράψω πολλά. Θα γράψω λιγότερα αλλά λίγο αργότερα καθώς τώρα δεν είμαι σε θέση. Θα επανέλθω

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Θα αφήσω τα ερωτήματά σου να με καθοδηγήσουν. Και θα σημειώσω με τρόπο κλειστό και αφοριστικό ορισμένες θέσεις που χρειάζονται ανάπτυξη.
      Γράφεις: «Αφού το Αριστερά – Δεξιά με το περιεχόμενο που περιγράφεται αποτελούν στερεότυπα γιατί πρεπει να συζητάμε με βάση αυτό το αντιλειτουργικό πια σχήμα»;

      Το δίπολο Δεξιά-Αριστερά έχει μία μακρά παράδοση από την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης. Οι σημασιοδοτήσεις ποικίλουν σίγουρα αλλά ο στερεότυπος χαρακτήρας δεν εξοβελίζει, κατά τη γνώμη μου πάντα, την ευρετική και αξιακή σημασία του διπόλου. Υπάρχει άλλωστε σχήμα που να μην λειτουργεί με τρόπο στερεότυπο στο βαθμό που αυτό διαδίδεται;

      Το μεγαλύτερο πλήγμα για το δίπολο ήλθε από την ανάπτυξη της γραφειοκρατίας και την άνοδο του βιοτικού επιπέδου των μαζών κατά τη μεταπολεμική περίοδο.

      Ο λόγος περί του «τέλους των ιδεολογιών» προήλθε κυρίως από την Αμερικανική Δεξιά, η οποία ήθελε να τονίσει το consensus απέναντι στα θεμελιώδη της πολιτικής απέναντι σε μία συγκρουσιακή αμερικάνικη αριστερά. Στη χώρα παραλλαγές αυτών των σχημάτων σκέψης εκφράστηκαν κυρίως από τη «Νέα Δημοκρατία» (βλ. Ιδρυτική της διακήρυξη ή τα περί «μεσαίου χώρου»). Αυτή η ιδεολογία όμως, πέρα από την σχετική της αξία, έχει ορισμένα προαπαιτούμενα, όπως μία σταθερή, με διάρκεια και συνέχεια δίχως κομματικές παρεμβάσεις γραφειοκρατία. Αυτή τη γραφειοκρατία η χώρα μας δεν ευτύχησε να την έχει. Για τούτο ο λόγος της Ν.Δ. υπήρξε ένας λόγος που αν δεν ήταν ηθικολογικός απέληγε στην κενότητα. Πώς θα είσαι ο φρόνιμος πολίτης υπό συνθήκες που «ο νικητής τα παίρνει όλα»; Πώς θα μιλήσεις για ιεραρχία σε έναν τόπο που το «μέσον» είναι σε θέση να παρακάμπτει κανόνες, ιεραρχίες κ.λ.π. και μάλιστα προσφέρεται στους πολλούς, εκμαυλίζοντάς τους συνάμα;

      Η θέση του συγγραφέα μοιάζει να αναλύεται στην εξής διατύπωση (που δεν απομακρύνεται πολύ από τα όσα προανέφερα): «Η αριστερή στροφή παρέμεινε σε μετριοπαθή πλαίσια. Το κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα εκπροσωπήθηκε και κυριαρχήθηκε από δυνάμεις οι οποίες δεν αμφισβήτησαν ούτε τους θεμελιακούς θεσμούς ούτε τις κύριες γεωπολιτικές επιλογές». Αυτό εξίζει να το δούμε από πιο κοντά βέβαια αλλά και να το δούμε πως λειτούργησε στην Ελλάδα.

      Γράφεις: «Σε τι συνίσταται η φθορά της συντηρητικής ιδεολογίας;»
      Στο ραγδαίο πέρασμα από την κοινότητα στην πόλη, την διάλυση της πατριαρχίας και την αδυναμία του κράτους να αναλάβει τον ρόλο του «πατέρα». Υπό την έννοια ότι στερείται νομιμοποίησης αφού δεν λειτουργεί με κριτήριο τη νομιμότητα. Η συμμαχία αστικής, έστω καχεκτικής, τάξης με την πατριαρχία δρούσε στο όνομα του «ελληνοχριστιανισμού» και της ανάπτυξης (μεταπολεμικά τουλάχιστο). Νύξεις έχω δώσει σε δύο σύντομα σημειώματα που συνέταξα ο ίδιος. εδώ κι εδώ

      Γράφεις: Ποια είναι τα σαφή “δεξιά ” χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει η καινούργια μεγάλη μετριοπαθής παράταξη;
      Κατά τη γνώμη μου:
      1 . Συγκρότηση κρατικής μηχανής κομματικά ουδέτερης (πολιτικά αστικής φυσικά. Εξ ορισμού) απροσωπόληπτης, ορθολογικής.
      2. Διατήρηση του μικροαστικού και μικροϊδιοκτησιακού χαρακτήρα της ελλαδικής κοινωνίας με όρους όμως ανταγωνιστικούς και στην προοπτική της ανατίμησης της κοινωνίας μας στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας.
      3. Μεθερμηνεία των εννοιών της ελληνικής παράδοσης και σκέψη επάνω στις εντάσεις που διαμορφώνει η διεθνοποίηση με το εθνικό και παραδοσιακό. Τούτο φυσικά ανήκει στον χώρο της κοινωνίας αλλά ένα κόμμα μπορεί να επιβοηθήσει.

  4. Ο/Η Αντώνης λέει:

    χαχα, ούτε εσύ κατάλαβες οτι του την είπες; Καλά, αν δε το επεσήμανα ούτε ο Κάππας θα το καταλάβαινε! Πολύ καλά, λοιπόν, έκανα και το υπογράμμισα.
    Ελπίζω να μη μου τη λες και σε εμένα τώρα με τα αστεία που δεν καταλαβαίνω..
    Λεωνίδα μου αν έβαζα κι εγώ φατσούλες κάθε που γράφω θα κιτρίνιζε το σύμπαν. Λοιπόν, έπαψα να βάζω κι όποιος καταλάβει κατάλαβε! Καλά, οτι του την έχω στημένη είναι γεγονός. Όπου βρεθώ κι όπου σταθώ ….
    Λεωνίδα, πίστεψέ με, ο Κάππας έχει πολύ μεγάλη εμπειρία στο φυγομαχείν..

    *Βρε κάππας, είσαι μέλος της «Ομάδας αλήθειας»… αν είναι να γραφτώ κι εγώ να σε πετύχω σε κανα σεμινάριο που θα μας κάνουν να πιούμε κανα καφέ !
    Επιεικώς… απίστευτος!!!

