Ζητείται Δεξιά, ζητείται Αριστερά

Στη συνέχεια των όσων λέχθηκαν προλογικά στην προηγούμενη ανάρτηση θα πρέπει να αντιμετωπισθεί και το παρόν άρθρο. Μολονότι, σε μία πρώτη ανάγνωση, μοιάζει να βρίσκεται σε αντιπαράθεση με το άρθρο του Πρεβελάκη, εκτιμώ ότι απαντά σε, εν πολλοίς,  διαφορετικά προβλήματα.

Ακολουθεί το άρθρο:

Tου Νίκου Γ. Ξυδάκη

Η αποτύπωση των προτιμήσεων στα δύο εκλογικά αποτελέσματα του περασμένου καλοκαιριού, μαζί με τις δημοσκοπικές καταγραφές έκτοτε, δείχνει την κοινωνία ως προς τις πολιτικές εκφράσεις της σε κατάσταση ρευστότητας και κινητικότητας. Για πρώτη ίσως φορά μεταπολεμικά το κοινωνικό σώμα φυγοκεντρίζεται, συσπειρώνεται προς τα άκρα του συμβατικού φάσματος, όπως κι αν τα ορίσουμε. Ταυτόχρονα, αδειάζει το κέντρο. Γιατί; Μια πρώτη εξήγηση: ο κεντρώος-κεντροαριστερός πολιτικός σχηματισμός θεωρείται υπεύθυνος για την εν εξελίξει κοινωνική καταστροφή, και τα πληττόμενα στρώματα τον τιμώρησαν. Οι παραγωγικές προπάντων ηλικίες, αυτές που πλήττονται περισσότερο από την ανεργία και την ύφεση, βρέθηκαν άστεγες πολιτικά και μεγάλο μέρος αναζήτησε καταφύγιο στην αριστερά. Αλλά αυτοί είναι ένα 20-25%. Τι απέγιναν οι υπόλοιποι; Όχι οι εκλογείς του κεντροαριστερού ΠΑΣΟΚ, αλλά και της κεντροδεξιάς Ν.Δ.; Είναι προφανές ότι παρά την ένταση και τον φόβο της προεκλογικής περιόδου, πολλοί συντηρητικοί ψηφοφόροι δεν πήγαν στη Νέα Δημοκρατία αλλά στους νεοπαγείς δεξιούς σχηματισμούς που την πλαγιοκόπησαν. Και έκτοτε η Ν.Δ. νιώθει καυτή την ανάσα των όμορων χώρων, παρότι απορρόφησε τον εξαχνωθέντα ΛΑΟΣ.

Το κενό έκφρασης του κεντρώου χώρου είναι ένα μέτρο της πνευματικής και ιδεολογικής κρίσης, ίσως το πιο φανερό. Ο πολιτικός λόγος διχάστηκε βαθιά ανάμεσα στον φιλομνημονιακό και τον αντιμνημονιακό, και ό,τι πήγε να φυτρώσει ανάμεσα, στα διάκενα και τις χαραμάδες, ποδοπατήθηκε. Ποδοπατήθηκαν η μετριοπάθεια, η νηφαλιότητα, ο πραγματισμός, η ιστορική αίσθηση, η μαχητικότητα επί των υπαρκτών πεδίων και όχι κατά ανεμομύλων. Από την πόλωση που προέκυψε βγαίνουν βαριά τραυματισμένες και η συντηρητική παράταξη και η κεντροαριστερή· η μεν πρώτη διότι έχει πια να αντιπαλαίψει τον δαίμονα του νεοναζιστικού άκρου, η δε δεύτερη διότι εξαχνώθηκε υπό το παλαιό της πρόσωπο και τώρα αναζητεί έκφρασή της εξ αριστερών, από τον νεοπαγή ΣΥΡΙΖΑ. Η πολιτική ανασυγκρότηση προϋποθέτει την ανασυγκρότηση αυτών των δύο μεγάλων ρευμάτων. Η ιστορία κρούει και τα δύο πορτόφυλλα της ελληνικής δημοκρατίας, διότι τα χρειάζεται εξίσου.

