Η απειλή της Νέας Δεξιάς

Του Γ. Σ. Πρεβελάκη

Η 9η Νοεμβρίου στην Γαλλία είναι ημέρα μνήμης De Gaulle. Η σχετική τελετή έχει μεγάλη πολιτική σημασία και απήχηση. Εφέτος, 43 χρόνια μετά τον θάνατό του, επιφανείς πολιτικοί από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, όπως επί παραδείγματι ο Δήμαρχος της Πρωτεύουσας, απέτισαν φόρο τιμής στον Γάλλο Στρατηγό -ο οποίος, εντούτοις, είχε χαρακτηριστεί «δικτάτωρ»  από τον François Mitterrand. Για πρώτη φορά παρέστη και μέλος του Front National, ο υπαρχηγός Florian Philipot.

Το γαλλικό ακροδεξιό κόμμα ιδρύθηκε το 1972 από υποστηρικτές της «Algérie Française», μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονταν παλαιά στελέχη του OAS- μια οργάνωση με στόχο την δολοφονία του De Gaulle. Η πρωτοβουλία του Florian Philipot προκάλεσε μεν αντιδράσεις στο κόμμα, δεν καταδικάστηκε, όμως, από την Πρόεδρο Marine Le Pen.

Το επεισόδιο αυτό έχει ευρύτερη σημασία. Εγγράφεται στην τακτική των ακροδεξιών κομμάτων να μετασχηματιστούν, υιοθετώντας τα σύμβολα της παραδοσιακής Δεξιάς. Σε πρώτη φάση, τα κόμματα αυτά εμφανίστηκαν στο πολιτικό σκηνικό με όχημα μια ακραία συνθηματολογία. Τώρα, σε δεύτερη φάση, τροποποιούν τον λόγο και την συμβολική τους, ώστε να κατακτήσουν τους ψηφοφόρους.

Οι κινήσεις της ακροδεξιάς συνάδουν με τους δραματικούς μετασχηματισμούς του πολιτικού σκηνικού μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η εξαφάνιση του υπαρκτού σοσιαλισμού, η Παγκοσμιοποίηση και η ευρωπαϊκή οικοδόμηση οδήγησαν στην πολιτική σύγκλιση Δεξιάς και Αριστεράς. Ένας ad hoc Ιανός, δηλαδή μία κεντρώα ευρωπαϊστική παράταξη με δύο εναλλασσόμενα πρόσωπα, εγκαταστάθηκε σταθερά στην εξουσία, αποπολιτικοποιώντας την πολιτική.

Διαμορφώθηκε έτσι ένα διπλό κενό: εκ δεξιών και εξ ευωνύμων. Τα παλαιά κομμουνιστικά κόμματα συρρικνώθηκαν· οι ακροδεξιοί παρέμεναν περιθωριακοί. Η κρίση του 2008, της οποίας οι συνέπειες εξακολουθούν, ανέτρεψε την ασταθή αυτήν ισορροπία. Στα αριστερά και στα δεξιά, το πολιτικό κενό επέσυρε τον πολιτικό τυχοδιωκτισμό. Το πολιτικό τοπίο τείνει να αποκαταστήσει την τριγωνική του μορφή. Κινήματα ασθενή και ανήμπορα πριν από την κρίση διεκδικούν την εξουσία. Οι ηγέτες τους αντιλαμβάνονται ότι η « ομαλοποίηση » συνιστά αναγκαία συνθήκη, ώστε να αρθεί το διαχωριστικό ψυχολογικό σύνορο. Από «ακρο-αριστερά» και «ακρο-δεξιά» επιδιώκουν να μετασχηματίσουν τα κόμματα σε «Νέα Αριστερά» και «Νέα Δεξιά», αντιστοίχως.

Η «Νέα Αριστερά» μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή αποσταθεροποίηση της οικονομικής ζωής, εφ’όσον αναρριχηθεί στην εξουσία· όμως, δεν διαθέτει εναλλακτικό πολιτικό πρόγραμμα. Είτε θα απορροφηθεί τελικά από την ευρωπαϊστική παράταξη είτε θα επανέλθει στο περιθώριο μετά από παταγώδη αποτυχία. Η «Νέα Δεξιά», όμως, διαθέτει σοβαρά ιδεολογικά όπλα: όλα όσα εγκατέλειψε, καλώς ή κακώς, η Δεξιά, υπό την επίδραση του  αντιδεξιού συνδρόμου και του κακώς νοουμένου εξευρωπαϊσμού.