  5. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Λεωνίδα, εγώ αυτό το βλέπω και ως ένα όριο. Αν το περάσει κάποιος χωρίς παρεξηγήσεις, ε, θα γίνω χαλί να με πατήσει.
    Μπορώ να πω οτι κάποιες φορές, παλαιότερα, σε παραδέχτηκα. Ελπίζω να μην αποδειχθούν τροχοπέδη η νέες συνεργασίες σου 🙂
    Σου είπα, δεν σου είπα; … βοήθειά σου!

    Κι ο κάππας καλός είναι αλλά να, ώρες ώρες βγάζει νύχια. Το νεαρόν της ηλικίας του μάλλον φταίει.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Βρέ με τις νέες συνεργασίες μου 🙂 ….
      Ο Κάππας, όπως τον λές, είναι μια χαρά…είναι και ο πρώτος που με υποδέχθηκε στο διαδίκτυο με ευγενέστατο σχόλιο..Δεν το ξεχνώ!

      • Ο/Η Αντώνης λέει:

        Για το καλωσόρισμά του, λες; Και την μεγάλη του τιμή που σχολίασες στον οίκο του;
        Πριν 1,5-2 χρόνια αν θυμάμαι καλά;
        Τότε μου είχε κάνει εντύπωση και έψαξα και βρήκα ποιος ήσουν και θυμάμαι οτι κάτι παιζόταν με μια έδρα! Ελπίζω να μιλάς από καθέδρας 🙂 , πλέον.
        Ε, κι εγώ με σοκολατάκι Λεωνίδας σε καλωσόρισα.. ε,όλακι όλα!

  6. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Και μερικά λαθάκια/παραλήψεις ίσως τον δυσκολεύουν. Π.χ. στο προηγούμενο σχόλιο μετά το: «είσαι μέλος της “Ομάδας αλήθειας”» θέλει και ; και φατσούλα. Ε, τι να κάνω είμαι και βιαστικός…
    Χαιρετώ

  7. Ο/Η Αντώνης λέει:

    Ήθελα να σου δώσω Λεωνίδας αλλά δεν είχα 🙂 🙂
    http://herrkstories.wordpress.com/2010/10/09/erimos/#comment-4657

  8. Ο/Η Herr K. λέει:

    Αντώνη, ενοχλείς άσκοπα τη νύφη (αλλά και αργεί να τα μαθει κι η πεθερά!). Μην ξεχνάς οτι ως ανώνυμος σχολιαστής, άρα και ως μη ταυτοποιήσιμος με κάποια, εστω ψευδώνυμη, διαδικτυακή ταυτότητα όπως οι μπλόγκερ, δεν έχεις τα ίδια δικαιώματα. Από την άλλη βέβαια ούτε τις ίδιες δεσμεύσεις.

    Λεωνίδα, έχω καλύτερη άποψη για το Μεντράνο από ότι για τη – σημερινή – ΝΔ. Για το Σύριζα ήταν πείραγμα, για το δε Αρδην και εγώ συμφωνώ ότι καλύτερο θα ήταν να αποβάλει την κατεστημένη αριστερή ρητορική – αν αυτό σε κάνει «δεξιό» πάντως αμφιβάλλω. Ας αφήσουμε όμως αυτά στα οποία διαφωνούμε εξ ορισμού.

    Η προσπάθεια σου να «εξυγιάνεις» τον δεξιό χώρο ωφελεί νομίζω όλους τους χώρους άρα είναι καλοδεχούμενη. Πώς θα γίνει όμως αυτό αν δεν συνεκτιμάς το κύριο ζήτημα που είναι κατά τη γνώμη μου η εξάρτηση των κομματων εξουσίας από τους ξένους – κάτι που ζούμε δραματικά έντονα σήμερα – και από τους πελάτες τους; Αν δεν αντιμετωπίσουμε αυτά. εξαντλούμεθα σε πλατωνισμούς. Μιλάς για «διατήρηση του μικροαστικού και μικροϊδιοκτησιακού χαρακτήρα της ελλαδικής κοινωνίας με όρους όμως ανταγωνιστικούς» – κάτι απτό και οπωσδήποτε συζητήσιμο αλλά ταυτόχρονα στον πλήρη αντίποδα της πολιτικής της κυβέρνησης της οποία ηγείται η ΝΔ, λόγω ακριβώς των δεσμεύσεών της. Αυτά τα λίγα για να μην νομίζεις ότι αποφεύγω να φλυαρήσω 😉

    [Φιρίκι αναρωτιέσαι αν ότι η “κυριαρχία των αριστερών ιδεών στην Ευρώπη” δεν ήταν τίποτα άλλο παρα συγκυριακή επικράτηση αυτοαποκαλούμενων αριστερών και εν ονόματι της Αριστεράς. Πράγματι, αλλά αν κάποιος αυτοαποκαλείται αριστερός και δρα εν ονόματι της Αριστεράς και η πλειονότητα της Αριστερά· δεν διαμαρτύρεται έντονα αλλά σιγοντάρει, τότε ο καλόπιστος τρίτος δικαιούται να το πεί «κυριαρχία της αριστεράς».]

    • Ο/Η Αντώνης λέει:

      Δεκεόρος είσαι βρε Κάππα ή αστυνομικός;

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      HerrK, σε καμία περίπτωση δεν θεώρησα ότι αποφεύγεις κάτι (έστω να φλυαρήσεις). Αναφέρθηκα σε αυτό που κάνεις. Σχολιάζεις υπαινισσόμενος. 🙂

      Μερικά κριτήρια σκέψης προσπαθώ να αναδείξω, τις περισσότερες φορές, να διασώσω. Η κουλτούρα αυτής της παράταξης εξαντλείται ή στην ανεξέταστη κατάφαση ή στην αποχώρηση. Εγώ αποφάσισα να έχω μία κριτική προσχώρηση. Ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Χωρίς να σημαίνει και πολλά.