Ανασυγκρότηση του καθενός πόλου δεν σημαίνει πόλωση έως διχασμού· δεν σημαίνει ούτε σύγκλιση. Σημαίνει σαφή, διακριτά όρια στην ιδεολογία και στην έκφραση διαφορετικών ταξικών ομάδων· άλλωστε η κρίση επανέφερε στο οπτικό πεδίο τις ταξικές και άλλες ομαδώσεις του παραγωγικού πληθυσμού. Η διαφοροποίηση θα παγιωθεί σε πολλούς άλλους χαρακτήρες, διότι εν τω μεταξύ υπό το βάρος της ένδειας ή της απειλής πληβειοποίησης, η κοινωνία μετασχηματίζεται και ιεραρχεί τις υλικές ανάγκες της και το φαντασιακό της με άλλες προτεραιότητες πια, με άλλες απαιτήσεις. Υπό αυτή την έννοια, ούτε οι υπάρχοντες δεξιοί ούτε οι υπάρχοντες αριστεροί είναι σε θέση προς το παρόν να συλλάβουν τις αναδυόμενες ανάγκες της κοινωνίας και να τις εκφράσουν. Είναι ακόμη εγκλωβισμένοι σε παλαιά σχήματα πρόσληψης και ερμηνείας, με εξαιρέσεις φυσικά.

Ας πούμε, η νεοναζιστική απειλή δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί ικανοποιητικά μόνο από την αριστερά· απαιτείται και η δράση των συντηρητικών. Μάλιστα η δαιμονοποίηση της αριστεράς ως το αντίστοιχο ετερώνυμο άκρο εντέλει ενισχύει το νεοναζιστικό μόρφωμα του φυλετισμού και της εχθροπάθειας, εφόσον του δίνει την ευκαιρία να αποκρύψει τα ειδεχθή ιδεολογικά χαρακτηριστικά του και να μεταμφιεστεί σε υπερασπιστή του ελληνοχριστιανισμού. Και ακριβώς με την προβιά του υπερεθνικιστή ελληνοχριστιανού αποσπά ακροατήριο από την παραδοσιακή δεξιά, την οποία μέμφεται ως χλιαρή, συστημική ή σάπια. Η ανασυγκρότηση της δεξιάς δεν μπορεί λοιπόν να μην περιλαμβάνει την υπεράσπιση του συνταγματικού δημοκρατικού χώρου και την ιδεολογική ανανέωση προς την κατεύθυνση της μετριοπάθειας.

Αντιστοίχως, η οικοδόμηση ενός ισχυρού κεντροαριστερού πόλου, ελκυστικού για τον κόσμο της μισθωτής εργασίας, τους ελευθεροεπαγγελματίες, τους μικροεπιχειρηματίες και μικροαστούς, φαίνεται να πέφτει στους ώμους του πρώην μικρού, αριστερού ΣΥΡΙΖΑ. Ο οποίος υπό την ώθηση της ιστορικής δυναμικής και υπό την πίεση περίπου 1,5 εκατομμυρίου εκλογικών μεταναστών, καλείται να μετασχηματιστεί ιδεολογικά και πολιτικά, ταχύτατα, σε συγχρονισμό με τον κοινωνικό μετασχηματισμό, εφόσον εξακολουθεί να επιθυμεί τη δοκιμασία της κυβερνητικής εξουσίας. Στην περίπτωσή του, οι κίνδυνοι διαρροών προς τα αριστερά δεν είναι ανύπαρκτοι, αλλά είναι μάλλον αμελητέοι συγκρινόμενοι με τα προσδοκώμενα κέρδη από το κέντρο. Στην πραγματικότητα, οι δισταγμοί για εγκατάλειψη της αριστερίστικης ή παλαιοαριστερής ρητορικής πηγάζουν από τον παλαιό μικρό εαυτό του, εκεί όπου όμως αισθανόταν βολεμένος: στην καταγγελτική αντιπολίτευση και στην υπεράσπιση μειονοτικών δικαιωμάτων. Ως μικρός, δεν ήταν καν αναγκασμένος να έχει επεξεργασμένο πραγματιστικό πρόγραμμα για τη μεγάλη πολιτική· αρκείτο στη ρητορική πολυχρωμία. Η ιστορική πρόκληση όμως σήμερα είναι άλλη: είναι μια χώρα πτωχευμένη και μια κοινωνία φοβισμένη και απελπισμένη, που καταστρέφεται οικονομικά και αποσαθρώνεται πνευματικά. Τα ιδεολογήματα δεν αρκούν. Ούτε οι σοφτ ιδέες της ευρωπαϊκής Αριστεράς του ύστερου Ψυχρού Πολέμου και των χρόνων της χρηματοπιστωτικής φούσκας. Η οικουμενικότητα των προβλημάτων επιβαρύνεται δραματικά από το εντόπιο ρήγμα: τη χρεοκοπία, την έλλειψη παραγωγικού μοντέλου, την ξεχαρβαλωμένη διοίκηση, την απουσία στοιχειώδους πνευματικού υποδείγματος. Ουσιαστικά ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να διασταλεί, να μεγεθυνθεί, να χωρέσει προσδοκίες, να παίξει ηγεμονικό ρόλο – ή να συρρικνωθεί έως διαλύσεως. Η ιστορία κρούει τη θύρα και, αν αυτή δεν ανοίξει, προσπερνά.