Το εκκρεμές της Ιστορίας αναβαθμίζει τα όπλα αυτά. Η αποτυχία της Ευρώπης να εξασφαλίσει απασχόληση και ευημερία αναδεικνύει το συμβολικό της έλλειμμα και τροφοδοτεί τον αντι-ευρωπαϊσμό. Αναβαπτισμένος ως πατριωτισμός, ο εθνικισμός αποτελεί το ιδεολογικό θέμα το οποίο διαπερνά όλες τις προσπάθειες για διεύρυνση της ακροδεξιάς προς τα δεξιά. Η δυναμική αυτή θεμελιώνεται στην νοσταλγία για μια εποχή η οποία έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Σε αντίθεση με την Νέα Αριστερά, η Νέα Δεξιά διαθέτει, επομένως, εναλλακτικό πολιτικό πρόγραμμα: την διάλυση της Ευρώπης.

Δεν ωφελεί η δαιμονοποίηση. Η αντιμετώπιση του κινδύνου οφείλει να είναι συλλογική και ευρωπαϊκή. Η τρέχουσα επιχειρηματολογία, αριστερής εμπνεύσεως, είναι φθαρμένη και αναποτελεσματική. Λειτουργεί υπέρ του αντιπάλου, όπως ο αντικομμουνισμός της Δικτατορίας, ο οποίος έστρεψε ολόκληρη την γενεά του Πολυτεχνείου προς τον κομμουνισμό. Ο μόνος τρόπος για να σταματήσει η ανοδική πορεία της Νέας Δεξιάς είναι να πληρωθεί το ιδεολογικό και πνευματικό κενό, να δοθούν πειστικές απαντήσεις στα ερωτήματα τα οποία ανέδειξε η κρίση.

Η Ευρώπη υφίσταται τις συνέπειες των αδυναμιών της. Οι τεχνοκράτες-υπεύθυνοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης αγνοούν θεμελιακές αρχές του πολιτικού γίγνεσθαι. Οι δομικές αδυναμίες της ασκουμένης μεθόδου θα φανούν στις ευρωπαϊκές εκλογές του 2014. Αν το πνευματικό ευρωπαϊκό έλλειμμα δεν καλυφθεί, τις συνέπειες θα τις υποστούν πολύ περισσότερο επώδυνα οι εθνικές πολιτικές κοινωνίες.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Εστία» την 12η Νοεμβρίου 2013. 

Advertisements
This entry was posted in Γιώργος Πρεβελάκης and tagged , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

5 Responses to Η απειλή της Νέας Δεξιάς

  1. Ο/Η melpw λέει:

    Ενδιαφέρον το άρθρο.Επίσης,ενδιαφέρον ότι δημοσιεύτηκε στην Εστία. Χρόνια θα ήθελα να είμαι συνεργάτης της,αλλά δεν το τόλμησα. Ίσως γιατί δεν είχα τι να γράψω… Σας επισυνάπτω ένα αφήγημα από το τελευταίο μου βιβλίο.Μπορεί να σας ενδιαφέρει.

    Στις 3:31 μ.μ. Σάββατο, 16 Νοεμβρίου 2013, ο/η Μέσα Ελλάδα έγραψε: WordPress.com Λεωνίδας posted: «Του Γ. Σ. Πρεβελάκη Η 9η Νοεμβρίου στην Γαλλία είναι ημέρα μνήμης De Gaulle. Η σχετική τελετή έχει μεγάλη πολιτική σημασία και απήχηση. Εφέτος, 43 χρόνια μετά τον θάνατό του, επιφανείς πολιτικοί από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, όπως επί παραδείγματι ο Δήμαρχος»

  2. Ο/Η Λεωνίδας λέει:

    Χαίρομαι που σας άρεσε το άρθρο. Όμως συγγνώμη κ. Μέλπω αλλά δεν καταλαβαίνω το σχόλιό σας…ίσως κάποιο λάθος…κάτι άλλο να θέλατε να πείτε…

  3. Ο/Η aftercrisis λέει:

    Τι σημαίνει μια ισχυρή Ευρώπη;
    Ομιλία του Γιούργκεν Χάμπερμας στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας, 2.2.2014
    Η συντομευμένη μορφή της ομιλίας (δημοσιεύτηκε στην εφημ. Monde 25.2.2014)
    http://aftercrisisblog.blogspot.gr/2014/03/blog-post_9.html

  4. Ο/Η athanasios33 λέει:

    Το να γίνεται χρήση του όρου Νέα Δεξιά, σαν αυτή να πρόκειται για κάτι το καινούργιο, είναι θεωρώ ένα λάθος του συγγραφέα. Δεν θα πρέπει να δίνουμε διακιώματα ούτε καν λεκτικά σε αυτές τις μισαλλόδοξες ομάδες. Η παραδοσιακή δεξία, που σημαίνει ελευθερία, ευημερία και καθαρή συνείδηση, δεν μπορεί να φοβάται τους σοβινιστές και φανατικούς. Ο χώρος αυτός αποτελεί τον ολοκληρωτικό εκφυλισμό ολών των ιδεών και αντιλήψεων της πραγματικής δεξιάς. Δεν θα έπρεπε καν να ονομάζεται ακροδεξιά, αλλά συνονθύλευμα αριστεροσοσιαλιστικών ολοκληρωτικών αντιλήψεων με το πλαστό επικάλυμμα ψευτοδεξιάς φρασεολογίας, με την προσθήκη ενός πολύ ύποπτου και ξεπερασμένου μίσους για την ανθρωπότητα. Η παραδοσιακή δεξιά δεν είναι έτσι. Η δεξιοί πρόγονοί μας υποδέχονταν τον ξένο, σαν φίλο και έπειτα αποφάσιζαν αν θα ήταν καλό για αυτόν να παραμείνει στην χώρα. Η παραδοσιακή δεξία δεν έχει αντιλήψεις φυλετικής ανωτερότητας. Αυτά όλα προέρχονται από ανθρώπους με βαθία αισθήματα μειονεξίας, σαν τον Χίτλερ, και τους άλλους παρανοϊκούς. Γι’ αυτό ας ευχηθούμε την καταστροφή όλων αυτών των ομάδων καθώς και της εξάλειψη του αριστερού φαινομένου στην πατρίδα μας και σε όλο τον κόσμο.

  5. Ο/Η Λεωνίδας λέει:

    Καλησπέρα Αθανάσιε33 και καλώς ήλθες στο ιστολόγιο «Μέσα Ελλάδα». Κατανοώ τη μέριμνα να διατηρήσεις ένα περιεχόμενο περί της Δεξιάς αποκαθαρμένο από καταχρηστικές προσλήψεις της. Συμφωνώ σίγουρα στα όσα αναφέρεις περί σωβινισμού και φυλετισμού. Ο όρος «Νέα Δεξιά» όμως έχει χρησιμοποιηθεί για ομάδες της ριζοσπαστικής λεγομένης, αν προτιμάς, Δεξιάς, στην ηπειρωτική Ευρώπη αλλά και για το συντηρητικό κόμμα κατά την εποχή της Θάτσερ (που δεν έχει καμία σχέση με τα προαναφερθέντα ρεύματα). Τουλάχιστον συμβατικά δεν έχει άδικο ο κ. Πρεβελάκης να χρησιμοποιεί τον όρο. Από την άλλη πλευρά αυτές οι ομάδες ανέμειξαν ποικίλες ιδέες που σίγουρα δεν ξέρω κατά πόσο μπορούν να αποκληθούν «δεξιές» αλλά δύσκολο να τις αποκαλέσει κανείς και «αριστεροσοσιαλιστικές». Πάντως σε κάθε περίπτωση στο παραπάνω άρθρο δεν γίνεται η προσπάθεια να υπονομευθεί η έννοια της Δεξιάς. Κατανοώ και πάλι τη μέριμνα σου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s