      Δεν νομίζω HerrK ότι το πρόβλημα είναι, μόνο «η εξάρτηση των κομμάτων εξουσίας από τους ξένους…και τους πελάτες τους». Οι ξένοι έχουν μία φόρμουλα που εφαρμόζουν ανεξαρτήτως τόπου και, τολμώ να πώ, χρόνου. Πολιτική βέβαια ενταγμένη στις βλέψεις τους για τη χώρα μας και τους συσχετισμούς σε μία ιεράρχηση ισχύος στο εσωτερικό της Ευρώπης η οποία «βάλλεται» από τις αναδυόμενες παγκόσμιες οικονομικά δυνάμεις. Η Ελλάδα καλείται να πάρει μία θέση στον διεθνή καταμερισμό της εργασίας και αυτή μάλλον είναι χαμηλή. Οι ξένοι πιστεύουν ότι αν συντριβεί η μικροαστική τάξη η χώρα μας θα παίξει ευχερέστερα τον ρόλο που της επιφυλάσσουν.

      Όμως οι εγχώριες πολιτικές δυνάμεις δεν διαθέτουν εναλλακτική πολιτική πρόταση πώς θα διατηρηθεί η κοινωνική μας δομή και συγχρόνως θα είμαστε ανταγωνιστικοί. Και τούτο δεν παρατηρείται μόνον στα κόμματα εξουσίας, όπως λές, αλλά και στα «αντιμνημονιακά» κόμματα. Τα τελευταία ή παραπέμπουν σε μία αναπαραγωγή αυτού που γνωρίζαμε (το οποίο, προσωπικώς, μου ήταν απεχθές) ή αναφέρονται σε δρόμους ακόμη πιο επίπονους και ανεφάρμοστους (το ΚΚΕ εδώ – αφήνω τις οιωνεί κοσμοθεωρητικές μου διαφορές με αυτό το κόμμα).

      Εν ολίγοις βρισκόμαστε μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης. Το γεγονός όμως ότι εθνικό σχέδιο δεν αναφαίνεται δεν μπορεί να είναι τυχαίο. (παρόλα αυτά συνεχίζω να πιστεύω ότι κοινωνικό υποκείμενο που να επιθυμεί μία «υγιή» ανασυγκρότηση της Χώρας μπορεί να σχηματιστεί. Η ηγεσία απουσιάζει που θα συνενώσει αυτές τις δυνάμεις).

      Και κάτι ακόμη ως προς το μνημόνιο. Διαμεσολαβείται κατά την εφαρμογή του από τις εγχώριες κοινωνικές και πολιτικές (διάβαζε: κόμματα εξουσίας) δυνάμεις. Δεν ξέρω πόσο ακόμη θα συμβαίνει αυτό.

      Αλλά τι μπορεί να γίνει σε ένα κράτος που η γραφειοκρατία του είναι προσανατολισμένη να λειτουργεί όχι σύμφωνα με τα κανονιστικά πλαίσια που την προσδιορίζουν αλλά επί τη βάσει εντελώς αλλότριων στοχεύσεων; Σε μία κοινωνία που τα κόμματα που την εκφράζουν υπόκεινται σε τέτοιες φυγόκεντρες δυνάμεις και ουσιαστικά λειτουργούν τόσο φατριαστικά και αυτονομημένα από την πραγματικότητά μας; Πιστεύω δηλαδή ότι αυτό που θεωρείς ως προϊόν ξένης εξάρτησης είναι πολύ περισσότερο πρόβλημα της ίδιας της οργάνωσης του κράτους και του Πολιτικού στον τόπο μας. Κι όταν αυτή η δομή καλείται να αντιμετωπίσει τέτοιες έξωθεν πιέσεις δεν μπορεί παρά να καθίσταται έρμαιο των περιστάσεων και των πιέσεων φυσικά.

      Η ελλαδική κοινωνία συντηρητικοποιείται, σε πολλά επίπεδα με γοργούς ρυθμούς. Το κρίσιμο είναι αυτή η συντηρητικοποίηση να προσλάβει μία μορφή που θα βοηθήσει τη χώρα.

      όπως γνωρίζεις συμφωνώ απόλυτα με την παρατήρησή σου που απευθύνεται στο Φιρίκι.

  9. Ο/Η firiki2010 λέει:

    Η φράση του κειμένου στην οποία αναφέρθηκα είναι «οι αριστερές ιδέες κυριάρχησαν στην Δυτική Ευρώπη». Νομίζω ότι υπάρχει μια διαφορά μεταξύ της κυριαρχίας αριστερών ιδεών και κυριαρχίας αριστερών προσώπων. Στην ένσταση του Herr K θα παρατηρούσα ότι το «σιγοντάρισμα από την πλειονότητα της Αριστεράς» είναι μάλλον εύκολο να εξηγηθεί αν αυτή η πλειονότητα δεν εμφορείται από «αριστερές» ιδέες.
    Δεν αμφισβητώ ότι κάποιος καλοπροαίρετος μπορεί να μιλήσει (και για λόγους συντομίας) για «κυριαρχία της Αριστεράς» αλλά να συνειδητοποιούμε για τι είδους κυριαρχία μιλάμε και σε τι συνίσταται αυτή.

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Φιρίκι, πιστεύω, μιλάτε για διαφορετικά πράγματα. Ο HerrK. εκλαμβάνει ως Αριστερά τους φορείς που αυτοκατανούνται ως τέτοιοι και οι άλλοι τους αναγνωρίζουν ως τέτοιους -δηλαδή αριστερούς. Η Αριστερά κυριαρχεί όταν οι αριστεροί κυριαρχούν. Εσύ αναφέρεσαι σε ένα ορισμένο νόημα περί Αριστεράς που δεν το βλέπεις να λαμβάνει χώρα κι ως εκ τούτου επιζητείς να προσδιορίσεις το είδος της κυριαρχίας. Για να κάνεις κάτι τέτοιο θα πρέπει να βαστάς με το ένα χέρι μία «πραγματική αριστερά» κι από το άλλο την απτή, εφαρμοζόμενη πολιτική, συγκρίνοντας τα δύο. Πάντως η ίσαμε σήμερα γνωστή αριστερά είναι αυτή που πραγματωθηκε.

      Κάποιος μπορεί να ελπίζει σε μία καλύτερη.

      Νομίζω ότι η διακρίβωση της κυριαρχίας περιλαμβάνει την ανάλυση των ιδεών της, την κατανόηση του φαντασιακού της και τις απτές πολιτικές συγκεκριμένων φορέων που έδρασαν και δρούν στο όνομά της.