Υπό μία έννοια, λοιπόν, η ανασυγκρότηση μιας μετριοπαθούς συντηρητικής παράταξης και της αριστερής προοδευτικής, συσχετίζονται· όχι μόνο για αποτροπή της ακροδεξιάς νεοναζιστικής απειλής, αλλά κυρίως για να δοθούν πειστικές πολιτικές εκφράσεις στα κοινωνικά υποκείμενα που αναδύονται μέσα από τον πόνο και τα ερείπια της πτώχευσης.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Καθημερινή την 10η Φεβρουαρίου 2013

Advertisements
This entry was posted in Νίκος Γ. Ξυδάκης and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Ζητείται Δεξιά, ζητείται Αριστερά

  1. Ο/Η firiki2010 λέει:

    Στο άρθρο πλανώνται κάποιες «κουβεντούλες» που πολύ διακριτικά περνάνε ένα κλίμα που μάλλον προδίδει περισσότερα πράγματα από το ενδιαφέρον του αρθρογράφου για ανασυγκρότηση των «δύο μεγάλων ρευμάτων»

    Κατ΄ αρχήν οι διακρίσεις/ αντιπαραθέσεις : «η συντηρητική παράταξη και η κεντροαριστερή», «η αριστερά- οι συντηρητικοί», «μετριοπαθής συντηρητική παράταξη- αριστερή προοδευτική»

    Υστερα οι ρόλοι που επιφυλάσσονται: α) Η δεξιά που πρέπει να υπερασπισθεί τον συνταγματικό δημοκρατικό χώρο (που προφανώς κατά τον αρθρογράφο δεν το κάνει) και να ανανεωθεί ιδεολογικά στην κατεύθυνση της μετριοπάθειας ( προφανώς η ΝΔ είναι κάπως ακραία- λογικό μια και κατά τον κ Ξυδάκη έχει προχωρήσει στην «διαμονοποίηση της Αριστεράς») β)Από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να ανλαμβάνει την οικοδόμηση ενός ισχυρού κεντροαριστερού πόλου που θα εκφράσει μισθωτούς, ελευθεροεπαγγελματίες, μικροεπιχειρηματίες και μικροαστούς (η κεντροδεξιά μπορεί να εκφράσει μεγαλοαστούς και μεγαλοεπιχειρηματίες – δεν εκπλήσσει και πολύ αφού έχει προηγηθεί εκείνο το » όρια στην ιδεολογία και στην έκφραση διαφορετικών ταξικών ομάδων» ) Ο ΣΥΡΙΖΑ που καλείται να μεγεθυνθεί για να παίξει ηγεμονικό ρόλο – ή να συρρικνωθεί.

    Και τέλος: «Νεοναζιστική απειλή» δεν υπάρχει. Κάποιοι γραφικοί και αμόρφωτοι που ψηφίζονται πατώντας σε προβλήματα υπαρκτά που δεν αντιμετωπίσθηκαν (μεταναστευτικό) και παίζοντας το τσαμπουκάδες σε αντίθεση με τους «χλιαρούς» κεντροδεξιούς.

    Από το άρθρο του κ Ξυδάκη κρατάω την παρατήρηση του πως οτιδήποτε πέραν του «φιλομνημονιακού- αντιμνημονιακού» ποδοπατήθηκε μαζί βέβαια με την κοινή λογική. Το πληρώνουμε και θα συνεχίσουμε να το πληρώνουμε ακριβά.
    ΥΓ Ωωωωπ! Μόλις πρόσεξα τον τίτλο του άρθρου! Αντί να ζητήσουμε «Δεξιά» και «Αριστερά» να αναζητήσουμε τίποτα πιο συγκεκριμένο (και ενδεχομένως λιγότερο παρωχημένο;;;;

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Φιρίκι καλησπέρα, έστω και καθυστερημένα να σχολιάσω τα όσα σημείωσες.