  10. Ο/Η Γιάννης λέει:

    Καλησπέρα σας
    Λεωνίδα, τί ἀπὸ τὰ «Εθνική ανεξαρτησία, κοινωνική δικαιοσύνη, οικολογική ισορροπία, άμεση δημοκρατία – κοινοτισμός» θὰ μποροῦσε νὰ θεωρηθεῖ ἐν Ἑλλάδι ἀνακάλυψη ἢ κτῆμα (μὲ τὴν ἔννοια ὅτι τὸ ἐνστερνίζονται) ἀποκλειστικὰ (ἢ κυρίως) τῆς λαϊκῆς βάσης τῶν ψηφοφόρων τῆς Νέας Δημοκρατίας;

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Καλησπέρα Γιάννη,
      προφανώς ενίστασαι στην κρίση μου που αφορούσε στον Καραμπελιά και που τον θέλει δεξιό. Μου παραθέτεις την κωδικοποιημένη πρόταση του Προγράμματος της Κίνησης Πολιτών Άρδην.

      Εγώ όταν αναφέρθηκα στο Καραμπελιά έχω κατά νου τα εξής:

      Το κρίσιμο είναι ότι ο Καραμπελιάς δεν βλέπει στο Έθνος ένα αντιϊμπεριαλιστικό ανάχωμα, όπως είναι η αριστερή θεώρησή του. Με άλλα λόγια δεν εργαλειοποιεί, θεωρητικά τουλάχιστο, το Έθνος. Αναφέρεται σε ζητήματα εθνικής ταυτότητας με την πολιτισμική σημασία του όρου, μιλά για το έθνος στη διαχρονία. Εντάσσει μάλιστα σε αυτό την Ορθοδοξία, παραπέμποντας έτσι στην ελληνοχριστιανική σύνθεση – ανεξάρτητα πως την αντιλαμβάνεται.

      Το ζήτημα των κοινοτήτων, ως πολιτισμικού χαρακτηριστικού, πάντα φέρει ιδιαίτερη θετικά αξιακή φόρτιση στις μερίδες της βάσης της Δεξιάς. Η κοινότητα εδώ δεν είναι βέβαια η «αμεσοδημοκρατική» ούτε πεδίο αυτοπραγμάτωσης. Πάντως η διαχείριση ορισμένων κοινών υποθέσεων κάλλιστα θα μπορούσε να βρεί τον τόπο της.

      Εγώ δεν αναφέρθηκα ούτε σε «κτήμα» ούτε σε «ανακάλυψη» της λαϊκής βάσης της Ν.Δ. Σε πολιτικά ανακλαστικά αναφέρομαι. Συνέπεια των οποίων είναι ότι ένα λόγος περί Έθνους και κοινοτικών αξιών, μεθερμηνευμένος στις σύγχρονες συνθήκες, θα τους εγκαλέσει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ψηφοφόρους άλλων κομμάτων. Το ΠαΣοΚ ήταν το πολιτικό αντίστοιχο της σημερινής καταρρέσουσας τάξης πραγμάτων, ενώ η (ανανεωτική) αριστερά διαδραμάτιζε τον ρόλο του ιδεολογικού τοποτηρητή της ίδιας καταρρέουσας τάξης πραγμάτων. Η Νέα Δημοκρατία, στον χώρο της πολιτικής κουλτούρας ήταν ο κληρονόμος όχι μόνον της Ε.Ρ.Ε. αλλά και της Ένωσης Κέντρου. Εξέφραζε δηλαδή μία μετεξέλιξη της παραδοσιακής πολιτικής τάξης.

      Αφήνω επιμέρους ζητήματα ότι ο λόγος του γύρω από το μεταναστευτικό, εδώ και χρόνια όχι στη διαμορφωθείσα στην κρίση συγκυρία, θα έβρισκε μεγάλη απήχηση, αν ήταν γνωστός, σε μεγάλες μερίδες της δεξιάς ή ο λόγος του γύρω από την κριτική στην μεταπολιτευτική αποθέωση του καταναλωτισμού και των συνακόλουθων ηθών συναρμόζεται άνετα με τις μνήμες της «νοικοκυροσύνης». Άλλωστε η συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων της Ν.Δ. την ψηφίζει όχι γι’ αυτό που είναι στη μεγάλη διάρκεια της μεταπολίτευσης αλλά γι’ αυτό που ήταν μέχρι το 1980. Δηλαδή το κόμμα του Καραμανλή, του Ράλλη, του Αβέρωφ, του Κανελλόπουλου, του Παπαληγούρα και των λοιπών.

      Τώρα η ιδέα της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι γενικευμένη αξία ενώ η «οικολογική ισορροπία» είναι κάτι που αν δεν το τονίζουν όλοι με την ίδια έμφαση όλοι, ρητορικά τουλάχιστο, το επικαλούνται. Από την άλλη πλευρά το ενδιαφέρον είναι ότι η μείζονα τουλάχιστο έκφραση των εν Ελλάδι οικολόγων συνταιριάζει πολύ περισσότερο με αριστερά ή φιλελεύθερα ιδεώδη. Νομίζω ότι και οι δύο τάσεις συνυπάρχουν στους Οικολόγους με την αριστερή να έχει το πάνω χέρι.

      • Ο/Η Γιάννης λέει:

        Λεωνίδα,
        Πράγματι, στην κρίση σου για τον Καραμπελιά ως δεξιό αναφερόμουν. Είναι γεγονός ότι δεν βλέπει το Έθνος εργαλειακά ούτε απλώς αντιιμπεριαλιστικά ούτε αρνείται την Ορθοδοξία ως στοιχείο του έθνους, όπως και την παράδοση. Είναι επίσης γεγονός ότι η έννοια της κοινότητας καθεαυτή δεν αποκλείει την αποδοχή της από δεξιούς ή αριστερούς. Και στο μεταναστευτικό υπάρχουν ομοιότητες, ειδικότερα περισσότερες στα εθνικά θέματα. Αλλά από το σημείο αυτό αρχίζουν σημαντικές και μη διαφοροποιήσεις.
        Έτσι, αρχίζοντας με το Έθνος, για έναν δεξιό της «λαϊκής βάσης της ΝΔ» θα ήταν αδιανόητη κάθε αναφορά του Άρδην στον Βελουχιώτη και το ΕΑΜ ως πρότυπα εθνικής πολιτικής, «αντιστασιακού πνεύματος» και πρόσφατες εκφάνσεις της προαιώνιας ελληνικότητας, οι δε εαμικοί παπάδες και μητροπολίτες φαντάζουν ως περίεργοι ή παραπλανημένοι, ανάλογα με τον βαθμό δεκτικότητας σε μη δεξιές αντιλήψεις. Έπειτα, η αναφορά στους παραπάνω ως εθνικά πρότυπα προϋποθέτει μια διαφορετική και ενίοτε αντιτιθέμενη στην δεξιά ερμηνεία των ίδιων αντιλήψεων (ελληνική συνέχεια, ορθοδοξία). Επιπλέον, είναι αδιάφορο ή αρκετά δύσκολο για τη λαϊκή δεξιά –όπως την ορίσαμε– να απορρίψει «το ψευδές δίλημμα «εκσυγχρονισμός ή παράδοση», επιζητώντας τον εκσυγχρονισμό της παράδοσής μας» (4ο από τα 17 σημεία των θέσεων της ΚΠ Άρδην). Επίσης, στην λαϊκή βάση της Ν.Δ., πέρα από το παραδοσιοκρατούμενο κομμάτι, ανήκει και ένα όχι ευκαταφρόνητο ποσοστό που ενστερνίζεται έστω και ως μόδα ή λύση ανάγκης τον εκσυγχρονισμό ως επιθυμητή απώλεια της παράδοσης ή ως παραγκωνισμό της επειδή αποτελεί ανασταλτικό βαρίδιο.