      Κατ’αρχάς δείχνεις να θεωρείς προβληματική τη διάκριση Δεξιάς/Αριστεράς και στο τέλος της σημείωσής σου θέλεις να την υποκαταστήσεις με κάτι περισσότερο «συγκεκριμένο». Είμαι από αυτούς που πιστεύουν στο «συγκεκριμένο» το οποίο όμως θα πρέπει, με τη σειρά του, να κατονομαστεί. Οι όροι Δεξιά/Αριστερά είναι αρκετά βαβαρυμένοι όχι μόνον στην ιστορική διαχρονία αλλά και εξ αιτίας της καθολικής (λόγω της χρήσης τους σε ποικίλες κοινωνίες) τους εμβέλειας. Όσο αόριστοι κι αν είναι παραπέμπουν σε κοινωνικά φαντασιακά από όπου αρδεύονται σημασίες. Δεν είναι δυνατόν εδώ να μπεί κανείς σε αναλυτικές διακρίσεις αλλά πιστεύω ότι πρόκειται για διακριτές μορφές πολιτικής κουλτούρας, πρόσληψης και αποτίμησης του παρελθόντος, προσανατολισμών προς το μέλλον κ.α.

      Ήδη από το πρώτο σχόλιό σου δείχνεις να ενοχλείσαι, υποθέτω, από την απόδοση των όρων «συντηρητική» παράταξη ή «προοδευτική». Εικάζω, επίτρεψέ μου εδώ να κάνω μία υπόθεση, ότι σε ενοχλεί κυρίως η χρήση του όρου «συντηρητικός». Είτε την προσλαμβάνεις σαν ψόγο, είτε θεωρείς ότι προκρίνεται με την πρόθεση να υπονομεύσει κανείς αυτόν στον οποίο αποδίδεται. όμως η χρήση του όρου δεν γίνεται σε ένα καταγγελτικό πλαίσιο. Και για να μιλήσω προσωπικά, η λέξη «συντήρηση» θετικούς συνειρμούς μου προκαλεί, ενώ αντιθέτως η λέξη «πρόοδος» μου γεννά την δυσπιστία. Άλλωστε όλα αυτά τα χρόνια οι προοδευτικοί κυριάρχησαν σε αυτόν τον τόπο. Δεν ξέρω τι κύρος (θα έπρεπε να) έχει απομείνει στη λέξη. Σίγουρα μπορούν κάλλιστα όλοι να ερίζουν γύρω από την «πραγματική» πρόοδο. Είναι μία στάση. όμως και αυτή λέξη μετέχει ενός κοινωνικού φαντασιακού. Μήπως πρέπει να ασκηθεί κριτική στα ιδεολογικά γεννήματα αυτού του τελευταίου;

      Συμφωνώ γύρω από τα όσα διαπιστώνεις γύρω από την μετριοπάθεια αλλά και την ταξική εκπροσώπηση. Εδώ υφέρπουν οι αποτιμήσεις και οι προσδοκίες του συγγραφέα. Αν και είναι ο ίδιος που θα εντοπίσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ διστἀζει να εγκαταλείψει την αριστερίστικη ή παλαιοαριστερή ρητορική που πηγάζει «από τον παλαιό μικρό εαυτό του, εκεί όπου όμως αισθανόταν βολεμένος: στην καταγγελτική αντιπολίτευση και στην υπεράσπιση μειονοτικών δικαιωμάτων».
      Εδώ αξίζει να αναλυθεί περισσότερο σε τι συνίσταται η αριστερίστικη και παλαιοαριστερή ρητορική.

      Λές ότι «“Νεοναζιστική απειλή” δεν υπάρχει. Κάποιοι γραφικοί και αμόρφωτοι που ψηφίζονται πατώντας σε προβλήματα υπαρκτά που δεν αντιμετωπίσθηκαν (μεταναστευτικό) και παίζοντας το τσαμπουκάδες σε αντίθεση με τους “χλιαρούς” κεντροδεξιούς.». Πάντως είναι πολλές οι ψήφοι και το γεγονός ότι ψηφίζονται γραφικοί και αμόρφωτοι, όπως τους χαρακτηρίζεις, ολωσδιόλου δεν μειώνει την εκλογική δυναμική τους. Η συντηρητική παράταξη, ή η παράταξη του συντηρητικού φιλελευθερισμού, αν προτιμάς, εν ευρεία εννοία κατανοούμενη, δεν θα πρέπει να απαντήσει με τον δικό της λόγο; Δεν εννοώ εδώ ότι η Ν.Δ. δεν απαντά. Το αντίθετο. Απαντά σαν μία δημοκρατική πολιτική δύναμη ανάμεσα σε άλλες. Όμως δεν βλέπω πως μπορεί να επιτρέπει, στο επίπεδο του λόγου εννοώ φυσικά, στην Χ.Α. να εμφανίζεται ως δύναμη που υπερασπίζεται το Έθνος ή τον Ελληνοχριστιανικό πολιτισμό. Δίχως να ασκεί κριτική σε αυτό το νευραλγικό σημείο. Μήπως επειδή η ίδια δεν ξέρει πώς να το πράξει πλέον;