        Η «Κοινότητα» επιδέχεται χονδρικά δυο ερμηνείες, μια πολιτισμική-παραδοσιακή, που δίνει βάρος στην προάσπιση της παράδοσης και του εθνικού πολιτισμού έναντι των επικίνδυνων ξένων επιρροών, και μια που δίνει βάρος στην αυτοθέσμιση ως «ριζική» πολιτική διαδικασία αυτοκυβέρνησης, κριτικού ελέγχου των θεσμών κλπ. Ότι οι δυο αυτές ερμηνείες δεν αλληλοαναιρούνται απαραίτητα, θεωρητικά πάντα, φαίνεται από τη σύνθεση της θέσης για «κοινοτισμό-άμεση δημοκρατία». Όμως, δυσκολεύομαι να πειστώ ότι η λαϊκή βάση της Ν.Δ. και της δεξιάς (αποκλείοντας την ακροδεξιά) ελκύεται από μια «καστοριαδική» (καταχρηστικός ο χαρακτηρισμός) ανάγνωση της κοινότητας και της κοινοτικής ζωής. Ίσα, ίσα αυτή της φαίνεται, ανέφικτη ή αδιανόητη και εχθρός της παράδοσης.

        Έπειτα, το κοινωνικό και οικονομικό μοντέλο (βλ. την 5η θέση, κοινωνία «που θα περιορίζει αποφασιστικά την κυριαρχία του εμπορεύματος πάνω στους ανθρώπους και τις σχέσεις τους, θα αναπτύσσει ορισμένους τομείς παραγωγής και θα αποαναπτύσσει άλλους, θα περιλαμβάνει έναν μεγάλο κοινωνικοποιημένο τομέα, θα μεταφέρει πόρους και δραστηριότητες στην περιφέρεια, θα προωθεί την πολυκαλλιέργεια και τις βιολογικές καλλιέργειες, θα απορρίπτει τη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού…αποκεντρωμένη και μικρής κλίμακας παραγωγή») δύσκολα ταιριάζει με την αυτονόητη λαϊκή δεξιά α) αποδοχή της ιδέας του αυτοδημιούργητου-επιτυχημένου ατομικιστή, β) απόρριψη ως κομμουνιστικής-σοβιετικής, άρα αποτυχημένης, κάθε εναντίωσης στην ελεύθερη αγορά. Αν υπάρχει τέτοια εναντίωση, αυτή ανιχνεύεται περισσότερο στην εκλογική βάση των Ανεξάρτητων Ελλήνων παρά στην εκλογική βάση ενός μνημονιακού κόμματος. Το ότι η ΝΔ επικαλείται ως κόμμα οικολογικά ιδεώδη δεν σημαίνει ότι αυτά συγκινούν τη λαϊκή βάση της σε βαθμό υπολογίσιμο.

        Τώρα, ένας λόγος γενικά περί Έθνους, Κοινότητας και Παράδοσης ασφαλώς θα κινητοποιήσει περισσότερο τους ψηφοφόρους της Ν.Δ. από αυτούς του ΣΥΡΙΖΑ ή του ΠΑΣΟΚ. Δεκτό. Αλλά, από την άλλη ένας λόγος γενικά περί Οικολογίας, άμεσης δημοκρατίας και διαφορετικού οικονομικού μοντέλου ασφαλώς ακούγεται ξένος στα ώτα των ψηφοφόρων της ΝΔ. Επιπλέον, η πλειοψηφία των σημερινών ψηφοφόρων της ΝΔ δεν διαφέρει, μετά από 30 χρόνια ΠΑΣΟΚ από τους έως το 2009 ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Σε καθημερινό επίπεδο, Σουλεϊμάν έβλεπαν και οι δυο, σε σκυλάδικα και κλαμπ διασκέδαζαν και οι δυο, και η ανάμνηση της «νοικοκυροσύνης» ή του χωριού έχει προ πολλού αναμιχθεί με τον καταναλωτικό μικροαστισμό 3 δεκαετιών. Οι ψηφοφόροι του Αβέρωφ ή του Ράλλη βρίσκονται λίγο-πολύ στα τέλη της ζωής τους και, αν δεν απατώμαι, αυτό δείχνει (με κριτήριο την ηλικία των ψηφοφόρων άνω και κάτω των 50 ετών σε ΝΔ και άλλα κόμματα) η τελευταία εκλογική αναμέτρηση.

      • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

        Γιάννη καλησπέρα,
        σίγουρα ούτε ο Άρης Βελουχιώτης ούτε το ΕΑΜ μπορούν να αποτελέσουν σημεία αναφοράς για τους Δεξιούς, οι οποίοι έχουν τελείως διαφορετικές αντιλήψεις και για τον πρώτο και για το δεύτερο από αυτές που εκφράζει ο Καραμπελιάς. όμως δεν έχει υποπέσει στην αντίληψή μου ότι ο Γ.Κ. προκρίνει την αφήγηση του, στα συγκεκριμένα ζητήματα που θίγεις, ως άξονα γύρω από τον οποίο αποπειράται να χτίσει μία κεντρική διαιρετική τομή. Σίγουρα το «αντιστασιακό ήθος του νεότερου ελληνισμού» αποτελεί κεντρικό θέμα στη σκέψη του αλλά με αυτό εγκαλεί του πάντες κι όχι μία μερίδα του λαού. Από την άλλη πλευρά, από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 κι εντεύθεν οι διαφοροποιήσεις σε τέτοιου είδους ζητήματα ατόνησαν στη δημόσια σφαίρα (προσωπικώς δεν με αφήνουν αδιάφορο, αναφέρομαι στον δημόσιο λόγο εν γένει εδώ), και άλλα πήραν το πάνω χέρι όπως εθνικισμός-κοσμοπολιτισμός/διεθνισμός, παράδοση –εκσυγχρονισμός, εκσυγχρονισμός-λαϊκισμός, ΟΝΕ κ.λ.π. Άλλωστε, η φράση που σημείωνα στο σχόλιό μου στον HerrK και αναφερόταν στον Καραμπελιά «Του μένει να αφήσει πίσω του τις υπαρξιακές προσδέσεις των νεανικών του χρόνων» σε τέτοιου είδους ζητήματα αναφερόταν. Όπως και σε άλλα. Πάντως σε κάθε περίπτωση νομίζω ότι αυτά τα ζητήματα δεν μπορούν να λειτουργήσουν συσπειρωτικά προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση πλέον – και δεν εννοώ στην μετά το μνημόνιο εποχή, αλλά εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.

        Προσωπικώς προσυπογράφω σε γενικό πάντα επίπεδο την άποψη που θέλει ψευδές το δίλημμα «εκσυγχρονισμός ή παράδοση» και επιζητά εκσυγχρονισμό της παράδοσης. Φεύγω για λίγο από τη λαϊκή βάση και πηγαίνω στην ιδρυτική διακήρυξη της Ν.Δ. Εκεί αναφέρεται ότι «Νέα Δημοκρατία είναι η κίνηση που επιλέγει και συντηρεί από την παράδοση μόνον όσα ο χρόνος απέδειξε σωστά και χρήσιμα. Και προχωρεί διαρκώς με μεγάλα, τολμηρά αλλά και ασφαλή βήματα στις νέες διαρκώς εξελισσόμενες συνθήκες». Σίγουρα εδώ βρίσκεται μία διατύπωση που άνετα μπορεί να συνδυαστεί, ως γενική διακήρυξη πάντα, με τα όσα λέγει η κίνηση Άρδην. Τα όσα αναφέρεις για τη βάση της Δεξιάς είναι ορθά σε έναν διαφορετικό, κατά την εκτίμησή μου πάντα, ορίζοντα κατανόησης. Η πρόσληψη της παράδοσης με τις παραδεδομένες μορφές της οδηγεί όλους όσοι τις συμμερίζονται απόλυτα στη γραφικότητα ή, στο βαθμό που και πάλι θεωρούν ότι η παράδοση ταυτίζεται με τις παραδεδομένες μορφές της στην θεωρητική τουλάχιστον εγκατάλειψή της. Ακριβώς επειδή απουσιάζει (ή αν προτιμάς περιορίζεται σε ελάχιστους διανοούμενους) μία ορισμένη κριτική σχέση μαζί της οι πολλοί την εγκαταλείπουν. Αλλά και σε αυτό το σημείο ο όρος και μόνον είναι σε θέση να εγκαλέσει μεγάλες μερίδες της Δεξιάς. Και να αρχίσουν να τη συζητούν. Όταν απουσιάζει εντελώς από τη δημόσια σφαίρα ή περιορίζεται σε κενολογίες είναι εύλογο τα δυναμικότερα στρώματα να την εγκαταλείπουν. Δεν νομίζω ότι πρέπει να δίνει κανείς τόση έμφαση σε, δυναμικές και ηγέτιδες σίγουρα, μειοψηφίες φιλελευθέρων κυρίως.

        Για την κοινότητα συμφωνώ πλήρως στα περί αυτοθέσμισης και Καστοριάδη. Αν και εδώ υπάρχουν πολύ πιο μετριοπαθείς προσεγγίσεις, ως προς το πολιτικό σκέλος, όπως αυτή του Γιανναρά που δίχως να απεμπολεί το πολιτικό στοιχείο δεν οδηγείται και ριζοσπαστικές αντιλήψεις σαν αυτές του Καστοριάδη.

        Παρακάμπτω το θέμα της οικολογίας και έρχομαι στο ζήτημα της άμεσης δημοκρατίας. Εικάζω ότι δεν εννοεί ο Γ.Κ. την κατάλυση του κεντρικού κράτους και τη λήψη αποφάσεων από αμεσοδημοκρατικές κοινότητες. Τούτο θα γεννούσε πλείστα όσα προβλήματα. Αν τώρα με το όρο «αμεσοδημοκρατικές» εννοούμε τη διαχείριση ορισμένων κοινών υποθέσεων, ζητημάτων διαφάνειας και δημόσιου ελέγχου κ.λ.π. δεν βλέπω ποια θα μπορούσε να ήταν η ένσταση από Δεξιά σκοπιά. Θα συμφωνήσω ότι η γλώσσα ξενίζει τη βάση.

        Επίσης δεν βλέπω τον Καραμπελιά ως επιθυμούντα την επαναστατική άρση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και την εγκαθίδρυση ενός κομμουνιστικού (ή όποιου άλλου) καθεστώτος. Αν πείσει ότι υπάρχει τρόπος να διατηρηθεί η μικρή ιδιοκτησία και ότι αυτή θα είναι παραγωγική και ανταγωνιστική έναντι των ξένων προϊόντων δεν βλέπω σε τι έρχεται σε σύγκρουση με δεξιές αντιλήψεις, και ανακλαστικά, της βάσης. Ούτε πιστεύω ότι παρατηρείται εκ μέρους των Δεξιών μία τέτοια κατάφαση στον φιλελευθερισμό σαν αυτή που υποστηρίζεις. Η συντριπτική τους πλειοψηφία ακολουθεί την πεπατημένη μιας «μικτής» οικονομίας. Η δε μετακίνηση προς τον Καμμένο δεν έγινε με κριτήριο τον βαθμό παρέμβασης του Κράτους, αλλά με τελείως άλλα.

        Ως προς τις τελευταίες σου παρατηρήσεις:
        1. Η συλλογική μνήμη της Δεξιάς – με όλες τις εξιδανικεύσεις της – δεν παύει να έχει σαν σημείο αναφοράς την περίοδο πρίν το 1980. Ακόμη περισσότερο στις επόμενες γενιές –ακριβώς και επειδή δεν έχουν πείρα της εν λόγω περιόδου.