    • Ο/Η Λεωνίδας λέει:

      Κι ένα ενδιαφέρον μέρος από το άρθρο του Χρήστου Γιανναρά στην Καθημερινή της Κυριακής που μας πέρασε:

      «Tο μεγάλο auditorium του Mεγάρου Mουσικής κατάμεστο. Kατά τεκμήριο, σύμπασα η ηγεμονεύουσα στη χώρα τάξη παρούσα. Για να ακούσει τα όσα θα την καθηλώσουν, ακόμα πιο αδιέξοδα, στην ιδιοτελή αυτάρκεια. Στην ανίατη απώλεια επαφής της με την πραγματικότητα.

      Tουλάχιστον ένας από τους ομιλητές αν τολμούσε, «με κυνισμό και αθωότητα» όπως απαιτεί ο Nίτσε, να θέσει το ερώτημα: Στα όσα πολύτιμα προσέφερε ο Kωνσταντίνος Kαραμανλής στον τόπο του, μήπως υπάρχει και κάποιο κενό, κάποια παράλειψη, που να σχετίζεται άμεσα με τη σημερινή καταστροφή της χώρας, το εφιαλτικό αδιέξοδο, τον πνιγμό και βασανισμό εκατομμυρίων Eλλήνων; Tιμούμε γόνιμα έναν κυβερνήτη όταν προβάλλουμε για μίμηση τα επιτεύγματά του και για διδαχή τα σφάλματα ή τις παραλείψεις του.

      O K.K. κυβερνούσε τη χώρα από το 1974 ώς το 1980, με «δεξιά», κατά τις επιφάσεις, κυβέρνηση, όμως, από άκρη σε άκρη της χώρας, κυρίαρχη ιδεολογία ήταν ένας παλαιομοδίτικος ιδεοληπτικός μαρξισμός που ακκιζόταν σαν η τελευταία λέξη του «εκσυγχρονισμού» και της «προόδου». Eίχε κυβερνήσει ο K.K. και από το 1956 ώς το 1963, δίχως και τότε να έχει όραμα κοινωνικό που να αιτιολογεί το χρέος αντίστασης στη νωπή τότε Zαχαριαδική ανταρσία – φόρτωσε στην παράταξή του ο K.K. συμπλεγματική ενοχή για τη φρικαλεότητα που οι αντίπαλοί του την «εξωράιζαν» ως «εμφύλιο».

      Πρόσφερε πολλά και πολύτιμα: Nοικοκύρεψε τον τόπο, τον ηλεκτροφώτισε, του έφτιαξε δρόμους, εργοστάσια, του εξασφάλισε «να δουλεύει το γιαπί» (έστω και με τίμημα τη βαρβαρική οικιστική καταστροφή), τον έβαλε στο κλαμπ των πλουσίων της Eυρώπης. Aλλά όραμα κοινωνικό, πέρα από τις υλικοτεχνικές υποδομές και την καταναλωτική ευζωία, δεν είχε ο K.K. Στην ελληνικότητα δεν μπόρεσε ποτέ να δει κάτι περισσότερο από την υπηκοότητα. Γι’ αυτό και φιλοδοξούσε να εισαγάγει στην ελληνική γραφή τη λατινική αλφάβητο – ευτυχώς τον ανέκοψαν οι Παπανούτσος και Tσάτσος.

      Tο τεράστιο κενό «νοήματος» που άφησε στην πολιτική ο K.K. οδήγησε νομοτελειακά στον εφιάλτη της καταστροφής που ζούμε σήμερα. «Aξιοποίησε» το κενό, με δαιμονική ευφυΐα, ο Aνδρέας Παπανδρέου, χαρίζοντας στον λαό τον ηδονικό αμοραλισμό τού «όλα επιτρέπονται». H N.Δ. ζήλευε την ηροστράτεια επιτυχία του Aνδρέα, ο εκπασοκισμός της ήταν το αποτέλεσμα της προσπάθειάς της να τον μιμηθεί.

      Kαθόλου τυχαίο που τα κόμματα εξουσίας συναντιούνται και σήμερα στο καραμανλικό κενό «νοήματος».»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s