        2. Σαφέστατα και έχει αναμιχθεί η «νοικοκυροσύνη» με τον καταναλωτικό μικροαστισμό. Αλλά και πάλι λειτουργεί ως λέξη που αν τεθεί στο διάλογο δεν παρακάμπτεται από τον Δεξιό. Κάτι που συμβαίνει από τη συντριπτική πλειοψηφία των υπολοίπων (και δεν συμβαίνει να την υποκαθιστούν με μιαν άλλη έννοια που θα έχει παρεμφερή περιεχόμενα). Επί τη βάσει της προσωπικής μου εμπειρίας μιλώντας τουλάχιστο.

  11. Ο/Η Γιάννης λέει:

    Λεωνίδα καλημέρα
    Ανέφερα τον Βελουχιώτη και το ΕΑΜ ως πρόσφατα παραδείγματα αντιστασιακού ήθους του Ελληνισμού. Άλλα τέτοια θα μπορούσε να είναι (για το Άρδην) η ΕΟΚΑ, το Πολυτεχνείο και ο Μακεδονικός Αγώνας. Ωστόσο, και σε αντίθεση με τη Δεξιά και το μεγαλύτερο μέρος της Αριστεράς, όπου μόνο κάποια από τα τέσσερα (Μακεδονικό, ΕΑΜ, Πολυτεχνείο, ΕΟΚΑ) θα ήταν αποδεκτά, στο Άρδην όλα θα μπορούσαν να είναι σημεία αναφοράς. Σίγουρα, δεν είναι θέματα αιχμής, ωστόσο ο καθορισμός των ιδεολογικών προγόνων και αναφορών στο παρελθόν με σκοπό το μέλλον, είναι απαραίτητος και όχι μια νεανική υπαρξιακή πρόσδεση. Αυτό επιβεβαιώνεται από το εξής παράδειγμα: Ακόμη και οι ψηφοφόροι της ΝΔ την ψηφίζουν έχοντας κατά νου τούς Αβέρωφ-Καραμανλή και την τοτινή ΝΔ, όπως λες. Τι «κομματικά-εκλογικά» αντανακλαστικά θα είχε για ψηφοφόρους-λαϊκή βάση η αναφορά σε κάτι/κάποιους που ακριβώς εναντιώθηκε/αν (σε εκείνο βάσει του οποίου υπερψηφίζεται ώς σήμερα η ΝΔ, δηλαδή) στους τοτινούς Αβέρωφ-Καραμανλή (για Κύπρο και μεταξύ 1974-81); Σαφώς, αρνητικά. Αν, λοιπόν, η αναφορά στο προ του 1981 παρελθόν της ΝΔ λειτουργεί συσπειρωτικά, τότε το ίδιο θα κάνουν και οι αναφορές σε «παρελθόν άλλου είδους» και αντίστοιχη σπουδαιότητα (αντι/συσπειρωτική) έχουν. Αλλά, υπάρχει κι ένα άλλο ζήτημα, το οποίο στο προηγούμενο σχόλιο ξέχασα: είναι η θέση έναντι της δυτικής Ευρώπης. Για το Άρδην νομίζω ότι η συμμαχία με τη Δύση είναι ρητά τακτική και όχι στρατηγική επιλογή, ενώ για την ΝΔ το ακριβώς αντίθετο («ανήκομεν εις την Δύσιν») χωρίς δυνατότητα αλλαγής: Τόσο σε επίπεδο ηγεσίας (εκεί περισσότερο) όσο και στη λαϊκή βάση, αφού σε αυτήν –τουλάχιστον στην πλειονότητά της– λειτουργούν πειστικά οι αναφορές σε ελληνικό Δυτικό πολιτισμό και σε αρνητική ταύτιση της περιοχής εκτός Δύσης με το Ισλάμ, το Παραπέτασμα, τη βαρβαρότητα/φτώχεια κοκ.

    Για την κοινότητα, την οικονομία και την άμεση δημοκρατία. Μια δεξιά αντίληψη θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνεται στο Άρδην (στην ΚΠΆρδην εννοώ), αφού αυτό νομίζω ότι θα δεχόταν την προάσπιση του ελληνικού πολιτισμού δια της κοινότητας αλλά μια «αρδηνική» αντίληψη δεν θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνεται ως θέμα στη Δεξιά, αφού η πέρα από την παραδοσιακή «αστική» αντίληψη της δημοκρατίας είναι περιοχή άγνωστη ή εχθρική. Όταν αναφέρθηκα στην εχθρότητα ή (στην καλύτερη περίπτωση) αδιαφορία της λαϊκής δεξιάς βάσης προς τις ιδέες για «περιορισμό της κυριαρχίας του εμπορεύματος» ή για «μεγάλο κοινωνικοποιημένο [φαντάζομαι όχι απαραίτητα κρατικό] τομέα» και για «απόρριψη της μονοκαλλιέργειας του τουρισμού» δεν είχα υπόψη κάποια επαναστατική άρση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και τα παραπάνω αιτήματα για τη δεξιά λαϊκή βάση φαντάζουν υπερβολικά ή σοσιαλιστικά ή εξωτικά (η εγκατάλειψη του παρασιτισμού, η επιστροφή στη γεωργία κοκ), και πάντως, είναι ενάντια στην επίσημη τάση η Ελλάδα να εγκαταλείψει σχεδόν κάθε παραγωγή διότι το «συγκριτικό πλεονέκτημά της» είναι ο τουρισμός.
    Το περίεργο στις σημερινές συνθήκες του Μνημονίου είναι ότι ακριβώς οι μικροαστοί καταστρέφονται (η μικρή ιδιοκτησία κοκ), δηλαδή ότι η ηγεσία της ΝΔ έχει διαφορετική πολιτική επιλογή από τμήμα της βάσης της. Η αναφορά στον Καμμένο έγινε υπό την έννοια ότι στην ΝΔ παρέμειναν όσοι αντέχουν/συμβιβάζονται κοινωνικά-οικονομικά με τα μνημονιακά μέτρα ή όσοι ελπίζουν ότι θα αντέξουν. Αν αυτή η ερμηνεία ισχύει, τότε η λαϊκή βάση της ΝΔ, υποστηρικτής μιας «μεικτής οικονομίας» (κρατισμός και μικρή ιδιοκτησία) την οποία απορρίπτει η ΝΔ και η Τρόικα, δεν θα κάθεται για πάντα να προλεταριοποιηθεί χάριν της μνήμης του Καραμανλή και του μεταπολιτευτικού κρατισμού δεξιάς υφής.

    Το ότι η λαϊκή βάση της ΝΔ και της Δεξιάς συγκινείται πολιτικά από τις ιδέες του ‘Έθνους και της Παράδοσης ή του Κοινοτισμού δεν σημαίνει ότι «αντέχει» ερμηνείες τους πέρα από τα παραδοσιακά δεξιά όρια – προς το παρόν. Και γι’ αυτό το λόγο η εσωστραφής στάση αυτή δίνει το άλλοθι στην πλειονότητα της Αριστεράς να υποτιμά και να απωθεί πολιτικά τέτοιες ιδέες. Δηλαδή, αν η δεξιά λαϊκή βάση «δεν μπορεί», η Αριστερά «δεν θέλει».

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Γιάννη Καλησπέρα,
      Μία αφήγηση που θα ενέτασσε τους σταθμούς στους οποίους αναφέρεσαι σε ένα ενιαίο όλον σίγουρα θα ξένιζε. Οφείλω να πώ ότι κι εμένα μου είναι ξένη, υπό την έννοια ότι την απορρίπτω, μολονότι δεν θα διαχώριζα εαυτόν από ένα μόρφωμα που θα την εξέφραζε στο βαθμό βέβαια που δεν θα την έθετε ως κεντρική. Οι νεοδημοκράτες χρησιμοποιούν ως σημεία αναφοράς αυτά του παρελθόντος, διότι δεν έχουν άλλα. Δηλαδή δεν έχει εμφανιστεί στη δημόσια σφαίρα ένας λόγος που θα «εκσυγχρόνιζε»τον παραδοσιακό τους λόγο. (σε έναν βαθμό αυτός έχει εμφανιστεί στο κόμμα των «Δημοκρατικών» αλλά ο λόγος του εν λόγω κόμματος δεν έχει γίνει γνωστός ευρύτερα. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο ζήτημα). Εισφορές στον εκσυγχρονισμό αυτού του παραδοσιακού λόγου κάνει και ο Καραμπελιάς ασχέτως αν ο ίδιος δεν απευθύνεται ειδικά σε αυτό το ακροατήριο. Αυτό το γνωρίζω. Επίσης δεν τόνισα όσο έπρεπε ότι η διαιρετική τομή που θεωρώ κρίσιμη εν προκειμένω διαμορφώνεται σταδιακά από τα μέσα της δεκαετίας του 1990.

      Έχεις δίκιο για τον προσανατολισμό προς τη Δύση αλλά δεν πρέπει να παραθεωρείς ότι αυτά τα ανακλαστικά τίθενται σταδιακά στο περιθώριο μετά τη λήξη του ψυχρού πολέμου. Η πολυσθένεια της εξωτερικής πολιτικής είναι και δώ το ζητούμενο. Διογκωμένη ή μη, η σχετική φιλολογία περί της πολιτικής του τελευταίου Καραμανλή για τη συμμαχία με τη Ρωσία ή την έστω την ουδέτερη στάση του στο σχέδιο Ανάν βρήκε ιδιαίτερα θετική αναταπόκριση στη βάση. Εκτιμώ.

      Ο λόγος περί συγκριτικών πλεονεκτημάτων είναι λόγος της ηγεσίας χωρίς τόσο βαθειές ρίζες. Ο οικονομικός εθνικισμός μπορεί να γίνει κίνητρο για μία παραγωγική αναδιάρθρωση.

      Μα σίγουρα η Ν.Δ. διαλύει αυτή τη στιγμή τις παραδοσιακές της συμμαχίες. Είναι οφθαλμοφανές.

      Πάντως εγώ αναφέρομαι σε μία Δεξιά οπτική που έχει ορισμένα σταθερά σημεία αναφοράς στη διαχρονία αλλά και πρέπει να μεθερμηνευθεί στις σύγχρονες συνθήκες. Η μεθερμηνεία δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει από κομματικά όργανα. Θα έλεγα μάλιστα ότι αν εμφανιζόταν μία σοβαρή σύγχρονη εκδοχή της κεντροδεξιάς θα έπαιρνε εύκολα μαζί της όλη την παραδοσιακή βάση της Ν.Δ. (κι όχι εξ αιτίας της μνημονικά πολιτικής και μόνον).

      Τώρα η Αριστερά, εν συνόλω θεωρούμενη, είναι πολύ περισσότερο συνειδητά ιδεολογικοποιημένη και η συντριπτική πλειοψηφία της πολύ μακριά από τις θέσεις του Καραμπελιά. Ενώ το ΠαΣοΚ εκφράζει κυρίως αυτό που λέμε «προοδευτικό τύπο» πολίτη.

      Herr K., αυτό που επισημαίνεις ίσχυσε ιδιαίτερα στις τελευταίες διπλές εκλογές. Οι οποίες έλαβαν χώρα μέσα σε μία συγκεκριμένη συγκυρία. Αλλά και πάλι, όταν λέω δεξιά βάση της Ν.Δ. δεν σημαίνει ότι αν δεν ψηφίσει Ν.Δ. αυτή χάνεται ή εξαφανίζεται. Ούτε αν ψηφίσει Καμμένο (παρεμπιπτόντως όχι ευκαταφρόνητες μερίδες ψήφισαν και ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ) σημαίνει ότι αποξενώθηκε από την προγενέστερη πολιτική της κουλτούρα.

      Τα λειψά ερείσματά της Δεξιάς στη νεολαία είναι δεδομένα αφού η έλλειψη μεθερμηνειών των Δεξιών ιδεών οδηγεί στην απίσχνανση αυτής της παράταξης. Είναι λογικό. Αλλά και πάλι, να το επαναλάβω και σε αυτά τα συμφραζόμενα, υπάρχει και μια ορισμένη διάρκεια και ορισμένα ανακλαστικά, αλλά εδώ δεν αρκούν οι δημοσκοπήσεις, οι οποίες δεν πρέπει να παραθεωρούνται, αφού κι αυτές θέτουν εργαλειακά ορισμένα ζητήματα και οδηγούνται στα αντίστοιχα συμπεράσματα.

  12. Ο/Η Herr K. λέει:

    Απλοποιώ την κουβεντα βέβαια, αλλά ας μην ξεχνάμε τα στατιστικά: Το βασικό χαρακτηριστικό του ψηφοφόρου της ΝΔ εδώ και καμιά δεκαριά χρόνια τουλάχιστον δεν είναι κάποια ιδεολογική, θρησκευτική, ταξική ή άλλη τοποθέτηση αλλά η προχωρημένη ηλικία. Και αυτό σε αντίθεση με τους ψηφοφόρους όλων – ανεξαιρέτως – των άλλων κομμάτων. Δεν λέω ότι δεν μπορεί αυτό να αλλάξει βέβαια

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s